Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/280 K.2023/919

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Gölyolu Harmansazı Mevkii Orhangazi-Bursa adresindeki fabrikasından çıkan tehlikesiz ve ambalaj atıklarının geri dönüşüm süreci için davalı ile sözleşme akdedildiğini, bu iş için müvekkili şirket tarafından düzenlenen faturalar tanzim ve tebliğ edildiği halde davalı tarafından ödenmekten imtina edildiğini, faturalar nedeniyle hesap ekstresine konu toplam borcun ödenmesi Beyoğlu 6. Noterliği eliyle keşide edilmiş 08.01.2020 tarih ve 282 yevmiye sayılı ihtarnameye konu edildiğini,

anılan ihtara rağmen ödenmeyen alacakları için başlatılmış İstanbul 4. İcra Müdürlüğünün 2020/... sayılı dosyasına yapılan yetki itirazı üzerine takip dosyasının Orhangazi İcra Müdürlüğünün 2020/... esas sayısına kaydedildiğini, takibin davalı borçlunun haksız ve mesnetsiz itirazı üzerine durduğunu, bunun üzerine TTK.m.5/A uyarınca itirazın iptali ve/veya ticari alacak istemli arabuluculuk müracaatının ise anlaşmazlık ile sonuçlandığını, davaya konu borç esasen davalının da kabulünde olup, davalı borca yönelik olarak gerek nakit ve gerekse çek vasıtasıyla bir kısım ödemelerde bulunmuş,

son olarak ise 19.04.2019 tarihinde 15.000-TL tutarında ödemede bulunduğunu, faturalara ve içeriklerine herhangi bir itirazın da söz konusu olmadığını, müvekkili şirketin alacağının varlığı ticari defterler üzerinde yapılacak inceleme ile tevsik edilecek olup, davanın kabulü ile alacağın tahsiline karar verilmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakkını saklı tutmak suretiyle davalı nezdindeki alacaklarının şimdilik 30.000-TL'sinin temerrüt tarihi olan 20.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderlerinin davalıya aidiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı tarafa belirtilen miktarda bir borcu bulunmadığını, ayrıca avans faizi talebinde bulunmasının hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle açılan davanın reddi gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; taraflar arasında ambalaj atığı ve tehlikesiz atık alım satım ve taşıma sözleşmesi gereğince düzenlenen faturalardan kaynaklı toplam 30.000,00.-TL'nin temerrüt tarihi olan 20/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizce dava dosyası, ibraz edilen deliller ve taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak dava tarihi itibariyle davacının var ise alacaklı olduğu miktar ve faizinin belirlenmesinin istenmesine,

davacı vekiline davacı şirketin ticari defterlerinin bulunduğu yeri bildirmek, ayrıca e-defter olarak tutulaması halinde TTK'nun 83, HMK'nun 222.maddeleri uyarınca incelemeye esas ilişki dönemini kapsayan ticari defter ve dayanağı kayıtları inceleme gün ve saati olan 05/07/2022 saat 14:00'da mahkememiz kalemi A Blok 6. Katta hazır etmeleri aksi halde ticari defterlerinin ibrazdan kaçınmış sayılacaklarının kabul edileceği husunun ihtarına ( ihtarat yapıldı) , E-defter olarak tutulmaması halinde davaya konu ticari defterlerin bulunduğu yer itibari ile talimat yazılmasına karar verilmiş,

bilirkişinin 16/09/2022 tarihli raporu ile davacı ... yün iplik san. ve tic.

A.Ş ile davalı ...'a ait ticari defter kayıtları arasındaki ve muavin dökümlerindeki farkın bazı fatura ve tahsilat ödemelerinden kaynaklandığı,bu farklarla ilgili taraflardan bilgi ve belge taleplerine karşın davacı taraf tespit edilen farklı kayıtlarla ilgili evrakları paylaşmış olup inceleme neticesinde evraklarla uyuştuğunun tespit edildiği, davalı tarafın ticari defter ve muavin dökümlerinde olup davacı tarafın defter ve kayıtlarında bulunmayan kayıtlarla ilgili evrak, belge incelenmek üzere talep edilmiş olup tarafımıza incelemek ve karşılaştırma yapabilmek için herhangi bir evrak iletilmediği,

davacı tarafın ticari resmi defter kayıtları kabul görmesi halinde davacı ... yün iplik san, ve tic, a.ş'nin 2017-2018-2019-2020 yılları ticari defterler, muavin dökümleri, dava dosyası ve ekindeki evraklar incelendiğinde; davacı ... yün iplik san. ve tic. a.ş'nin davalı tarafa düzenlemiş olduğu ticari satış faturalarını takip ettiği 120 alıcılar hesabının muavin dökümünde gözüktüğü üzere davalı ... “dan - 19/08/2020 tarihi itibari ile 128.046,22 alacaklı olacağı sonucuna ulaşıldığı; davalı ...'ın 2017-2018-2019-2020-2021 yılları ticari defterler,muavin dökümleri, dava dosyası ve ekindeki evraklar incelendiğinde;

davalı ...'ın davacı tarafça düzenlemiş olduğu ticari satış faturalarını takip ettiği 320 satıcılar hesabının muavin dökümünde gözüktüğü üzere davacı ... yün iplik san.

Ve tic. a.ş'ne 29.03.2019 tarih itibari herhangi bir bakiyenin olmadığı sonucuna ulaşıldığı; mahkeme heyetince davacı taraf kabul görmesi halinde; davacı tarafından beyan edilen icra takip talebindeki tutarı kabul görüldüğünde yasal faiz hesaplamaları; (davacı tarafında hesaplamalara konu edilmiş vekalet ücreti,tahsil harcı,icra giderleri.ödeme emri giderleri gibi ek masrafların konusu hukuki değerlendirmeye haiz olmak üzere) takip talepli fatura asıl borç tutarı : 128.046.22.- TL, arası reeskont faiz: 8.787,25 tl ( işlemiş faiz) faiz oranına göre hesaplama) toplam tutar 136.833.47.-TL olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporu denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmadığından dosyanın yeniden aynı bilirkişiye tevdi ile davacı defterlerinde yer alıp davalı defterlerinde bulunmayan faturaların tarih, sayı, yevmiye no ve tutarının neden ibaret olduğu, davalı defterlerinde yer alıp davacı defterlerinde yer almayan nakit çek ödeme kayıtlarını ayrıntılı olarak belirtilmesi ise davacı defterlerinde yer alan karşılıksız çek-iade çek kayıtlarının dayanağı olan çek bilgilerinin belirtilmesinin istenmesine,

incelemenin muavin kayıtlara göre değil, ticari defterlerdeki cari hesap kayıtlarına göre yapılarak cari hesap dökümlerinin bilirkişi raporu içerisine yansıtılmasının istenmesine karar verilmiş, bilirkişinin 02/01/2023 tarihli ek raporunda; davacı tarafından beyan edilen İcra takip talebindeki tutarı kabul görüldüğünde yasal faiz hesaplamalarının (Davacı tarafında hesaplamalara konu edilmiş vekalet ücreti,tahsil harcı,icra giderlerilödeme emri giderleri gibi ek masrafların konusu hukuki değerlendirmeye haiz olmak üzere) takip talepli;

fatura asıl borç tutarının 128.046,22.-TL, takip tarih arası Reeskont faiz 8.787,25 TL ( işlemiş faiz) (Adi ticari faiz Oranına göre hesaplama) Toplam Tutarın 136.833, 47.-TL olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosya içerisine ibraz edilen bilirkişi raporu ile her ne kadar taraflara ait ticari defterlerde yer alan cari hesap kayıtlarının dökümleri tam olarak bilirkişi raporu içeriğine derc edilmiş ise de tarafların alacaklılık ve borçluluk kayıtlarının açılımında davacı tarafça kesilen faturalardan hangilerinin davalı tarafta kayıtlı olduğu ya da olmadığı, yine davalı tarafça yapılan ödemelerden hangilerinin davacı kayıtlarında yer almadığı konularında ayrı ayrı tablolar oluşturmuş ise de her iki taraf cari hesap kayıtlarını karşılaştıracak şekilde tabloları birleştirmediği,

düzenlenen bilirkişi raporunun bu şekilde denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmadığı anlaşılmakla bu kez SMMM bilirkişi Ayhan AYDIN'ın görevlendirilerek taraflara arasında alacaklılık ve borç ilişkisinin ticari defter ve dayanağı kayıtlara dayalı olarak raporlandırılması için dosyanın yeni görevlendirilen bilirkişiye tevdine karar verilmiş, bilirkişinin 21/06/2023 tarihli raporunda; davacı tarafından, davalı tarafa Beyoğlu 6.Noterliği 08.01.2020 tarih 282 yevmiye no ile ihtarname gönderilmiş olduğu, davalı tarafa 128.046,22 TL borç bakiyesinin ihtarı takip eden 3 gün içerisinde ödenmesi ihtar edildiği,

ihtarnamenin 16.01.2020 tarihinde tebliğ edildiği, temerrüt tarihinin 20.01.2020 olduğu, davacı şirketin 2017-18-19 yılları ticari (yevmiye, kebir ) defterlerinin incelenmesi sonucu; davacı şirket ticari defterlerini e defter olarak tutmuş olduğu, (yevmiye, kebir) defterlerinin e-defter beratlarının kanuni sürelerde oluşturulduğu, (Elektronik defter tutma sürecinde hesap döneminin ilk ayının beratının alınması açılış onayı, son ayının beratının alınması ise kapanış onayı yerine geçer.) davacı şirketin ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmuş olduğu, davacı ve davalı firma arasında uzun süreli ticari bir ilişkinin olduğu,

tarafların açık hesap çalışmış olduğu, davacı şirketin ticari defterlerine göre; davacı şirketin, davalı firmadan 128.046,22.-TL alacaklı gözüktüğü, davalı firma tarafından, 2017,2018,2019 yılları fiziki (yevmiye) defterleri ve 2018 yılı ve 2019 yılı 1.2.3 ay BA formları inceleme için ibraz edilmiş, davalı firma tarafından Defteri Kebir defterleri ibraz edilmemiş, davalı firma tarafından ticari defterlerin kapanış tasdiklerinin ibraz edilmediği, ticari defterlerin kapanış maddelerinin ibraz edilmediği, davalı firma tarafından davacı şirket ile ilgili alış ve satış faturalarının ibraz edilmediği,

davalı tarafından hiçbir ödeme ve tahsilat belgesi ibraz edilmediği, ticari defterlere yapılan muhasebe kayıtlarına ait dayanak belgeler ibraz edilmediği, davalı firmanın ticari defterleri usulüne uygun bir şekilde tutulmadığı, davalı firmanın defterlerine göre; davalının, davacı firmaya borcu gözükmediği, davalı firma ticari defterlerine belgeye dayanmayan ödeme kayıtları girdiği, defterlerine girdiği ödeme kayıtlarının belgesinin olmadığı,

muhasebe bürolarında tutulan defterlerin büyük kısmı bu şekilde kara düzen tutulmakta olduğunu, davalı firmanın, davacıya yaptığı ödemeleri bire bir banka ise banka çek ise çek, nakit ise nakit şekilde ödemenin yapıldığı tarihte ve ödeme yapılan tutarda resmi defter kayıtlarına işlemediğini, özellikle 2018 ve 2019 yıllarında alış ve satış faturaları fatura tarihinde fatura tutarı kadar ödeme ve tahsilat girildiğini, aslında taraflar açık hesap çalışmakta olup böyle işlemler olmadığını, davalı firma tarafından, davacı şirkete gönderilen 24.02.2021 tarih mail cari hesap ekstresine göre;

davacı şirket tarafından, davalı firmaya 2019 yılında düzenlenen tüm faturalar ve fatura muhteviyatı emtiaların davalı tarafından teslim alındığı anlaşılmakta olduğunu, davacı tarafın resmi defterlerine göre 18.09.2018 tarihinde; davalı firma, davacı şirkete 53.466,57.-TL borçlu gözükmekte olduğu, davalı firmanın toplam 57.000 TL ciro çeki davacı şirkete 18.09.2018 tarihinde ödeme olarak vererek davalı, davacıdan 3.533,43 TL alacaklı duruma geçtiği, bu tarihten sonra davalı, davacıdan alış yaparak (açık hesap) davacıya borçlu duruma geldiği,

bu tarihte davalı ve davacı firmanın bakiyede mutabık oldukları anlaşılmakta davalı firmanın, davacı şirkete gönderdiği cari hesap ekstresinde 04.02.2019 tarihinde 2.631,60.-TL davalının davacı şirketten alış faturası gözükmekte olduğu, davacı şirket resmi defter kayıtlarında böyle bir fatura olmadığı, bu faturanın değerlendirmeye alınmayacağı, davalının 29.03.2019 tarihinde davacı şirketten 3.150,00 TL alış faturası gözükmekte olduğu,

davalı ve davacı şirketin resmi defter kayıtlarında fatura tutarı 3.262,50 TL olduğunu, davalı firmanın cari hesap ekstresinde dökümü yapılan 26.000 TL ve 31.000 TL bedelli karşılıksız çeklerin davalı tarafından, davacı şirkete alacak olarak yazılmadığını, davacı şirket resmi defterlerinde karşılıksız çekler davacı tarafından, davalı şirkete borç olarak yazıldığını, çek asıllarının davacı şirketin elinde bulunmamakta olup, çeklerin geri davalıya verilmesi sırasında bedellerinin tahsil edilip edilmediği ile ilgili bir belge bulunmadığını, davalının, davacıya 2018 yılı devir bakiye borcu 39.726,43.-TL,

davalının davacıdan 2019 yılı alışları toplamı 44.414,00.-TL, davacı tarafından, davalıya iade edilen karşılıksız çekler 57.000,00.-TL, 141.140,43.-TL, davalı firma tarafından 19.04.2019 tarihinde davacının banka hesabına gönderilen 15.000,00.-TL, davalı firmanın, davacı şirkete kalan açık hesap bakiye borcu 126.140,43.-TL, karşılıksız çeklerin; bedellerinin davacı tarafından, davalıdan tahsil edilmeden kabulüne göre; davacı şirketin, davalı firmadan 69.140,43 TL alacaklı olduğu, geri verildiğinin kabulüne göre; davacı şirketin, davalı firmadan 126.140,43 TL alacaklı olduğu, karşılıksız çeklerin;

bedellerinin davacı tarafından, davalıdan tahsil edilerek geri verildiğinin kabulüne göre davacı şirketin davalı firmadan 69.140,43.-TL alacaklı olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan değerlendirme ile davacı ... Yün İplik San. ve Tic.

A.Ş ile davalı ...’a ait ticari defter kayıtları arasındaki ve muavin dökümlerindeki farkın bazı fatura ve tahsilat ödemelerinden kaynaklandığı, bu farklarla ilgili taraflardan bilgi ve belge talebine karşın davacı tarafın tespit edilen farklı kayıtlarla ilgili evrakları paylaşmış olduğu, inceleme neticesinde evraklarla kayıtların uyuştuğunun tespit edildiği, davalı tarafın ticari defter ve muavin dökümlerinde olup davacı tarafın defter ve kayıtlarında bulunmayan kayıtlarla ilgili evrak, belge incelenmek üzere talep edildiği, ancak inceleme yapmak ve karşılaştırma yapabilmek için herhangi bir evrak iletilmediği, davacı ...

YÜN İPLİK SAN. VE TİC. A.Ş’nin davalı tarafa düzenlemiş olduğu ticari satış faturalarını takip ettiği 120 alıcılar hesabının muavin dökümünde gözüktüğü üzere davalı ...’dan 19/08/2020 tarihi itibari ile 128.046,22.-TL alacaklı olacağı sonucuna ulaşıldığı;

davacı tarafça bilirkişi tarafından talep olunan ve incelemesine sunulan faturalar, irsaliyeler, çekler ve tahsilat belgelerinin tamamı yazılı ve kesin delil niteliğinde bulunmakla alacağın varlığı tevsik edilmiş, buna karşın, davalı yanın defterlerinde yer alan kayıtları tevsik edici bilgi ve belge sunmadığı da dosya kapsamında aldırılan bilirkişi rapor ve ek raporları içeriğiyle sabit olmakla bu şekliyle davalının dayanak belge ve kayıtlarını ibrazdan kaçınmış bulunduğu anlaşılmış, farklılık yaratan evraklar incelendiğinde davalı tarafın defter kayıtlarında gözükmeyen çek ödemelerinin çek fotokopileri davacı tarafından paylaşılmış olup,

bu çeklerin davalı ... adına düzenlendiği tespit edilmiş, bu sebeplerle davalı kayıtlarına itibar edilemeyeceği, davacı tarafın ibraz ettiği sözleşme, çek kayıtları, fatura ve imzalı irsaliyeler, tahsilat makbuzları gibi yazılı belgeler ile kanıtlanmış bulunduğundan, davalı tarafın ticari defter ve dayanağı kayıtlarını yapılan ihtarata rağmen yasal süre içerisinde ibraz etmediği,

ibrazdan kaçındığı bu hali ile kendisine düşen ispat külfetini de yerine getirmediği anlaşılmış, bir mal ve hizmeti verdiğini iddia edenin iddiasını ispat etmesi gerekliliği karşısında teslim külfetinin yerine getirildiği ispat edilemediğinden mevcut delillere göre mahkememizce davanın kabulüne karar verilerek 30.000,00.-TL'nin 20/01/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına karar verilmiş, hüküm aşağıdaki şekilde tesis olunmuştur.

DAVACI TARAFÇA YAPILAN

YARGILAMA

GİDERLERİ DÖKÜMÜ

80,70.-TL BH 512,33.-TL PH 2.250,00.-TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ 134,00.-TL TEB. VE POSTA GİD

TOPLAM :2.977,03.-TL