Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/513 K.2025/904

Av.

DAVALI

VEKİLLERİ : Av. Av.

DAVA

Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 11/05/2022

KARAR TARİHİ : 18/07/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 18/08/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ve davalı firma arasında; ... İlçesi'nde müvekkili şirketin planladığı koyun çiftliği yatırımı için ihtiyaç duyulan, miktarları ve fiyatları, teknik özellikleri belirtilen, yine onaylanan teknik özelliklere haiz sağımhane ve ekipmanlarının müvekkili şirketin işleteceği tesisin gereklerine uygun olarak,

davalı şirket tarafından tasarımına, imalatına, teminine, montajına, müvekkili şirkete teslimine, süpirvizorlük ve salış sonrası bakım hizmetlerine ilişkin 10.07.2020 tarihli satın alma ve hizmet sözleşmesi imzalandığını, davalı şirket tarafından Şubat 2021 tarihinde müvekkili şirketin tesisinde montaj işlemleri gerçekleştirilmiş ise de, imalatından montajına, süpervizörlükten satış sonrası bakım hizmetlerine, sözleşmedeki taahhütlere aykırı şekilde, kurulumdan sonra süreçte ortaya çıkan ayıplı ifa ile karşı karşıya kalındığını, süreçte ve hemen ortaya çıkan ve farkedilen her ayıbın derhal davalı tarafa ihbar edildiğini,

davalı şirketin sözleşme ile taahhüt ettiği ve yapması gereken teknik takibi dahi yapmamakta direnç gösterdiğini, üstelik ihbara rağmen gerekli teknik takibi yapmayarak üstün körü, lutfen gönderdiği teknik elemanların ise sorunu gideremediğini, davalı şirketin, imalat, montaj vs. gibi parkura ve sisteme dair gizli ayıplar yanı sıra zaten süpervizorlük ve bakım hizmetlerini hiç yerine getirmeyerek müvekkili şirketin aşırı zarar görmesine, kar mahrumiyetine sebebiyet verdiğini, müvekkili şirket tarafından ayıpların tespiti, zarar ziyanın ortaya çıkarılması ve huzurdaki davaya delil olması için ...

Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/... D.İş sayılı dosyasından ... Otomatik Süt Sağım ve Sürü Yönetimi Sistemi üzerinde tespit yaptırıldığını, ...

Otomatik Süt Sağım ve Sürü Yönetimi Sistemi ve ekipmanlarındaki ayıp ve hatalardan dolayı; sürüdeki hayvanların sağıma hazırlık esnasında, küpe okuma sensörlerinin gerekliği gibi, atlamasız ve hatasız kayıt yapmaması, müvekkili şirketçe bilinemeyen başka unsurlar sebebiyle, kimlik kayıtlarının atlamalı, hatalı, dolayısıyla kullanılamaz olması nedeniyle zararların meydana geldiğini, yapılan kayıtların, yanlış küpe numaralarını içermesi, dolayısıyta hatalı ve kullanılamaz üretim miktarı ve taahhüt edilen diğer sürü yönetim başlıklarına ait tutarsız ve kullanılamaz bilgi kayıtlarına sebep olması,

dolayısı ile kullanılabilir hiçbir bilgi ve raporun üretilememesi, sağım sistemi düzgün çalışmadığı için (Sağım sisteminin ...

Sağım parametrelerinin montaj bitiminden beri koyunlara göre ayarlanmamış olması basınç/darbe/emiş ayarları gibi) koyunların birkaç kere sağılmak zorunda kalması (sağım sisteminden yeterli sütün ilk sağım/meme başlığının takımından itibaren hayvandan tek seferde alınamaması, buna bağlı olarak hayvana sağım başlıklarının birkaç kez takılarak uygulamaya maruz kalınması ile hayvanlarda deformasyon oluşmasına bu da mastitis hastalığına yol açmış) ve bu işi müvekkili şirketin çözmesinin mümkün olmadığı için sağımı yapılan ve yapılmayan hayvanların takibinin yapılamaması,

bu sebeple sağımı atlanan hayvanların mastitis hastalığına kapılıp süt üretiminden kopması sonucunda üretim ve hayvan kaybı zararları oluştuğunu, Sağım sistemi ve sağım başlıklarındaki yetersiz hijyen ve temizlik sonucunda hayvanların memelerine takılan sağım başlıklarının programdaki hataların ve yıkamanın yanlış ayarlanması neticesinde mastitis hastalığının gelişimine yol açtığını,

sağım başlıklarının ayarlanması gereken derece hatalı ayarlanmış (hijyenin sağlanması açısından derecenin yüksek seviyede olması gerekli ) ve mekanizma içerisindeki kirli suyun tahliye edilmesi gerekirken hatalı programlama sonucunda tahliyesi sağlanamayan su tekrar kullanıldığından borularda ve başlıklarda yağlanma, kalıntı oluşumuna sebebiyet verdiğini, sistemin bir bileşeni olan Mars yıkama otomatının müvekkili firma yetkililerinin talebi üzerine karşı firma yetkililerince güncellenmiş ve hata olduğu söylenerek yıkama programı değiştirildiğini,

ancak bu süreçte 48 hayvanın hastalığa yakalandığını ve işlevini kaybettiğini belirterek taraflar arasında yapılan 10.07.2020 tarihli sözleşme ile ilgili olarak BK 227. Madde uyarınca seçimlik haklarından, "satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme" haklarını kullanarak, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik (ileride tam tutarı belirlendiğinde harcı tamamlanmak üzere HMK 107.

Madde kapsamında belirsiz alacak olarak) satış bedelinde indirim tutarı olarak 1.000,00 TL'nin davalı şirketten, ödeme tarihinden itibaren işleyen avans faiziyle birlikte tahsiline, müvekkili şirketin doğrudan uğradığı; hayvan ölümlerinden, hastalıklara, sistemin işlememesi nedeniyle oluşan kar mahrumiyeti için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik (ileride tam tutarı belirlendiğinde harcı tamamlanmak üzere HMK 107. madde kapsamında belirsiz alacak olarak)1.000,00 TL'nin davalı şirketten, ödeme tarihinden itibaren işleyen avans faiziyle birlikte tahsiline,

ayıpların ve /veya belirlenecek eksikliklerin giderilmesi için yapılması gereken maliyet bedeli için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik (ileride tam tutarı belirlendiğinde harcı tamamlanmak üzere HMK. 107. madde kapsamında belirsiz alacak olarak) 1.000,00 TL'nin davalı şirketten avans faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderlerinin (tespit giderleri de dahil olmak üzere) ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle.

Zamanaşımı/hak düşürücü süre itirazları bulunduğunu, davacı şirket ortaklarından ...'ın müvekkili şirketin sahibi ile olan eskiye dayalı dostlukları ve müvekkili şirketin davacının faaliyet gösterdiği alanda çalışmalar yapması nedeniyle birlikte iş yapma teklifinin davacı şirketten geldiğini, akabinde davacı şirket yetkilisi ...'un, müvekkili şirkete ulaşarak sürü yönetim sistemiyle ilgili olarak bir demo talebinde bulunduğunu, bu talep üzerine 07.01.2020 tarihinde müvekkili şirket adına sürü yönetim sistemi yazılımını yapan ... bilgi sistemlerinden ...

Bey'e yönlendirme yapıldığını ve ... Bey tarafından davacı şirketin bilgisayarına sürü yönetim sisteminin demosunun kurulduğunu, ayrıca davacı şirket yetkilileri olan ... ve ...'un referans çiftlik görmek istediklerinden müvekkilinin ... İşletmeleri Genel Müdürlüğü (...) ... ...

İşletmesi Müdürlüğü bünyesinde bulunan 2x36 Hızlı Çıkış Padoklu ve sürü yönetimli koyun sağım sistemi ve sağım odasının gezdirildiğini, davacı şirketin sağım faaliyetlerini izlediği, fotoğraflar çektiği, bilgisayarda bulunan sürü yönetim sistemini incelediği ve ...’daki yetkililerle de görüştüğünü, sözleşmenin son halini almasıyla 09.09.2020 tarihinde ilk parti malzemelerin davacıya ait çiftliğe sevk edilerek ...-... isimli müvekkili şirket personelleri tarafından montaja başlanıldığını, netice itibariyle sağımhanenin kullanımının 29-30 Mart 2021 tarihinde başladığını, 13 Nisan 2021 tarihinde müvekkili şirketin teknik servis ekibinin,

teknik servis bakım ve onarım formu ile sistemin teslimini davacı şirket yetkilisi ...’a yaptığını, sağımhanede çalışan operatörlere sağım ve sistemin nasıl kullanılacağı ile ilgili eğitim verilerek “Sağımcı operatör belgesi” düzenlendiğini, davacı tarafından sürü yönetim sisteminin düzgün çalışmadığı iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, davacının çiftliğine ...'tan gelen bazı hayvanların ... küpeleri, davacı çiftliğindeki yetkililere söylenmesine rağmen kulaklarından çıkarılmadığını, bu durumun bazı hayvanların çift küpeli olmasına neden olduğunu, bazı hayvanlarda ise kulak küpesi düzgün takılmadığından kulaklarından düştüğünü,

bu durumun hayvanların antenin altından geçerken çiplerinin okunmasını engellediğini ve sanki müvekkilinin programının kusuruymuş gibi lanse edildiğini, sürü yönetim sisteminin çalışması için sistemin yüklü bulunduğu bilgisayarın açık olması ve tüm hayvanların sisteme tanımlı olmasının gerektiğini, müvekkili şirket teknik personeli tarafından bilgisayarın kapalı olarak sağıma başlanması,

birçok çift küpeli ve sisteme tanımlı olmayan hayvan ile küpesiz hayvan tespit edildiğini, bu durumun sürü yönetim sisteminin hayvanı tanımasını ve sağlıklı çalışmasını etkilediğini, meydana gelen hayvan ölümlerinin, müvekkili şirketin kusuru olmayıp davacı şirketin kusurlarından kaynaklandığını, davacıya teslim edilen ürünlerde ve verilen hizmette herhangi bir sorunun bulunmadığını belirterek davanın öncelikle esasa girilmeksizin zamanaşımı/hak düşürücü süre itirazları doğrultusunda reddine, her halükarda hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın esas yönünden de reddine,

yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/... D.İş sayılı dosyası, sözleşme, ihtarname, ticari defter ve kayıtlar, arabuluculuk tutanağı, bilirkişi raporu,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davaya konu uyuşmazlığın;taraflar arasında imzalanan 10/07/2020 tarihli mal ve hizmet alım sözleşmesi kapsamında yapılan işin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise miktarı, ayıp oranında indirim talebinin yerinde olup olmadığı, davacı tarafından hizmetin ayıplı verildiği iddiası ile kar mahrumiyeti talep edilip edilemeyeceği, ayıbın varlığı halinde giderim için gereken bedelinin tahsilinin mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dava açılışından önce 6100 sayılı kanunun 400 vd maddeleri uyarınca ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/...

D.İş sayılı dosyasında delil tespiti yapılmış olup,söz konusu tespit sonrası bilirkişilerce dosyaya sunulan raporun hüküm kurmaya elverişli olmamasından dolayı mahkememizce davaya konu işin yapıldığı mahalde 1 elektrik&elektronik,1 makine,1 ziraat mühendisi ile 1 veteriner bilirkişisi eşliğinde keşif icrasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyetince keşifte yapılan gözlem ve incelemeler sonucunda dosyaya sunulan;

15/11/2023 tarihli raporda özetle;''dava konusu süt sağım sisteminde hayvanların kimliklerinin tanınması için her hayvana 1 adet ... kulak küpesinin takıldığı, sistemde kullanılan ... okuyucu ve anten sisteminin ... küpeleri yanlış okuyarak sıranın kaydırıldığı veya bazı küpeleri ise hiçbir şekilde okumayarak hayvanın tespit edilemediği,

bu duruma bağlı olarak sağım işlemine ait süre/sağım miktarı gibi verilerin sisteme sağlıklı bir şekilde aktarılamadığı gözlenmiştir.Hayvan kimlik tanıma sisteminde okuma performansının arttırılması için kullanılan ... marka okuyucu ünite ile ilgili resmî web sitesinde kullanımı tavsiye edilen ... kodlu (resim-10-11) antenlerin kullanılması gerektiği ancak sahada kullanılan ve markası belli olmayan anten ve dış kılıfı sebebi ile sağlıklı bir okumanın yapılmadığı görüşü hasıl olmaktadır.Taraflar arasında imzalı sözleşme kapsamında olan sürü yönetim sisteminin hazırlanması,

hayvanların kulaklarına takılan ... küpelerin temin edilmesi ve hayvan küpe numaralarının programa tanıtılması sorumluluğunun ... ... ve Sağım Teknolojileri ’ne ait olduğu, hayvanlara ait kulak küpelerinde 6 haneli kod bulunduğu ve bilgisayar üzerinde bulunan programa bu 6 haneli kodun kaydedildiği, ancak sağımhane içerisinde bulunan elektronik sağım yöneticisi üzerinde maksimum 4 haneli kod girilebildiğinden dolayı hayvan kayıtlarının sağlıklı bir şekilde tutulamadığı tespit edilmiştir.

Nihai itibarla; ... okuyucu ve anten sistemin sağlıklı bir şekilde çalışmadığı, hayvan kimlik numaralarının elektronik sağım yöneticisine yanlış aktarıldığı, sürü yönetim programında hayvan kodlarının 6 haneli olarak kaydedildiği halde sağımhane içerisinde bulunan elektronik sağım yöneticisi üzerinde maksimum 4 haneli kod girilebildiğinden dolayı bazı hayvanların kayıtlarının yapılamadığı,

sağımhane içerisinde alınan verilerin yanlış olması sebebi ile sürü yönetim sistemi programının sağlıklı bir şekilde çalışmadığı tespit edilmiştir.Taraflar arasında imzalı mal ve hizmet alım sözleşmesi kapsamında yapılacak iş kalemleri fiyatı birim fiyat usulü olarak değil, anahtar teslim olarak belirtilmiştir.

Bu nedenle iş kalemleri içerisinde sağlıklı bir şekilde çalışmadığı tespit edilen sürü yönetim takip programı, hayvan tanıma sistemi, anten ve dış kılıflar ile ilgili fiyat değerlendirmesi yapılamamıştır.Takdir sayın mahkemenize ait olmak üzere;

ölen 5 adet Lacaune koyun ırkının fiyatı 5 adet x 375,00 Euro/adet= 1.875,00 Euro olduğu tespit edilmiştir. '' şeklinde bilirkişi heyetince dosyaya dosyaya rapor sunulmuş,taraflara tebliğ edilmiş,taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları kapsamında ek rapor hazırlanması için dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdii edilmiş olup;03/06/2024 tarihli Ek raporda özetle;''Elektrik mühendisliği yönünden yapılan değerlendirmelerde; sistemin ... küpeleri sağlıklı bir şekilde okuyamadığı, 20 hayvanda 8 adet yanlış okuma tespit edildiği,

gerek ... sistemin yanlış okuması gerekse de hayvan küpe numaralarının sisteme doğru kaydedilmemesi sebebi ile hayvan kayıtlarının sağlıklı bir şekilde tutulamadığı tespit edilmiştir.

Dava tarihi itibari ile ... sistemin sağlıklı çalışır hale getirilmesi bedelinin 25.000 TL olacağı, sürü yönetim sistemi programında hayvanlara ait kulak küpelerinin doğru bir şekilde tanıtılması, kullanıcının beklentilerini karşılayarak verimli ve işlevsel bir hale getirilmesi icin bedelin 25.000 TL olacağı,dolayısıyla yukarıda belirtilen eksikliklerin giderilmesinin bedelinin dava tarihi itibari ile 50.000 TL olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.Davacı şirket ...

Hayvancılık San.Tic.A.Ş’nin 2021 yılı içinde aylık olarak süt satışları incelendiğinde Mart ayı içerisinde 16.688,60 TL ,Nisan ayı içerisinde 59.564,60 TL ,Mayıs ayı içerisinde 87.619,60 TL ve Haziran ayı içerisinde 64.021,20 TL satış yapmış olduğu aylar içerisinde satış tutarlarının değişiklik gösterdiği ve 2021 yılı içinde toplamda 357.668,32 TL tutarında satış yapmış olduğu ve bu süt satışları içinde 382.431,52 TL maliyet oluştuğu ile ilgili kayıt yapılması nedeniyle, hayvanların öldüğü ayda, bir önceki aya ve sonraki aylarda toplamda satışların yükseldiği,

ölen hayvan bazında davacı tarafın ticari defter kayıtlarından kazanç kaybı oluştuğuna dair tespit yapılamamıştır.Yapılan işin çalışma sırasında ortaya çıktığı, gizli ayıplı sayılabileceği, ayıbın daha sonra giderildiği, ... sisteminin doğru hale getirilmesi,

kulak küpelerinin doğru şekilde takılması halinde sorunun çözülmüş olacağı,''şeklinde bilirkişi heyetince dosyaya ek rapor sunulmuş,taraflara tebliğ edilmiş,davacı vekilinin ek rapora karşı dosyaya sunmuş olduğu itirazın elektrik&elektronik mühendisince yapılan tespitler yönünden kabul edilerek ,dosyanın bilirkişi heyetindeki elektrik&elektronik mühendisine tevdii edilerek,davacı vekilinin itirazları hakkında 2. Kez ek rapor düzenlenmesi istenilmiş olup.

11/03/2025 tarihli 2.Ek raporda özetle;''Dava dosyası eklerinde sunulan taraf itirazları kapsamlı bir şekilde incelenmiş olup 13/06/2024 tarihli Ek bilirkişi raporumuzdaki yazılı tespit ve değerlendirmelerimizi değiştirilmesini gerektirecek somut bir done/gelişme olmadığından dolayı,

bilirkişi heyetimiz tarafından hazırlanan Ek raporumuzdaki tespitler sübuttur. ''şeklinde dosyaya rapor sunulmuş,taraflara tebliğ edilmiş,davacı vekilince rapora karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunulsa da yeniden rapor alınmasını gerektirir bir husus bulunmadığından itirazın reddine karar verilmiş,davacı vekili tarafından 07/07/2025 tarihli dilekçe ile dava değerinin 288.412,50 TL yükseltilerek eksik harcın mahkeme veznesine ödendiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;davalı firma tarafından davacının ... İlçesi'ndeki koyun çiftliği yatırımı için ihtiyaç duyduğu, sürü yönetim sisteminin kurulması konusunda anlaşmaya varıldığı bu kapsamda ... Otomatik Süt Sağım ve Sürü Yönetimi Sistemi'nin davacıya ait koyun çiftliğinde kurulumunun yapıldığı ancak sistemin tam anlamıyla çalışmadığından bahisle davacı tarafından ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/...

D.İş sayılı dosyasında delil tespiti yaptırıldığı, delil tespiti dosyasına Makine mühendisi ve Veteriner bilirkişisi tarafından sunulan sunulan raporun hükme elverişli olmamasından dolayı mahkememizce hizmetin yapıldığı mahalde 1 elektrik&elektronik,1 makine,1 ziraat mühendisi ile 1 veteriner bilirkişi eşliğinde keşif icra edilerek bilirkişi heyetinden,

davalı firma tarafından kurulan Otomatik Süt Sağım ve Sürü Yönetimi Sistemi'nin doğru çalışıp çalışmadığı,sistemin ayıplı olduğu ihtimalinde ayıp giderim bedelinin ne olduğu ve davacının ayıptan kaynaklı zararının bulunup bulunmadığı hususlarında tarafların iddia ve savunmaları da dikkate alınarak rapor düzenlenmesi istenilmiş olup, heyet tarafından dosyaya sunulan kök ve ek raporların incelenmesi sonucu, ...

Otomatik Süt Sağım ve Sürü Yönetimi Sistemi'nin taahhüt edildiği şekilde tam ve eksiksiz hizmet ifa etmediği sonucuna varılarak proğramdaki ... okuyucu ve anten sisteminin yenisi ile değiştirilerek akabinde hayvanlara ait kulak küpelerinin sisteme doğru bir şekilde tanıtılması sonucunda problemin çözüleceği tespitinde bulunulmuş, davacı taraf her ne kadar sistemin ayıplı olmasından kaynaklı bir kısım koyunların telef olduğunu ve bunun sonucunda da süt üretiminin düşmesinden dolayı gelir kaybına uğradığını iddia etmiş ise de,hayvan ölümlerinin salt ...

Otomatik Süt Sağım ve Sürü Yönetimi Sistemi'nin ayıplı olmasından kaynaklandığının dosya kapsamında ispat olunamadığı, hayvanların öldüğü ay, bir önceki ay ve sonraki aylardaki toplam süt satışların yükseldiği, ölen hayvan bazında davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarından kazanç kaybı oluştuğuna dair tespit yapılamadığından bu hususlardaki zarar iddiası ispat olunamadığı anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır