Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/830 K.2023/1193

Mahkememizde görülmekte olan Maddi Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı tarafın 12.08.2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş.’ne 18.03.2016 tarihinde; ..., , ..., ... ve ... sayılı başvurular ile ..., her biri 999,75 kWe gücünde olmak üzere 5 ayrı başvuru ile lisanssız elektrik üretimi yapılması amacıyla ...

Enerji Santrali (GES) kurmak için başvuru yapıldığını, davalı şirket tarafından “2016 Mart Ayı Evrak Değerlendirmesi” yapıldığı ve davacıya ait başvuruların “OLUMSUZ” (RET) olarak ilan edildiğini, RET gerekçesinin.

“02/10/2013 tarih ve sayı ile Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin Madde 6 Bağlantı Esasları başlığı altında bulunan 12. Fıkra (5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında kurulacak olan rüzgar ve ... enerjisine dayalı üretim tesislerinin kurulu gücü, ilgili üretim tesisi ile ilişkilendirilecek tüketim tesisinin bağlantı sözleşme gücünün otuz katından fazla olamaz.

Üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesis veya tesislerine ilişkin aboneliği değiştirilmek istenmesi halinde, üretim tesisi ile ilişkilendirilecek yeni tüketim tesis veya tesislerinin bağlantı sözleşme gücü, başvuruya esas bağlantı sözleşme gücünden az olamaz, aksi halde Bağlantı Anlaşması iptal edilir.) ve 10. fıkra (Çatı uygulamaları hariç olmak üzere her bir trafo merkezinde, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olan rüzgar ve ... enerjisine dayalı enerji üretim tesisleri için;

herhangi bir gerçek veya tüzel kişiye ve söz konusu gerçek veya tüzel kişinin doğrudan veya dolaylı olarak ortak olduğu tüzel kişilere ve bu kişilerin kontrolünde olan tüzel kişilere, tüketim tesisi sayısına bakılmaksızın azami 1 MW tahsis yapılabilir. Söz konusu gerçek veya tüzel kişinin doğrudan veya dolaylı olarak ortak olduğu tüzel kişilere ve varlığı halinde bu kişilerin kontrolünde olan tüzel kişilere ilişkin bilgilerde ilgili tüzel kişinin beyanı esas alınır.

Bu beyanın yanlış, eksik veya yanıltıcı olarak verildiğinin saptanması halinde ilgili gerçek ve tüzel kişiye ait bağlantı anlaşması çağrı mektubu iptal edilir.) kapsamında başvurunuz iptal edilir.” şeklindeki ifadeye dayandırıldığını, davalı tarafından öne sürülen gerekçenin, 23.03.2016 tarihli resmi gazetede yayımlanan Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde yapılan idari bir düzenlemeden (değişiklikten) kaynaklanmakta olduğunu, davacının değişiklikten önce (18.03.2016 tarihinde) yürürlükteki yönetmelik hükümlerine göre istenilen tüm evrakları davalıya teslim ettiğini ve davalının da bu başvuruları olumlu olarak değerlendirmiş olduğunu,

02.10.2013 tarih 28783 sayılı Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin 6. ve 8. maddesinde belirtilen adımların hiçbirisinin hukuka uygun olarak uygulanmayıp, davacının, mevzuata uygun olarak aranan tüm başvuru koşullarını taşıması, hiçbir bilgi ve belge eksikliği olmamasına rağmen, davalı şirketin müvekkile ait 18.03.2016 tarihli 5 adet başvuruyu, sonradan (23.03.2016 tarihli) yapılan bir idari düzenlemeyi (değişikliği) gerekçe göstererek “OLUMSUZ” (RET) edip (EK-6) değerlendirmeye almayarak.

Bağlantı Anlaşması öncesi sorumluluklarını yerine getirmemiş olduğunu, Yönetmeliğin 8. Maddesinin 1. Fıkrasında belirtildiği üzere "reddedilen başvuru evrakları başvuru sahibine iade edilir" denmekte olduğunu, lakin davalı şirketin, başvuruları mevzuata uygun olarak değerlendirmediği gibi;

evrakları da davacı yana iade etmediğini, davalı şirkete yapılan başvuruların değerlendirmeye alınmaması hususunda kanunda dağıtım şirketlerine herhangi bir takdir yetkisi tanınmadığını, dağıtım lisansına haiz şirketlerin ancak mevzuatın çizdiği çerçevede ya gelen başvuruyu onaylayacağı ya da ancak ve ancak mevzuattaki tahdidi sayılı gerekçeler ile başvuruyu reddeceğini, davalı şirketin yükümlülüklerini yerine getirmeyerek ağır kusurlu bir şekilde sözleşme öncesi kusurlu davrandığını ve davacı yanın yatırımını engellediğini, davalı şirketin,

hakim durumun kötüye kullanılması suretiyle davacı yan ile dava konusu ... enerji santral kurulumu için gerekli olan izni (Bağlantı Anlaşmasına Çağrı Mektubu) vermeyerek, kendisi ile Bağlantı Anlaşmasını imzalanmasını engellediğini ve davacı yanın güvenini boşa çıkardığını beyanla, davalı şirketin, müvekkili ...

Enerjisi Santrali (GES) kurmak amacıyla karşı tarafa yapmış olduğu 5 ayrı başvuruya ait; ... sayılı başvuru ile ..., 999,75 kWe gücünde, ...-1 (EK-1 ve 1/1), 33220 sayılı başvuru ile ..., 999,75 kWe gücünde, ...-2 (EK-2 ve 2/1), ... sayılı başvuru ile ..., 999,75 kWe gücünde, ...-3 (EK-3 ve 3/1), ... sayılı başvuru ile ..., 999,75 kWe gücünde, ...-4 (EK-4 ve 4/1), ... sayılı başvuru ile ..., 999,75 kWe gücünde, ...-5 (EK-5 ve 5/1) Projeleri için.

Bağlantı Anlaşması-Çağrı Mektubu talebinin reddedilmesinin, hukuka aykırılığının tespiti ile söz konusu başvurulara esas çağrı mektuplarının müvekkili şirkete verilmesine ve müvekkili şirketin izin talebinin reddedildiği tarihten çağrı mektubunun verildiği tarihe kadarki sürede elektrik satışından elde edilecek mahrum kalınan tüm gelirin ödenmesine, şayet söz konusu izinlerin verilmesi teknik ve hukuki olarak imkânsız hale gelmiş ise; dava konusu edilen ...

Enerji Santrallerinin faaliyete geçirilememesinden ötürü, müvekkilinin, karşı tarafın kusuru nedeniyle mahrum kaldığı gelire karşılık, ... enerjisi tesisinden elde edeceği tüm gelirin bu tesisisin ekonomik ömrüne göre hesaplanarak karşı tarafın kusur sorumluluğunun doğduğu tarihten itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte fiili ödeme tarihinde, ...

Bankası’nca belirlenen efektif satış kuru karşılığı üzerinden, Türk parası ile ödenmesi kayıt ve şartıyla, şimdilik 1.000,00USD'nin karşı taraftan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafın 07.09.2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının başvurularının davalı şirket tarafından incelendiği ve başvurularının Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu ve eksik belge içerdiği gerekçesiyle reddedildiği, başvuruların değerlendirme sonuçlarının ayrıntılı red gerekçesini içerir biçimde hem davalı şirkete ait web sitesinde liste halinde yayımlandığını hem de davalı şirket tarafından davacıya gönderilen yazılar ile ayrıntılı biçimde bildirilmiş olduğunu, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin 7. maddesi gereği;

lisanssız olarak elektrik üretimi yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin, bağlantı ve sistem kullanım hakkı elde etmek amacıyla ilgili dağıtım şirketine başvuru yapması gerektiği, işbu yasal mevzuat çerçevesinde davacı tarafından 18.03.2016 tarihinde ..., , ..., ... ve ... sayılı başvurularda bulunulduğunu,

Yönetmeliğin 6 ıncı maddesinin onuncu fıkrası kapsamında aynı trafo merkezinden birden fazla başvurusunun bulunduğunu ve ayrıca Yönetmeliğin 6 ıncı maddesinin on ikinci fıkrası kapsamında üretim yapmayı planladığı lisanssız elektrik üretimi santralinin kurulu gücü üretim tesisi ile ilişkilendirilecek tüketim tesisinin bağlantı sözleşme gücünün otuz katından fazla olduğu tespit edildiğini ve başvurularının reddine karar verildiğini, davacının iddiasının aksine başvuru dosyalarının yazılar ekinde davacıya iade edildiğini,Yönetmeliğin 6 ıncı maddesinin onuncu fıkrasında "Çatı uygulamaları hariç olmak üzere her bir trafo merkezinde,

5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olan rüzgar ve ... enerjisine dayalı enerji üretim tesisleri için; herhangi bir gerçek veya tüzel kişiye ve söz konusu gerçek veya tüzel kişinin doğrudan veya dolaylı olarak ortak olduğu tüzel kişilere ve bu kişilerin kontrolünde olan tüzel kişilere, tüketim tesisi sayısına bakılmaksızın azami 1 MW tahsis yapılabilir.

Söz konusu gerçek veya tüzel kişinin doğrudan veya dolaylı olarak ortak olduğu tüzel kişilere ve varlığı halinde bu kişilerin kontrolünde olan tüzel kişilere ilişkin bilgilerde ilgili tüzel kişinin beyanı esas alınır.

Bu beyanın yanlış, eksik veya yanıltıcı olarak verildiğinin saptanması halinde ilgili gerçek ve tüzel kişiye ait bağlantı anlaşması çağrı mektubu iptal edilir" denerek başvuruda bulunan ve ya aynı fıkra kapsamında olan kişi ya da kişilerin başvuru yaptıkları ilgili trafo merkezi için birden fazla başvurusunun bulunması halinde, başvuru sahibince belirlenecek bir başvuru haricindeki diğer başvuruların reddedileceğinin belirtildiğini, Aynı maddenin 12. Fıkrasında ''5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında kurulacak olan rüzgar ve ... enerjisine dayalı üretim tesislerinin kurulu gücü,

ilgili üretim tesisi ile ilişkilendirilecek tüketim tesisinin bağlantı sözleşme gücünün otuz katından fazla olamaz.

Üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesis veya tesislerine ilişkin aboneliği değiştirilmek istenmesi halinde, üretim tesisi ile ilişkilendirilecek yeni tüketim tesis veya tesislerinin bağlantı sözleşme gücü, başvuruya esas bağlantı sözleşme gücünden az olamaz, aksi halde Bağlantı Anlaşması iptal edilir'' denilmekte olduğunu, davacının başvurularındaki üretim tesislerinin kurulu gücünün, işbu tesislerle ilişkilendirilecek tüketim tesisinin bağlantı sözleşme gücünün otuz katından fazla olduğu ve aynı trafo merkezi için birden fazla başvuruda bulunmuş olduğunu,

davalı şirket tarafından da yukarıda belirtilen hükümler doğrultusunda başvurularının reddedildiğini, burada hukuka aykırı bir durum söz konusu olmadığı gibi kusurdan da bahsedilemeyeceğini, lisanssız elektrik üretimine ilişkin olarak süreç hakkında;

teknik değerlendirmede başvurusu olumlu sonuçlanan şirketlere ilgili şebeke işleticisi tarafından çağrı mektubu verildiğini ve gerekli izinleri alması için 180 gün izin verildiğini, bu kapsamda öncelikle çağrı mektubu alan şirketin projesinin ... tarafından onaylanması ve proje alanına ilişkin olarak imar izni alınması gerektiğini, imar izni alınması için de 22 adet kurumdan olumlu görüş alınması gerektiğini, özellikle bu aşamada pek çok lisanssız elektrik firmasının ... tarafından projesinin onaylanmaması ve imar izni için olumlu görüş alamadığından başvurularının iptal olduğunu,

180 gün içerisinde yukarıda belirtilen imar izni için olumlu görüş alamayan veya ...’tan proje onayı alamayan firmalar ile bağlantı anlaşması imzalanmayacağını, çağrı mektubu verilmesi sonrasında davacının bir çok prosedürü tamamlaması gerektiğini, davacının yalnızca çağrı mektubu almasının lisanssız elektrik üretebileceği anlamına gelmeyeceğini, lisanssız elektrik üretimi sürecinin sadece bir parçası olan davacı şirket işleminin davacıyı zarara uğrattığı iddiasının haksız ve mesnetsiz olduğunu,

davacı gibi kendi kusuru sebebiyle başvuruları reddedilen başka kişiler tarafından diğer dağıtım şirketlerine huzurdaki davayla benzer talepli davalarda Mahkemeler tarafından red kararı verilmekte olduğunu, müvekkili şirketin davacının başvurusunu ilgili mevzuat çerçevesinde incelediğini ve gerekli şartları sağlamadığından başvuruların reddine karar verdiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan işlemin hukuka uygun olduğunu beyanla, davanın ...'ya ihbarına, davanın öncelikle usuli itirazları nedeniyle usulden reddine, şayet usuli itirazları kabul görmezse müvekkili şirket sorumluluğu doğurmayan davanın esastan reddine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, ...'na usulüne uygun dava ve cevap dilekçesi tebliği ile ihbar edilmiş ise de ihbar olunan şirket tarafından davaya dair herhangi bir cevap verilmediği anlaşılmıştır.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, davacı şirketin ... Enerjisi Santrali (...) kurmak amacıyla davalı şirkete ... sayılı başvuru ile ..., 999,75 kWe gücünde, sayılı başvuru ile ..., 999,75 kWe gücünde, ... sayılı başvuru ile ..., 999,75 kWe gücünde, ... sayılı başvuru ile ..., 999,75 kWe gücünde ... sayılı başvuru ile ..., 999,75 kWe gücünde ki Projeleri için; bağlantı Anlaşması-Çağrı Mektubu talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olup olmadığı, başvurunun kabul edilip edilmemesinin gerekip gerekmediği, davacının zararının bulunup bulunmadığı, müspet ve menfi zararların tazmin taleplerinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Mahkememizin 14/02/2023 tarihli duruşma ara kararı ile “…davacının başvurusunun şartlara uygun olup olmadığı, davacının iddiasına konu mahrum kalınacak bedelin ne olduğu, davacının iddia ve davalının savunmaları doğrultusunda bilirkişi raporu düzenlenmesinin istenilmesine" karar verilmiş olup, bu doğrultuda talimat mahkemesi aracılığıyla enerji hukukunda uzman nitelikli hesaplamalar uzmanı öğretim görevlisi bilirkişi ... ile ... enerjisi konusunda uzman elektrik- elektronik mühendisi öğretim elemanı bilirkişi ...'ten alınan heyet raporunda sonuç olarak; davacının başvurularının, başvuruların değerlendirildiği tarih itibariyle ilgili mevzuatta aranan şartlara uygun olmadığı ve dolayısıyla davalı idarenin bahse konu başvuruların reddine ilişkin işlemlerin yerinde olduğu görüşü açıklanmıştır.

Tüm dosya kapsamı itibariyle dava konusu uyuşmazlık Elektrik Piyasası Lisanssız Elektrik Üretimine ilişkin Yönetmelikte (RG:28783, Mülga) ("Mülga Yönetmelik") yapılan 23.03.2016 tarihinde yapılan değişikliğin 18.03.2016 tarihinde yapılan sistem bağlantı başvurusuna uygulanıp uygulanmayacağı, davalı özel tüzel kişinin bu durumdan sorumlu olup olmayacağıdır.

... enerjisinden üretildiği için konvansiyonel yöntemlerle üretilen elektriğe nazaran daha yüksek maliyetle satın alınan elektriğin nihai kullanıcıya ulaştığı andaki ücreti kamu otoritesi tarafından sübvanse edilmek zorundadır. Bu durumda devletler kamu düzeni gereği bir takım değişiklikler yapabileceklerdir. Davalı dağıtım şirketi özel hukuk kişisi olsa da tamamıyla kamu idaresince alınan kararlara ve değişiklikliklere tabi olarak sözleşme akdetmek zorundadır.

Davacı tarafından yapılan ilk başvuru sonrasında mevzuat gereği başkaca şartların sağlanması gerekmektedir. Bunların sağlanıp sağlanmayacağı netlik arz etmediği dönemde kamu otoritesinin düzenlemesine istinaden sözleşme akdeden dağıtım şirketinin başvuru tarihindeki düzenlemeyi esas alarak sözleşme akdetmesi mümkün değildir.

İlk başvurunun yapıldığı tarihten 5 gün sonra talebin değerlendirme aşamasında bulunduğu süre içerisinde ... tarafından yapılan değişikliğin davalı şirketçe uygulanması sözleşme öncesi sorumluk kapsamında değerlendirilemeyecektir. Bu hususta dağıtım şirketinin takdir hakkının bulunmadığı da göz önüne alınmalıdır.

Davalı dağıtım şirketinin kendi kusuru ile makul süre içerisinde değerlendirme yapmaması, değerlendirmeyi kast veya ihmal ile geciktirmesi durumunda diğer şartların da varlığı halinde sorumluluğunun doğduğu kabul edilebilecekse de mevcut dosyada 5 günlük sürenin bu kapsama girmeyeceği de açıktır. Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · E-Imzalıdır. Hakim · E-Imzalıdır.