Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1223 K.2025/1446

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl Dava

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;Müvekkili hakkında ...

10. İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, ancak takibe konu çek nedeniyle müvekkilin davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, takibe konu çekin müvekkilin eski çalışanı olan davalı tarafından rıza hilafına ele geçirildiğini, taraflar arasında çek ilişkisine dayalı herhangi bir hukuki ve ticari ilişki bulunmadığını, çekin keşide edilmesini gerektiren bir borç ilişkisi olmadığı halde icra takibine konu edildiğini, Müvekkilin davalıyla sadece işçi-işveren ilişkisi bulunduğunu,

davalının işten ayrıldıktan sonra çekleri haksız şekilde elinde bulundurduğunu ve bu durumun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ayrıca takibe konu çekin süresinde bankaya ibraz edilmediğini, çekin arkasında bankaya ibraz edildiğine dair herhangi bir şerh bulunmadığını, bankanın faaliyet izninin kaldırılmış olması nedeniyle ibraz işleminin de fiilen mümkün olmadığını, bu haliyle çekin kambiyo vasfını yitirdiğini ve alacaklının alacağını ispat külfeti altında bulunduğunu, Menfi tespit davalarında ispat yükünün alacaklıda olduğunu, davalının alacağının varlığını ve hukuki sebebini ispatlayamadığı ,

iddiaların Yargıtay içtihatlarında da kabul edilen hayatın olağan akışı ve fiili karine ilkelerine aykırı olduğunu, Davalının çekin nasıl ve hangi hukuki ilişkiye dayanarak eline geçtiğini belgeleyemediğini, buna rağmen icra takibi yapmasının kötü niyetli olduğunu, bu nedenle müvekkilinin icra takibine konu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile, davalının %20 oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama ve icra giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı yandan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle. Davacının açmış olduğu menfi tespit davasındaki iddiaları kabul etmediklerini, davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini, takibe konu çekin 09/11/2023 keşide tarihli 200.000,00 TL bedelli hamiline yazılı olduğu, borçlusunun ... , yetkili ve son hamilinin davalı ... olduğu,

çek üzerinde ciro silsilesinde herhangi bir bozulma ya da tahrifat bulunmadığını, çekin hukuka aykırı şekilde ele geçirildiği yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını müvekkilin kambiyo senetinden doğan haklarını kullanmaya yetkili olduğunu, kambiyo senetlerinin soyut (mücerret) borç ikrarı niteliğinde olduğunu, bu nedenle alacağın sebebinin ayrıca ispatının gerekmediğini, menfi tespit davalarında çek nedeniyle borçlu olmadığını ispat yükünün davacıya ait olduğunu, davacının iddialarını destekleyen herhangi bir yazılı delil sunmadığını, HMK 'nın 201.maddesi gereğince senede karşı senetle ispat kuralının geçerli olduğunu,

çekin müvekkilin elinde bulunmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu yönündeki iddiaların da yerinde olmadığını, asıl hayatın olağan akışına aykırı durumun, davacının çekin elinde olmadığını bildiğini iddia etmesine rağmen uzun süre herhangi bir hukuki yola başvurmamış olması olduğunu, bankanın iflas halinde olması nedeniyle ibrazın iflas idaresine yapıldığını, iflas idaresinin yazılı cevabı ile çekin ibraz edilmiş olduğunun sabit bulunduğunu, TTK hükümleri uyarınca çekin ibraz edilmiş sayıldığı ve kambiyo vasfını taşıdığını, bu nedenle davanın tamamen reddine,

davacının kötü niyetli olması nedeniyle%20'den az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen ... 1 Atm 2024/... Esas Sayılı Dosyasında Davacı vekilinin ... 1 Atm 2024/... Esas Sayılı dosyasında sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacının ... 4.Genel İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitini ve davalının %20 kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini ve ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyası ile iş bu dava dosyasının birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin ... 1 Atm 2024/... Esas Sayılı dosyasına ilişkin cevap dilekçesinde özetle; ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasında, birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... esas sayılı dosyasında ileri sürülen iddiaları kabul etmediklerini, davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek reddine karar verilmesini, takibe konu çekin ...

4. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı dosyasında yer alan 09/01/2024 keşide tarihli, 150.000,00 TL bedelli, hamiline yazılı çek olduğunu, borçlusunun davacı ..., yetkili ve son hamilinin davalı ... olduğunu, çek üzerinde ciro silsilesinde bozulma veya tahrifat bulunmadığını, davalının kambiyo senedinden doğan haklarını kullanmaya yetkili olduğunu, menfi tespit davalarında ispat yükünün davacıda olduğunu, kambiyo senetlerinin soyut (mücerret) borç ikrarı niteliğinde bulunduğu,

bu nedenle alacağın sebebinin ayrıca ispatının gerekmediğini, davacının senede karşı ileri sürdüğü iddiaları HMK m.201 gereğince yazılı delille ispatlayamadığı iddialarının soyut beyanlardan ibaret olduğunu, Davacının çeklerin hukuka aykırı şekilde ele geçirildiği iddialarının gerçeği yansıtmadığını, çek incelendiğinde ciro zincirinde herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını, davalının yetkili ve son hamil olduğunu, ayrıca davacının çekin elinde olmadığını iddia etmesine rağmen uzun süre herhangi bir hukuki başvuruda bulunmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

bankanın iflas halinde olması nedeniyle çekin iflas idaresine ibraz edildiğini, iflas idaresinin yazılı cevabı ile ibrazın gerçekleştiğinin sabit olduğunu, bu nedenlerle birleşen dava dahil olmak üzere açılan davanın tamamen reddine karar verilmesini, davacının kötü niyetli olması nedeniyle %20 den az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen ... 1 Atm 2024/... Esas Sayılı Dosyasında

Davacı vekilinin ... 1 Atm 2024/... Esas Sayılı dosyasına sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; ... 5. Genel İcra Dairesinin 2024/... sayılı takip dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitini, ... 2. Asliye Ticaret MAhkemesinin 2024/... D.İş sayılı kararı mucibince icra veznesindeki paranın alacaklı tarafa ödenmemesi için tedbir kararı alındığını ve davacı tarafından icra dosyasına borcun tamamı ve mahkemesine %15 teminat yatırılmak suretiyle haciz baskısı ve tehdidini davacının önlediğini, işbu dava ile tarafları aynı olan ve aralarında rabıta bulunan ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyası ile davanın birleştirilmesini, davalının %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin Birleşen ... 1 Atm 2024/... Esas Sayılı dosyasına ilişkin cevap dilekçesinde özetle; ... 3. Asliye Ticaret mahkemesi'nin 2023/... esas sayılı dosyasında birleştirilen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/... Esas sayılı davasında ileri sürülen iddiaların tamamının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, takibe konu çekin ... 5. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2024/...

Esas sayılı dosyasında yer alan 28/12/2023 keşide tarihli, 150.000,00 TL bedelli, hamiline yazılı çek olduğu, borçlusunun davacı ... , yetkili ve son hamilinin davalı ... olduğu, çek üzerinde ciro silsilesinde herhangi bir kopukluk veya tahrifat bulunmadığını, kambiyo senetlerinin soyut (mücerret) borç ikrarı niteliğinde olduğunu, bu nedenle alacağın temel ilişkiye dayandırılmasının zorunlu olmadığını, menfi tespit davalarında ispat yükünün davacıya ait olduğunu, davacının çekten dolayı borçlu olmadığını yazılı delillerle ispatlayamadığını, HMK m.201 uyarınca iddiaların soyut beyanlardan ibaret olduğunu,

davacının çeklerin hukuka aykırı şekilde ele geçirildiği yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, çek incelendiğinde davalının yetkili ve son hamil olduğunu, kambiyo senedinden doğan haklarını kullanmasının hukuka uygun olduğunu, ayrıca davacının çeki uhdesinde bulundurmadığını ileri sürmesine rağmen uzun süre herhangi bir hukuki yola başvurmamış olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu , bankanın iflas etmiş olması nedeniyle çekin iflas idaresine ibraz edildiğini, iflas idaresinin yazılı cevabı ile ibrazın sabit olduğunu, TTK m.720 ve Yargıtay içtihatları uyarınca çekin ibraz edilmiş sayıldığını ve kambiyo vasfını koruduğunu,

bu nedenle açılan ve birleşen davaların tamamen reddine karar verilmesini, davacının kötü niyetli olması nedeniyle %20'den az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/... Soruşturma numaralı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/ Soruşturma numaralı dosyası, ... 4.Genel İcra Dairesinin (... 10. Genel İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı dosyası), arabuluculuk son tutanağı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen dosyalarda taraflar arasındaki uyuşmazlığın,davalı/alacaklı tarafından davacı/borçluya ... 10.İcra Müdürlüğü’nün 2023/... Esas,... 5.Genel İcra Müdürlüğü’nün 2024/... Esas ve ... 4.Genel İcra Müdürlüğü’nün 2024/... Esas sayılı dosyalarında başlatılan icra takipleri sebebiyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı noktasında toplandığı analaşılmaktadır.Davacı taraf asıl ve birleşen dosyalara sunmuş olduğu dava dilekçelerinde,... 10.İcra Müdürlüğü’nün 2023/...

Esas,... 5.Genel İcra Müdürlüğü’nün 2024/... Esas ve ... 4.Genel İcra Müdürlüğü’nün 2024/... Esas sayılı dosyalarına konu kambiyo senetlerinin rızası dışında elinden çıktığını ve bu senetlere davalının bir şekilde sahip olduğunu iddia ederek söz konusu kombiyo senetlerinden kaynaklı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmekte, davalı ise asıl ve birleşen dosyalara sunmuş olduğu cevap dilekçelerinde davanın reddini istemektedir.

Davacı tarafın şikayeti üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2024/... sayılı soruşturma dosyasında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma şuçlamasıyla davalı hakkında ... 53. Asliye Ceza Mahkemesinin 2024/...

Esas sayılı dosyasında kamu davası açılmış olup,yapılan kovuşturma sonucunda davalı ... hakkında beraat kararı verilmiş, karar 16/09/2025 tarihinde kesinleşmiştir.Tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda;Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak davalı alacaklıya düşer.

Davacı borçlu, davalının (alacaklının) varlığının iddia ettiği hukuki ilişkiyi sadece inkar etmekle yetinmekte ise yani bu hukuki ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukuki ilişkinin varlığının iddia eden davalı olduğu için ispat yükü davalı alacaklıya düşer.

(HMK Md. 190, TMK md.6) Fakat menfi tespit davasını açan davacı borçlu davalı alacaklının iddia ettiği hukuki ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek başka bir nedenle hukuki ilişkinin geçersiz olduğunu ya da son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü TMK'nın 6. Maddesi gereğince davacıya düşer.Bu kapsamda davacının delil olarak sunduğu ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2024/... sayılı soruşturma dosyası ile ...

53.Asliye Ceza Mahkemesinin 2024/... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiş, yapılan ceza yargılamasında dosyamız davalısı ... hakkında beraat hükmü kurulmuş, karar 16/09/2025 tarihinde kesinleşmiştir.Davacı taraf iddialarını asıl ve birleşen dosyalar kapsamında somut delillerle ispat edemediğinden davanın reddine dair aşağıdaki gibi hüküm verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır