Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/523 K.2025/1557

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/11/2021 tarihli ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın davalı taşıyıcı firma ile domates yükünün Romanya'ya taşınması yönünde anlaştıkları, 09/05/2018 tarih ve ... numaralı fatura ile yük davalının ... - ... plakalı araçlarına Romanya'ya taşınmak üzere yüklendiği, ancak yük gönderilene teslim edildiğinde yükte bozulma olduğu ve oluşan zararın sorumluluğunun tutulan tutanak ile sabit olmak üzere davalı firmada olduğunu, bu nedenle oluşan 7.946,00Euro zararın tazmini nedeniyle takip başlatıldığı, ....İcra Müdürlüğü' nün ...

Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe borçlu/davalıların yapmış olduğu haksız itirazın iptali, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 7.946,00 EURO alacağın 28/09/2018 temerrüd tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka faizi ve davalıların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilinin cevap dilekçesinde özetle; hasarın sebebinin plastik kasaları üst üste yüklenmesi sonucu taşıma sırasında çökmesi olup CMR 17/4-B maddesi gereğince taşıyıcıya kusur yüklenemeyeceği, zira taşıyıcının gözle yapacağı incelemede, yolculuk sırasında meydana gelecek olağanüstü hadiseler, sarsıntı, kasis ve frenleme neticesinde plastik kasaların malı taşıyıp taşıyamayacağını kestiremeyeceği ve kestirmesinin de kendisinden beklenemeyeceği savunularak davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle. Olaya uygulanacak CMR Sözleşmesinin 17.maddesi uyarınca, taşıyan, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. Bununla birlikte hasar, taşıyanın bir kusurundan değil, taşıtanın talimatlarından ya da yükün kendisinden kaynaklanıyorsa veya taşıyanın önleyebileceği bir husustan doğmamış ise meydana gelen zarardan taşıyan sorumlu tutulamaz.

Keza, taşımacı tarafından bu riskler özellikle üstlenilmemiş ise, malın sözleşmeye uygun şekilde açık (üstü madeni levha ile örtülü olmayan) bir araçla taşınmış olmasından kaynaklanan hasarlardan, hiç ambalajlanmaması veya hatalı ya da kötü ambalajlanmasından, yükleme, istifleme ve sabitleme ile boşaltmadan kaynaklanan hasarlardan, bizzat malların özelliğinden kaynaklanan paslanma, kırılma, çürüme gibi hasarlardan taşıyıcı sorumlu tutulamaz.

Bununla birlikte, 6102 sayılı TTK’nın 863.maddesinde de açıkça ifade edildiği üzere, taşıyıcı araca yüklenen eşyanın taşıma güvenliğinden sorumlu olmamakla birlikte, aracın işletilmesine zarar verecek ölçüde işletme güvenliğine aykırı yükleme yapılması ve hasarın da bu yüklemeden meydana gelmesi halinde, taşıtan ile birlikte, hasarın meydana gelmesindeki kusuru ölçüsünde zarardan sorumlu tutulmalıdır.

Somut olayda alt kasaların üst kasaları taşıyamaması ve aracın sürüş yönüne göre eğilmesi ve bu durumun hem hasara neden olması hemde araç güvenliğine aykırı yükleme yapıldığını göstermesi nedeniyle davalı taşıyıcının tali kusurlu olduğunu tespit eden bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edilmiştir.

Davalı taşıyıcının sorumluluk sigortacısı olan davalı ... şirketinin kusur oranında sorumlu olduğu anlaşılmakla alınan bilirkişi raporuna Mahkememizce itibar edilmiş ve davalıların davacı tarafa takibe konu alacak nedeniyle borçlu olduğunun anlaşılmakla davanın kabulüne, ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin davalılar açısından 473,10Euro üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, şartlar oluşmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine, şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, karar başlığındaki şirket ile takip alacaklısının farklı şirketler olduğunu, bilirkişi raporundaki tespitler fotoğraf incelemesine ve ekspertiz raporuna dayandığını, ancak ekspertiz raporu, taşıyıcı firmaya tebliğ edilmediğini, tek yanlı düzenlenen ekspertiz raporu denetime elverişli olmayıp doğruluğunu tespit edilmediğini, paketlemede bir kusur olmadığını, ambalaj ve kasalar ürününün özelliğine göre kullanıldığını,

hasar şoförün tuttuğu tutanağı göre Bulgaristan sınırları içinde aracın önüne taksi çıkması nedeniyle ani fren yapılması nedeniyle paketlerin devrilmesi sonucu yani taşıyıcının kusuruyla meydana geldiğini, davalı eşya ve ambalaj konusunda eşyanın teslimi sırasında herhangi bir bildirimde bulunmadığını, taşıyıcı yetersiz ambalajlamayı gönderene bildirmeli ya da taşıma senedine bu yönde çekince koyması gerektiğini, hasarın meydana gelmesinde davalı tarafın istifleme ve yükleme hatasının bulunup bulunmadığını değerlendirilmesi gerektiğini iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle, müvekkili ile davalı taşıyıcı firma arasında domates yükünün Romanya'ya taşınması konusunda Hamule Senedi düzenlenerek ... ve ... plaka sayılı araçlara yüklenerek alıcıya gönderildiği, ancak alıcıya teslim edildiğinde domates yükün bozulma olduğunun tespit edildiği, meydana gelen hasarın müvekkili şirketin veya taşınan malın kendine has bir kusurundan değil, araç şoförünün kendi tuttuğu tutanağa göre 12.05.2018 tarihinde Bulgaristan'daki ... mevkiinde önüne taksi çıkması nedeniyle acil fren yapmış olması sonucu paletlerin devrilmesi nedeniyle meydana geldiği,

hasarın davalı firmanın taşıma süresi içinde eşyayı koruyamamasından kaynaklandığı, davalı taşıyıcı firma ile onun sigortacısı olan diğer davalının hasarın tazminininden sorumlu olduğu, hasar nedeniyle 7.946,00 Euro alacağın faiziyle birlikte tahsili için başlattıkları ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibinin davalıların itirazı nedeniyle durdurulduğu ileri sürülerek itirazın iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalılar vekili tarafından özetle, hasarın sebebinin plastik kasaları üst üste yüklenmesi sonucu taşıma sırasında çökmesi olup CMR 17/4-B maddesi gereğince taşıyıcıya kusur yüklenemeyeceği, zira taşıyıcının gözle yapacağı incelemede, yolculuk sırasında meydana gelecek olağanüstü hadiseler, sarsıntı, kasis ve frenleme neticesinde plastik kasaların malı taşıyıp taşıyamayacağını kestiremeyeceği ve kestirmesinin de kendisinden beklenemeyeceği savunularak davanın reddi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nce itirazın iptali ile davalılar açısından 473,10 Euro üzerinden devamına ve fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Taraflar arasında, davacıya ait yükün davalı taşıyıcıya ait araçlarla Türkiye'den teslim alınarak Romanya ülkesindeki alıcıya teslim edilmek üzere taşındığı, yükün alıcıya teslim edilmesi sırasında kısmen hasar gördüğü hususlarında çekişme yoktur. Uyuşmazlık, hasarın, taşıma sırasında konulduğu yükün kasasının yetersiz olmasından mı, yoksa taşıyıcının taşıma kusurundan mı meydana geldiği, dolayasıyla meydana gelen hasardan taraflardan hangisinin sorumlu olduğu noktasında toplanmaktadır.

Dosyada Sigorta Eksperi ve CMR Uzmanı-Lojistik Bilirkişi'den alınan 07.09.2021 tarihli bilirkişi raporunda, davalı tarafın kullanmış olduğu aracın soğutucu ünitesinde herhangi bir arızanın olmadığı ve ünitenin iç derecesinin normal olduğu, malın hasarlanma sebebinin nakliyecinin kullanmış olduğu araçtan kaynaklanmadığı,

yükün aracın sürüş yönünde öne doğru eğildiği ve bunun sebebinin salt ani frene bağlanamayacağı, bu etki olmuşsa da, yüklü emtianın bu tür durumlara göre sağlam palet ve paketlemelerle dayanıklı malzemelerin kullanılması gerektiği, ayrıca kaza olayı gerçekleşmemiş olup aracın frenlemesine bağlı olarak herhangi bir paletin devrilmediği ve dağılmadığı, buna karşın kasalarda kırıkların olduğu ve alt kasaların üst kasaları taşıyamayarak kırıldığı ve buna bağlı olarak yükün hasarlandığının ekspertiz raporu ve yük resimlerinden anlaşıldığı,

karayolu ile uluslararası taşımacılık faaliyetinde 2.000-3.000-5.000 km'lik seyahat sürelerinin mevcut olduğu, karayolunda seyahat sırasında ani frenleme, kavisli yollarda sarsıntıların yaşanabileceği, dik iniş/çıkışlı ve keskin virajlı yolların olduğu gerçeğinin unutulmaması gerektiği, takdiri mahkemeye ait olmak üzere nakliyeci ve şoförünün bir anlık emtia hasarına etki yaptıkları varsayılsa bile, ancak bunun mevcut olayda tali kusur düzeyinde olabileceği, tali kusur oranının da %15 oranında olduğunun değerlendirilmekte olduğu,

ekspertiz raporunda beyan edilen toplam hasarın 3.154,30 Euro X 15/100 = 473,10 Euro kadar bir bedelin hesaplandığı yününde görüş ve kanaat bildirildiği, mahkemece bilirkişi raporunda bildirilen tutar üzerinden davanın kısmen kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Davaya konu taşıma uluslararası taşıma niteliğinde olup uyuşmazlığın çözümünde Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı Mukavele Sözleşmesi (CMR) uygulanmalıdır.

CMR Sözleşmesinin 8. maddesinde "Taşıyıcı yükü teslim aldığı sırada Yükün ve bunların ambalajının görünürdeki durumunu kontrol edecek ve bu konuda bir çekincesi varsa sevk mektubuna yazacaktır.", 10.maddesinde "Gönderici, kişilere malzemeye ve diğer yüklere gelecek zarar ziyan ve hasardan, yükün kusurlu olarak ambalajlanmasından kaynaklanan masraflardan taşımacıya karşı sorumludur. Ancak, yükün kabulünde kusur açık seçik ise ve taşımacı tarafından biliniyor ise bu hususta bir çekince beyanında bulunmamış ise bu hükümsüz sayılır.", 17.maddesinde ise "Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından doğacak zarardan sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.

Somut olayda, araç şoförünün kendi tuttuğu tutanağında göre 12.05.2018 tarihinde Bulgaristan'daki ... mevkiinde önüne taksi çıkması nedeniyle acil fren yapmak zorunda kaldığı ve Romanya ...

Gümrüğü'nde açtığında yükün zarar görmüş olduğunu gördüğü bildirdiği, 20.08.2018 tarihli ekspertiz raporunda ise ambalajın taşımaya uygun olmadığı, plastikten üretilen pres döküm kasaların kendileri üzerine dizilen diğer kasaların ağırlığını, taşıma sırasındaki manevra ve tehlikeli fren ihtimallerinin de bulunduğu olağan nakliye koşulları altında kaldıramayacağının değerlendirildiği ve bunun neticesinde alt sıralarda kalan kasaların taşıma süresinde kırılmış olduğu ve palet birimlerinde eğimle eğrilik ve yük kayması oluştuğunun belirtildiği, yukarıda belirtilen CMR hükümlerine göre yükleme ve ambalajlamanın göndericiye ait olduğu,

taşıyıcının yükleme ve istiflemeye nezaret yükümlülüğünün bulunduğu, taşıyıcının yükleme ve istiflemenin gereği gibi yapılamaması halinde ancak bu hususta CMR'ye şerh koymak suretiyle sorumluluktan kurtulabileceği, ancak taşıyıcı tarafından bu hususta CMR belgesine şerh düşülmediği,

buna göre mahkemece nakliye sigortası uzmanı, CMR nakliye uzmanı ve domates emtiası konusunda uzman bilirkişilerin katılımı ile oluşturulacak heyetten tarafların ambalajlama, yükleme ve taşımaya ilişkin sorumluluklarının bahsigeçen tutanak ve ekspertiz raporundaki bilgi ve tespitler de dikkate alınmak suretiyle anılan CMR hükümlerine değerlendirilmesi ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, bu hususlar üzerinde durulmadan eksik incelemeye dayalı düzenlenen 07.09.2021 tarihli hükme esas alınması suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin istinaf başvurusu bu sebeple yerinde görülmüştür.

Yukarıda belirtilen sebeplerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun haklı olduğu, İlk Derece Mahkemesi'nin kararının usul ve yasaya aykırı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılması için mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır