Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/1229 K.2025/1355

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve davalı ... Limited Şirketi vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde. 18.02.2022 tarihinde, davalı ...AŞ'ye ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı sigortalı, davalı ...

Limited Şirketi'nin işleteni olduğu araç sürücüsünün tamamen kusurlu olarak davacı şirkete ait araca çarparak davacıya ait aracın hasara ve dolayısıyla da değer kaybına uğramasına neden olduğunu, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı için 15.06.2022 tarihinde ZMMS sigortacısı tarafından teminat limiti ile sınırlı 21.437,20TL değer kaybı ödemesinin yapılmış ise de, ZMMS’nin teminat miktarının üstünde kalan değer kaybından davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL araç değer kaybının davalılardan tahsilini istemiş,11.04.2023 tarihli dilekçe ile değer kaybı tazminatı talebini 22.688,80TL'ye artırmıştır.

Davalı ...AŞ vekili cevap dilekçesinde; sorumluluklarının Kasko poliçesindeki İMMS teminatı ile sınırlı olduğunu, davacı tarafın davaya konu tüm zararlarının zarara sebebiyet veren aracın ZMMS teminatı kapsamında olduğunu ve kazaya karışan aracın trafik sigorta poliçesinin de davalı tarafından düzenlenmediğini, dolayısıyla dava dışı trafik sigorta poliçesini düzenleyen şirketin sorumluluğunun bulunduğunu, davacıya ait araçta meydana gelen hasar tutarının da iddia edildiği kadar olmayacağı gibi, değer kaybının da buna bağlı olarak düşük olacağını, dolayısıyla bu bağlamda değer kaybının Genel Şartlardaki hesaplama yöntemine göre belirlenmesi gerektiği savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Limited Şirketi; dosyaya cevap dilekçesi sunulmamış, yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirmiş, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davanın, trafik kazasından kaynaklanan bakiye değer kaybı bedelinden oluşan maddi tazminat talebine ilişkin olduğu, 18.02.2022 tarihinde, davalı ...

Limited Şirketi'nin maliki/işleteni olduğu, davalı ...AŞ'nin kasko sigortacısı, ihbar olunan ...AŞ'nin trafik sigortacısı olduğu, dava dışı ...'in sevk idaresindeki araç ile davacının maliki olduğu, dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki araç arasında trafik kazası meydana geldiği; davalı sigorta şirketince genişletilmiş kasko sigorta poliçesi kapsamında poliçe teminat limitinin(İMM kombine) 500.000,00TL olduğu,

ZMMS sigortacısı ...'nın, araç hasarı nedeniyle kasko sigortacısına yapılan ödeme ve değer kaybı talebine yönelik 21.437,20TL davacıya yaptığı ödeme sonrasında ZMMS teminat limitini tükettiği, bu nedenle davacının bakiye araç değer kaybı zararı olması halinde İMMS kapsamında davalıdan talep edebileceği, kusur, hasar ve araç değer kaybına yönelik alınan raporda, bilirkişi tarafından kazanın meydana gelmesinde, davalıya ait araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu,

kaza neticesinde davacının aracında 22.500,00 TL araç değer kaybı oluştuğu, ZMMS kapsamında yapılan ödeme mahsup edildiğinde bakiye değer kaybının 1.062,80 TL olduğunun tespit edildiği, raporun karar vermeye elverişli olduğu, bu itibarla davacının bakiye zararı olan 1.062,80TL'yi davalılardan talep edebileceği gerekçesiyle.

Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, 1.062,80TL araç değer kaybının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hüküm altına alınan tutara davalı ... Ltd şti yönünden olay tarihi olan 18.02.2022 tarihinden, davalı ...AŞ yönünden temerrüt tarihi olan 30.08.2022 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş hüküm davacı vekili ve davalı ... Limited Şirketi vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dosyanın bilirkişiye tevdi edildiğini, bilirkişi kök raporunda sigorta genel şartlara göre yapılan hesaplamada değer kaybının 44.126,00 TL olarak hesaplandığını, bu miktarın 21.437,20 TL’sinin ZMMS kapsamında ödendiğini, bakiye 22.688,80 TL değer kaybı oluştuğunun raporda belirtildiğini, AYM iptal kararından sonra yeninden alınan bilirkişi raporunda ise bakiye hasar miktarının 1.062,80 TL olarak tespit edildiğini, hesaplamayı kabul etmediklerini, raporun Yargıtay tarafından benimsenen yönteme uygun olmadığını, ayrıca hesaplamada da hatalar yapılarak,

ilk rapor tarihinin baz alındığını, raporda aracın kasko değeri açısından da çelişki olduğunu, 2018 yılındaki kasko değerinin 2022 yılındaki değerinden daha az olmayacağını, bu nedenle kaza tarihi itibariyle belirlenen 547.373,00 TL araç rayicinin uygun olmadığını, hata yapıldığının açık olduğunu;

... model ... aracın 2022 tarihinde 51.153,00 KM de olduğunu ve kaza nedeniyle KDV hariç 30.447,50 TL hasar meydana geldiğini, Genel Şartlara göre yapılan hesaplamada 44.126,00 TL değer kaybı olmasına göre, mahkemece kabul edilen değer kaybının uygun olmadığını, ilk rapora göre hesaplanan miktarın Genel Şartlara göre olması nazara alındığında, ek raporda reel piyasa şartlarına göre hesaplanan miktarın bu miktarı aşması gerektiğini, belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... Limited Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde; Bilirkişi raporuna itirazlarının nazara alınmadan karar verildiğini, %100 kusuru kabul etmediklerini, Kaza Tespit Tutanağı incelendiğinde, davalı araç sürücüsünün şerit ihlali yaptığının görüldüğünü ve %100 kusurlu kabul ediiğini, kusur raporuna itirazlarına rağmen yeni bir trafik bilirkişisinden rapor alınmamasının hatalı olduğunu, değer kaybına ilişkin olarak ise 1.062,80 TL bakiye değer kaybını yönelik tespiti kabul etmediklerini, rapora itiraz ettiklerini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, istinaf edenlerin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak HMK'nın 355. maddesi gereğince yapılan istinaf incelemesi neticesinde;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç hasarı nedeniyle, araçta meydana gelen bakiye değer kaybının tazmini istemidir. Davacı, araç değer kaybına ilişkin olarak, davalının maliki olduğu aracın ZMMS sigortacısı tarafından limit dahilinde 21.437,20 TL ödenmiş ise de, sigorta limitini aşan zararı olduğundan bahisle, bakiye değer kaybı zararını davalılardan talep etmiş, mahkemece alınan rapora göre bakiye değer kaybının 1.062,80 TL olduğu belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı ... Limited Şirketi vekili tarafından istinaf edilmiştir.

1-Tarafların araç değer kaybına yönelik alınan rapora ilişkin, istinaf sebeplerinin incelenmesinde. Trafik kazası neticesinde, hasarlanan araç onarılsa dahi değerinde bir azalma meydana gelmiş olması durumunda, değerinde oluşan bu kayıp "değer kaybı" olarak değerlendirmekte ve değer kaybı doğrudan oluşan bir zarar olduğunda, bu zararlar sorumlularından talep edilebilmektedir.

Değer kaybının tespiti Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin kararlarında da benimsendiği üzere, kazada hasarlanan aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki hasarlı halinin rayiç değeri tespit edilip, bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekir.

Bu kapsamda alınan raporunda, alanında uzman bilirkişiden alınması yanı sıra raporun, denetime ve hüküm vermeye elverişli olması gereklidir.

Somut olayda, ilk derece mahkemesi tarafından alınan 06.04.2023 tarihli kök raporda aracın kasko değeri 539.604,00 TL kabul edilerek ZMMS Genel Şartlarında açıklanan yöntemle yapılan hesaplamada, bakiye değer kaybı 22.688,80 TL olarak tespitinden sonra, araç değer kaybının Yargıtay tarafından benimsenen yönteme göre tespiti gerektiğinden bahisle alınan ve karar vermeye yeterli görülen ek bilirkişi raporunda; davacı 18.02.2022 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde, 2020 model aracında meydana gelen hasara ilişkin aracın üretim tarihindeki önce 2017 ve 2018 yıllarında kasko değerine ilişkin değerlendirme yapılarak,

sonuç itibariyle kaza tarihinde aracın rayiç değerinin 547.500,00 TL olduğu, rapor tarihi itibariyle ise değerinin 962.500,00 TL olduğu, araç onarıldıktan sonra değerinin 940.000,00 TL olacağı, buna göre kaza tarihinde araçta meydana gelen değer kaybının 22.500,00 TL olduğunu belirtilmiş, rapora yönelik itiraz üzerine tanzim edilen raporda da, belirlenen değer kaybının kaza tarihine ilişkin olduğunu belirtmiş ise de, raporda kaza tarihinde aracın rayiç değeri 547.500,00 TL olarak belirtilmesine rağmen, hesaplamanın rapor tarihinde kabul edilen değer düzeninden yapılmış olması nedeniyle rapor denetime elverişli olmadığı gibi,

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından benimsenen ilke ve yöntemlere uygun olarak tanzim edilmediğinden rapor karar vermeye elverişli görülmemiştir.

Bu durumda, dosyanın yeni bir makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile; meydana gelen kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasar neticesinde, kaza tarihi itibariyle yukarıda açıklanan ilke ve yöntemler çerçevesinde yapılacak değerlendirmeye göre, davacının aracında değer kaybı oluşup oluşmadığı, değer kaybı oluşmuş ise, ZMMS kapsamında değer kaybına ilişkin olarak davacıya yapılan ödeme sonrasında bakiye değer kaybı zararı olup olmadığı ve varsa miktarının tespit edildiği, denetime ve hüküm kurmaya elverişli, taraf itirazlarını karşılar rapor alınarak, sonucuna göre davanın esası hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmesi gerekirken, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmayan rapora istinaden davanın esası hakkında karar verilmiş olması doğru olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin ve davalı ...

Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, uyuşmazlığın çözümünde etkili deliler toplanılmadan ve değerlendirmeden davanın esası hakkında karar verilmiş olması nedeniyle kararın HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın yeninden görülerek, öncelikle makine mühendisi bilirkişiden, meydana gelen kaza nedeniyle davacının aracında, ZMMS kapsamından yapılan değer kaybı ödemesini aşan, bakiye değer kaybı zararı olup olmadığının tespit ediliği rapor alınarak, kararın davalı sigorta şirketi tarafından istinaf edilmemiş olması nedeniyle davacının bu davalı yönünden usulü kazanılmış hakları da korunarak,

davanın esası hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, tarafların sair istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.