İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/519 K.2025/687

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/519 Esas

KARAR NO : 2025/687

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/07/2022

KARAR TARİHİ : 16/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirketin, ---------, --------- ve---------- illerinde elektrik dağıtım faaliyetini yürüttüğünü, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 24.05.2013 başlangıç tarihli 1 yıl süreli sorumluluk sigorta poliçesi imzalandığını ve bu poliçe ile elektrik hatlarından kaynaklanan yangınlar nedeniyle 3. Şahısların görmesi muhtemel maddi ve manevi zararların teminat altına alındığını,

Müvekkili şirketin faaliyet alanında bulunan --------- ili ---------- ilçesinde 17.10.2013 tarihinde elektrik tellerinden kaynaklandığı iddia edilen bir yangın olayı meydana geldiğini ve bu yangından zarar gördüğünü iddia eden dava dışı ---------- isimli şahıs tarafından müvekkili şirkete karşı --------- sayılı dosyası ile yangında uğradığı maddi zararın tazmini talepli dava açıldığını, bu dava dosyasının taraflarınca davalı şirkete ihbar edildiğini ve davalı şirketin de bu dosyada ihbar olunan sıfatıyla yer aldığını,

---------- E sayılı dosyasından verilen karara karşı müvekkili şirket tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğunu ve bu başvuru neticesinde --------- sayılı kararı ile istinaf başvuruları uyarınca yerel mahkemenin kararının kaldırıldığını, bu kaldırma kararı sonrasında söz konusu tazminat davasının yeni esas aldığını, ---------- sayılı dosya üzerinden karara çıkartıldığını ve davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, bu karara karşı da müvekkili şirket tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğunu ---------- sayılı ilamıyla istinaf kanun yoluna başvurusunun kesin olarak reddedildiğini ve kararın kesinleştiğini,

------------ Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı ile dava dışı ----------- tarafından müvekkili şirket hakkında --------- E. sayılı dosyası ile başlatılan icra dosyasına kararın kesinleşmesi ile birlikte takip dayanağının ilamda davacı lehine hükmedilen ilam vekalet ücreti ile icra karşı vekalet ücreti için kanun gereği stopaj kesintileri yapılarak 144.761,91 TL ödeme yapıldığını buna ek olarak vekalet ücretlerinden 4.034 TL stopaj kesintisi yapılarak vergi olarak devlete ödendiğini, yani icra dosyası için toplamda 148.795,91 TL ödeme yapıldığını, buna ilişkin tahsilat makbuzları ve stopaj kesinti beyannamesinin dilekçe ekinde sunduklarını,

yine müvekkili şirket tarafından ---------- Asliye Hukuk Mahkemesindeki dava dosyası için müvekkili şirket tarafından 6.334,31 TL yargılama gideri olarak masraf yapıldığını, ---------- Asliye Hukuk Mahkemesindeki davanın kesinleşmesi ile birlikte icra dosyasına yapılan ödemeler ile dava dosyasına yapılan masrafların ekte yer alan yazı ile birlikte davalı şirketten talep edildiğini, bu talebe rağmen davalı şirketin müvekkili şirkete bir ödeme yapmadığını, sonrasında davalı şirket hakkında ----------- E sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu,

Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında imzalanan sigorta poliçesi uyarınca davalı şirketin müvekkili şirketin icra dosyasında talep ettiği bedelden sorumlu olduğunu, sigorta poliçesinde 10.000 Amerikan Doları sigorta şirketi lehine muafiyet düzenlenmesi yer aldığını, bu düzenleme kapsamında müvekkili şirketin talebinin kaynağını oluşturan ve --------- Asliye Hukuk Mahkemesindeki tazminat davasına konu olan yangının çıkış tarihi olan 17.10.2013 tarihli kur üzerinden (1 Dolar= 1,98 TL) hesaplama yapıldığında müvekkilin talep ettiği tutardan mahsup edilecek olan muafiyet bedelinin 19.800 TL olduğunu,

bu nedenle taraflarınca fazlaya ilişkin haklı saklı kalmak kaydıyla dava konusu olan icra dosyasında talep edilen asıl alacak tutarı olan 155.130,22 TL'den muafiyet bedeli olarak 19.800 TL’nin mahsup edildiğini ve 135.330,22TL ve bu alacağa takip öncesi işlemiş ticari faiz tutarı olan 5.314,03 TL olmak üzere toplam 140.644,25 TL üzerinden davalı şirketten talepte bulunulduğunu belirtmiş olup,

davanın kabulü ile davalının icra takibine yaptığı itirazın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 135.330,22 TL asıl alacak ve 5.314,03 TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere 140.644,25TL takip çıkışı üzerinden iptali ile takibin bu tutarlar üzerinden takip talebinde talep edilen faiz oranları ile birlikte devamına, davalı şirketin kötü niyetli itirazı nedeniyle takip konusu alacağın likit olduğu da dikkate alınarak davalıdan talep edilen asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalı şirketten alınarak müvekkil şirkete verilmesine,

yargılama giderleri ile kanuni vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkil şirkete gönderilen dava dilekçesi ekinde dava konusu hasar ve zarara ilişkin olması gereken belgelerin yer almadığını, bu nedenle davacının delillerini görüp değerlendirmeden, davaya ve ihbara yanıt verebilmelerinin mümkün olamayacağını, H.M.K.

121 md. Gereğince tüm delil ve belgelerin tebliği gerektiğinden esasa ilişkin diğer cevap ve delil sunma haklarını saklı tuttuklarını, uyuşmazlık konusu hasar ile davanın açıldığı zaman arasındaki süre dikkate alındığında taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacı şirketin ---------- no.lu 3. Şahıs Mali Sorumluluk Poliçesi kapsamında müvekkili şirket nezdinde 24.05.2013- 2014 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçe kapsamındaki teminatların aşağıdaki gibi olduğunu,

TEMİNAT: (A) Üçüncü Şahıs Sorumluluk (B) Ürün Sorumluluk/Voltaj Dalgalanması (C) Yangın Mali Sorumluluğu TEMİNAT LİMİTİ: (A) Olay Başı ve Yıllık Toplam 300.000 USD (B) Olay Başı ve Yıllık Toplam 300.000 USD (C) Olay Başı ve Yıllık Toplam 300.000 USD Sorumluluklarının poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, hasarın ihbarı üzerine şirketleri nezdinde ------------ no.lu hasar dosyası açıldığını, dava konusu talebin muafiyet altı olduğunu, bu sebeple davacının davasının reddi gerektiğini, Şöyle ki; uyuşmazlık konusu talebe dayanak poliçe incelendiğinde.

MUAFİYET: (A) Beher Hasarda 10.000 USD (B) Beher Hasarda 10.000 USD (C) Beher Hasarda 10.000 USD tutarında muafiyet uygulanacağının belirlendiğini ve muafiyetin kur üzerinden hesabına ilişkin ise aşağıdaki şekilde poliçeye not düşüldüğünü, DÖVİZ NOTU Sigortalının talebi üzerine sigorta bedeli poliçede gösterilen döviz kıymeti üzerinden tespit edilmiş olup, bir hasar vukuunda tazminat ve muafiyet hesabında, ödeme tarihindeki ---------- Efektif Satış kuru esas alınacaktır.

Poliçe prim borcu döviz cinsinden tespit edilmiş olup, prim peşinatı ve/veya taksitlerinin demesinde poliçede yazılı döviz cinsi veya tahsilat tarihindeki ---------- Efektif Satış kuru üzerinden TL karşılığının ödenmesi şarttır.

Poliçedeki özel hükümde muafiyet hesabında ödeme tarihindeki kur üzerinden değerlendirme yapılacağını, bu sebeple davacının hasar tarihindeki kurun uygulanması yönündeki iddialarının hukuka ve poliçe şartlarına aykırı olduğunu, davacı şirketin müvekkil şirket aleyhine ---------- esas sayılı dosya ile 05.04.2022 tarihinde ilamsız takip başlatmış olup bu tarih itibari ile dolar kurunun 14,6930 TL olarak tespit edildiğini, poliçedeki döviz notu dikkate alındığında talebin muafiyet altı kaldığının aşikar olduğunu, muafiyet hesabının asıl alacak üzerinden yapılması gerektiğini,

dosya borcunun tamamı dikkate alınarak yapılacak muafiyet hesabının kabulünün mümkün olmadığını, faiz sorumluluklarının davanın ihbarı ile başladığını, bu sebeple faize ilişkin hesaplamanın davanın ihbar tarihi ile yapılması gerektiğini belirtmiş olup, davacının açmış olduğu haksız ve yersiz davanın öncelikle zamanaşımından reddini, zamanaşımı itirazının kabul görmemesi halinde esastan reddini, yargılama sırasında müvekkilinin poliçe limiti ve muafiyet tutarlarının gözetilmesini, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce alınan 30/09/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda bilirkişiler.

Davacı ile davalı arasında kabul olunan 3. Şahıs Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi 24.05.2013–2014 arası gerçekleşen rizikoları kapsadığı, rücu talebine konu olayın 17.10.2013 tarihinde gerçekleşmiş olması nedeniyle sigorta örtüsü altında olduğu, 3. Şahıs Mali Sorumluluk Sigortası genel şartları 9. Maddesine göre sigortacının poliçe limitini aşmayan yargılama giderlerinden de sorumluğu olduğu, mevcut giderlerin poliçe limitini aşmadığı, Poliçe ile dolar üzerinden teminat sağlanmış olup teminat limiti 300.000 USD olduğu, Poliçenin 2/5.

Sayfasında tazminat ve muafiyet hesabında esas alınacak döviz kurunun ödeme tarihindeki --------- Efektif satış kuru olacağının belirlendiği, Poliçenin 3/5.

Sayfasında 3. Şahıs sorumluluğuna ilişkin beher her hasarda 10.000 USD muafiyet ön görüldüğü, Muafiyet hesabının hasar bedeli üzerinden hesaplandığı, ---------- sayılı kesin ilamına göre hasar bedelinin 66.241,55 TL olarak belirlendiği, Davacının ---------- E. Dosyasından takibe konulan işbu zarara ilişkin ödemeyi 29.12.2021 tarihinde yapmış olmasıyla uhdesinde zararın bu tarihte gerçekleştiği, ---------- Efektif satış dolar kuru 29.12.2021 itibariyle 12.2623 TL’ dir.

66.241,55 TL zararın işbu tarih itibariyle dolar karşılığı 5.402,05 USD olup bu bedel muafiyet bedelinin altında kaldığı, tazminat kaleminin muafiyet bedeli altında kalması nedeni ile davacının iş bu bedele ilişkin işlemiş faiz talebi de söz konusu olamayacağı, Yargılama giderleri ise muafiyete konu olmadığından davalı yargılama giderleri ile yargılama giderlerine ilişkin faizlerden sorumlu olacağı, davacının talep edebileceği yargılama ve icra giderlerine ilişkin asıl alacak bedelinin 33.691,13 TL, takip tarihine kadar işlemiş faiz bedelinin 1.322,49 TL olabileceği yönündeki görüş ve kanaatlerini rapor olarak mahkememize sunmuşlardır.

İNCELEME VE GEREKÇE

Eldeki dava, 3.şahıs mali sorumluluk sigortasına dayalı başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptaline ilişkindir.

Davacı elektrik dağıtım firmasıdır. Elektrik tellerinin birbirine sürtmesi sonucu çıkan yangında dava dışı üçüncü kişilerin zararının tazmini amacıyla --------- Asliye Hukuk Mahkemesi'nin --------- esas --------- karar sayılı ilamı ile tazminata hükmolunmuştur. Mezkur dosyada davalı ihbar olunan olduğundan işbu dosyada tazminat miktarı ve sorumluluk yönünden araştırma yapılmamıştır.

Mezkur tazminat hükmünün üçüncü kişi tarafından davacı aleyhine ---------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış, davacı tarafından üçüncü kişi tarafından açılan işbu takibinde 29.12.2021 tarihinde 144.761,91 TL, ---------- Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 6.334,31 TL masraf, 4.034,00 TL stopaj ödemesi olmak üzere toplam 155.130,22 TL ödeme yapılmıştır.

Davacı tarafından 10.000,00 USD karşılığı olan 19.800,00 TL muafiyet indirimi yapılmak suretiyle 135.330,22 TL'nin tahsili amacıyla davaya konu --------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatılmış, davalının itirazı üzerinde icra takibi durdurulmuş ve itirazın iptali için işbu dava ikame edilmiştir.Dava dilekçesi ekinde sunulan poliçe ile davalı tarafından sunulan poliçe farklıdır.

Davacı tarafça davalı tarafından sunulan poliçe kabul edilmemiştir. Bu sebeple mahkememizce davalıya, "her iki poliçenin numaralı ile tarihlerinin aynı olduğu anlaşılmakla davalı vekiline davacının imzasını içeren poliçe aslını veya poliçenin yönetmelik hükümlerine uygun düzenlendiğine ilişkin davacının imzasını içeen bilgi formunu ibraz etmesi veya davacının poliçenin akidi olduğuna ilişkim tüm bilgi ve belgeleri sunması için 4 haftalık kesin süre verilmesine,

aksi halde mevcut delil durumu ile yargılamaya devam olunacağının ihtaratına" şeklinde usulüne uygun kesin süre verilmiş, davalı tarafından kesin süre içerisinde istenilen bilgi ve belge sunulamamıştır.Mahkememizce dosya alanında uzman bilirkişi heyetine tevdii edilmiş ve 28.09.2024 tarihli bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinden üçüncü kişi tarafından davacı aleyhine --------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış, davacı tarafından üçüncü kişi tarafından açılan işbu takibinde 29.12.2021 tarihinde 144.761,91 TL, ----------- Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 6.334,31 TL masraf, 4.034,00 TL stopaj ödemesi olmak üzere toplam 155.130,22 TL ödeme yapıldığı, sigorta poliçesinin geçerlilik tarihinin 24.05.2013-24.05.2014 tarihleri arasında olduğu, meydana gelen olayın ise 17.10.2023 tarihinde gerçekleştiği, yani olayın poliçe kapsamında bulunduğu,

3. Şahıs Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 9. Maddesine göre davalı sigortanın, limiti aşmayan yargılama giderlerinden sorumlu olduğu, poliçe limiti 300.000 USD olduğu, poliçe içerisinde ödeme tarihindeki efektif satış kuru esas alınacağının belirlendiği, bu tarih itibariyle ---------Asliye Hukuk Mahkemesince hükmedilen 66.241,55 TL'nin karşılığının (12,2623 TL) 5.402,25 USD olduğu, poliçede 10.000,00 USD altındaki zararlar için muafiyet öngörüldüğü, bu sebeple davalının bu zarar yönünden sorumlu olmadığı,

davacı tarafından ---------- Asliye Hukuk Mahkemesi'nde ve ---------- İcra Müdürlüğü dosyasında toplam 33.691,13 TL yargılama gideri yaptığı, yargılama gideri muafiyet olmadığından davalının bu yargılama giderinden sorumlu olduğu, ödeme tarihi olan 29.12.2021 tarihi ile davaya konu icra takibinin tarihi olan 05.04.2022 tarihi arasında işleyen 1.322,49 TL faizden davalının sorumlu olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, alacağın likit ve itirazın haksız olduğu anlaşıldığından %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.