Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1274 K.2025/1076

Av. Av.

DAVALI

VEKİLİ :Av.

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 28/11/2023

KARAR TARİHİ : 25/09/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 24/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın 05.12.2021 günü ... istikametinden ... istikametine seyir halindeyken müvekkili sigorta şirketine ... numaralı trafik poliçesi ile sigortalı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı çekici (arkasındaki ... plakalı tır) Ümitalan mevkiindeki kavşaktan dönüş yapmak istediği sırada dur tabelasına uymadan dönüş yapmak istediği sırada kontrolsüz olması nedeniyle ölümlü ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsü ...'ın asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini,

kazada ... plakalı araçta yolcu olarak seyahat eden ... ...'nın kaza anında hayatını kaybettiğini, sürücü ... ... 'nın ise kaldırıldığı hastanede 12.12.2021 tarihinde vefat ettiğini, bunlar dışında ... plakalı araçta yolu olarak seyahat eden mütevefaların çocukları ... ..., ..., ..., ... ve ...'ın ise yaralandığını, söz konusu kazanın meydana geldiği tarihte sigortalı araç sürücüsü ...'ın daha önceden yaptığı bir ihlal nedeniyle ehliyetine el konulduğunun da tespit edildiğini, kaza nedeniyle başlatılan ...

Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/... soruşturma numaralı dosyasında sigortalı araç sürücüsü ...'ın kusurlu olması ve yine sigortalı davalı ...'un da ...'ın ehliyetsiz olduğunu bilmesine rağmen çalıştırması nedeniyle sigortalı ve sürücünün şüpheli olduğu iddianame düzenlenmiş olup ... 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/E.

Sayılı dosyası ile ceza yargılaması yapıldığını, söz konusu kaza neticesinde motosiklet sürücüsü ... 'ın yaralandığını ve kaza nedeniyle oluşan maluliyeti için 09.03.2023 tarihinde 150.500.00 TL tutarında sakatlık/maluliyet tazminatı ve yine kazada vefat eden ... ...'nın anne, babası ve çocuğu için 09.03.2023 tarihinde 415,000.00 TL tutarında tazminatın müvekkili şirket tarafından ödendiğini, ZMMS B.4. Sigortacının sigortalıya rücu hakkını düzenlendiğini, kaza nedeniyle ...

6. Ağır Ceza Mahkemesindeki sigortalı ve sigortalı araç sürücüsünün savunmalarının tamamen rücuyu ve işletene başvurulmasını engellemeye dönük ve gerçek dışı savunmalar olup sigortalı aracın çekici/ticari olması ve sigortalının da ticari işinde kullanması nedeniyle davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığını, söz konusu maddi hasarlı,

ölümlü ve yaralamalı kazada sigortalı araç sürücüsü ... 'ın ehliyeti olmadığı halde araç kullanarak poliçeye aykırı davranmış olup müvekkili şirketin ZMMS B.4 kapsamında sigortalısına rücu hakkı olduğundan müvekkili şirket tarafından ödenen destekten yoksun kalma tazminatları ve maluliyet/sakatlık tazminatının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı tacir olduğundan tahsili için ... İcra Müdürlüğünün 2023/...

E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibine geçildiğini, icra takibinin davalının haksız ve mesnetsiz itirazı ile durdurulduğunu, sonrasında itirazın iptali davasından önce dava şartı arabuluculuk kapsamında görüşme günü belirlenerek toplantı yapıldığını, anlaşma sağlanamadığını, takibin devamı ve alacağın tahsili ile haksız tahsilatı geciktirmeye matuf itiraz sebebi ile davalıdan %20 icra inkar tazminatının tahsili için dava açmalarının zorunlu olduğunu, açıkladıkları ve yargılama ile ortaya konacak sebeplerle; davalı/borçlunun ...

İcra Müdürlüğünün 2023/... sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, haksız ve tahsilatı geciktirmeye matuf itirazları nedeniyle %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, davalı ...'un dava dışı sürücü ...'ı ehliyetnamesi olmadan çalıştırdığına dair iddiaların soruşturma dosyası ve ceza dosyasındaki veriler ile sabit olduğundan ve davalının bu eylemi açıkça ZMMS B.4'e aykırılık teşkil ettiği ve ihtiyati tedbir/haciz açısından yaklaşık ispat kuralının da sağlandığı,

dava değeri de düşünülerek yargılamada geçecek sürede alacağın tahsilinin zorlaşacağı ve davalının da mal varlığında azalmaya gideceği, iş bu davadaki maluliyet ve destekten yoksun kalma tazminatlarının yanında kazada başka yaralıların ve olduğu düşünülerek öncelikle teminatsız olarak davalının taşınır ve taşınmaz malvarlıkları ile banka hesaplarına ihtiyati tedbir/ihtiyati haciz konulmasına,

teminatsız tedbir talebimizin kabul görmemesi halinde ve mahkemece gerekli görülmesi halinde ihtiyati tedbir/ ihtiyati haciz talebimizin teminat karşılığında kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Haksız ve hukuki mesnetten yoksun işbu davanın kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafın iddialarının soyut iddialar olup gerçeği yansıtmadığını, oluşan kazada müvekkilinin maliki olduğu araç sürücüsüne ve dolayısı ile müvekkiline atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, davacı tarafça her ne kadar ... 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/E.

Sayılı Sayılı dosyasında müvekkilinin ve şoförün kusurlu olduğunu beyan etse de bu hususa ilişkin müvekkili ... hakkında beraat kararı verildiğini, oluşan bu vahim kazada tek kusurlunun davadışı müteveffa olduğunu, bu nedenler doğrultusunda müvekkiline rücu ettirilebilecek bir husus bulunmadığını, açıkladıkları bu hususun alınacak bilirkişi raporu ile de ortaya çıkacağını, açıkladıkları nedenler doğrultusunda işbu haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kaza tespit tutanağı, ... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyası, trafik tescil kayıtları, ... Sigorta A.Ş. poliçe ve hasar dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/... soruşturma sayılı dosyası, ... 6. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyası, Emniyet Müdürlüğü yazı cevabı, ... İlçe Nüfus Müdürlüğü yazı cevabı, nüfus kayıt örneği, tedavi kayıtları, ... kayıtları, ödemeye ilişkin kayıtlar, ... Başkanlığı'nın 16/04/2025-... karar sayılı adli raporu, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava. 05/12/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle, Karayolları Zorunlu Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalı aracın verdiği zarar nedeniyle yapılan ödemenin, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre sigortalıdan rücuen tahsili istemine yönelik takibe itirazın iptali istemine ilişkin olup, yasal süresi içerisinde açılmıştır. Mahkememizce ... İcra Dairesi'nin 2023/...

Esas sayılı dosyasının celp edilip incelenmesinde, davacı vekili tarafından davalı aleyhine, sigorta poliçesi ve eksper raporu gereğince 415.000,00-TL asıl alacak, 150.500,00-TL asıl alacak, 6.196,18-TL işlemiş faiz, 2.247,05-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 573.943,23-TL üzerinden takip başlatıldığı, davalı vekilinin itirazı ile takibin durdurulduğu görülmüştür.

Davacı sigorta şirketi tarafından ... plakalı araç için ... no.lu 21/09/2021-21/09/2022 vadeli zorunlu trafik sigortası poliçesi tanzim edildiği, sigortalının davalı olduğu görülmektedir.

Sigortalı ... plaka sayılı aracın karıştığı 05/12/2021 tarihli trafik kazasında ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan ...'ın yaralanması nedeniyle oluşan maluliyete ilişkin 09.03.2023 tarihinde 145.461,86-TL ve yine kazada vefat eden ... ...'ının anne, babası ve çocuğu için destekten yoksun kalmaya ilişkin 09.03.2023 tarihinde 408.855,93-TL tazminat ödemesi yapıldığı görülmüştür.Mahkememizce taraflarca dayanılan deliller toplandıktan sonra, dosyanın bilirkişiye tevdi ile,

dava dosyası ve ibraz edilen deliller kapsamında, meydana gelen kaza nedeniyle kusur durumlarının tespiti yönünden rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda bilirkişinin 27/06/2024 tarihli raporu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.

27/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı ... plakalı yarı römork sürücüsü ...'ın kazanın meydana gelmesinde K.T.K’nun 84 /h, 57/a , 47/c maddesini ihlal ettiğinden asli yönden %75 oranında kusurlu olduğu,... plakalı araç sürücüsü Muhammet Hıdır ...'nın K.T.K’nun 52/b maddesini ihlal ettiğinden tali yönden %25 oranında kusurlu olduğu yönünde rapor tanzim edilmiştir. Mahkememizce, dosyanın tedavi evrakları ile birlikte ...

Başkanlığı'na gönderilerek dava dışı ...'ın 05.12.2021 tarihinde meydana gelen kaza sonucu yaralanması nedeniyle uğradığı kalıcı ve geçici iş göremezliğin tespiti amacıyla, kazanın meydana geldiği tarihte yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda ... Başkanlığı'nın 16/04/2025-... karar sayılı adli raporunun düzenlendiği görülmüştür.

16/04/2025- karar sayılı adli raporda özetle; ...'ın 05.12.2021 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanması sebebiyle tüm vücut engellilik oranının %0 (yüzdesıfır) olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği, kişinin başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 2 (iki) ay boyunca başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceği yönünde rapor düzenlenmiştir.

Mahkememizce, dosyanın aktüerya bilirkişiye tevdi ile, dosya kapsamında mevcut delillere göre rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda bilirkişinin 29/06/2025 tarihli ek raporu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.

29/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... ... hak sahiplerinin destekten yoksun kalma zararlarının hesaplanması sonucunda; anne için 635.944,03-TL, baba için 227.536,47-TL ve çocuk için 243.863,53-TL olmak üzere hak sahiplerinin toplam zararlarının 1.107.344,03-TL olduğu, ...’ın bedensel zarar miktarının 11.832,33TL olduğu yönünde rapor tanzim edildiği görülmüştür. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. Dava.

ZMMS poliçesi kapsamında, sigortacı tarafından üçüncü kişi hak sahiplerine yapılan ödemenin, ehliyetname olmaksızın araç sevk nedenine dayanılarak, sigortalısından rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.2918 sayılı KTK'nın 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre,

tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.Sigorta Genel Şartlarından Sigortacının, sigortalıya rücu hakkı "B.4.

Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili maddede.

"Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Genel Şartlarının "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4.b. maddesinde tazminatı gerektiren olayın,

aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameyi haiz olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda vukua gelmiş ise sigortacının bu hususu zarar görenlere karşı ileri süremeyeceği ve fakat ödemede bulunduktan sonra tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır.

Poliçede yer alan bu şart esasen Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesi düzenlemesinin poliçeye aksettirilmiş bir hükmüdür.

Sigorta şirketinin rücu edebileceği tazminat tutarı, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına ve zarar görenlerin gerçek zararına göre belirlenir.Somut olayda ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı ... plakalı yarı römork ... kullanımındayken 05/12/2021 tarihinde sebep olduğu kaza sebebiyle dava dışı ... ...'nın vefat etmesi sebebiyle, ... ...'nın anne, baba ve çocuğu için kdv ve stopaj dahil 25.000,00-TL vekalet ücreti ile birlikte toplam takibe konu 415,000,00- TL destekten yoksun kalma tazminatının ödendiği, ayrıca kazada yaralanan ...'ın maluliyeti nedeniyle 145.461,86-TL tazminat ödendiği,

davacı tarafın sürücünün kaza tarihi itibariyle geçerli bir ehliyetinin olmaksızın araç sevk nedenine dayanılarak, sigortalısından rücuen tahsili amacıyla icra takibi başlattığı, dosya kapsamına göre sigortalı araç sürücüsü ...'ın kaza tarihi itibariyle ehliyetine el konulmuş olmasına rağmen araç kullandığı tespit edilmiş olup, bu kapsamda sigortalı araç sürücüsü ...'ın kaza tarihi itibariyle geçerli bir ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla, davacı sigortacının sigortalıya rücu şartlarının oluştuğu görülmüştür.

Mahkememizce alınan rapora göre, kaza sonucu vefat eden ... ... hak sahiplerinin destekten yoksun kalma zararlarının hesaplanması sonucunda; anne için 635.944,03-TL, baba için 227.536,47-TL ve çocuk için 243.863,53-TL olmak üzere hak sahiplerinin toplam zararlarının 1.107.344,03-TL olduğu, davacı tarafça destekten yoksun kalmaya yönelik hak sahiplerine yapılan ödemenin tespit edilen zararı ve poliçe limitini aşmadığı, ancak alınan rapora göre ...’ın maluliyeti bulunmayıp, efor kaybı zarar miktarının 11.832,33TL hesap edildiği, davacı tarafça maluliyet nedeniyle yapılan ödemenin tespit edilen gerçek zarara uygun olmadığından,

davalı sigortalıya karşı ...’ın zararı yönünden 11.832,33TL miktar itibariyle rücu şartlarının oluştuğu, buna göre davalı sigortalının toplam 426.832,33-TL takibe konu asıl alacaktan sorumlu olduğu, ödeme ve takip tarihi dikkate alınarak işlemiş faizin 6.411,26-TL olduğu hesap edilmekle. Mahkememizce davanın kısmen kabulü ile, davalının ... İcra Dairesi'nin 2023/...

Esas sayılı dosyasına itirazının iptali ile, takibin 426.832,33-TL asıl alacak, 6.411,26-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 433.243,59-TL üzerinden talepnamedeki koşullar ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, ayrıca alacak likit olmayıp, yasal şartlar oluşmamakla icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalının ... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasına itirazının İPTALİ ile, takibin 426.832,33-TL asıl alacak, 6.411,26-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 433.243,59-TL üzerinden talepnamedeki koşullar ile birlikte DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2-Alacak likit olmayıp, yasal şartlar oluşmamakla icra inkar tazminatı isteminin REDDİNE,

3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 29.594,86-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 9.801,52-TL harcın mahsubu ile bakiye 19.793,34-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 68.986,54-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan 10.109,77-TL harç, 6.500,00-TL bilirkişi ücreti, 5.850,00-TL ATK fatura bedeli ve 805,75-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 23.265,52-TL yargılama giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak 17.562,08-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

6-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak 2.355,14-TL'sinin davalıdan; 764,86-TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

8-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.25/09/2025

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır