Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/649 K.2025/817

Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 24/09/2021 tarihinde sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile davacı sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı araca ve ayrıca ... plaka sayılı araca da çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini.

Kaza dava dışı araç sürücüsü ...'ın kusurlu olduğunu, müvekkiline ait aracın aldığı hasar nedeniyle, hasarın onarım maliyetinin 105.045,67-TL olduğunun belirlendiğini, araçta değer kaybı meydana geldiğini. Araçta meydana gelen hasar nedeniyle araçtan mahrum kalma tazminatı bedeli olarak 20.000,00 TL ve araçta meydana gelen değer kaybı bedeli olarak 50.000,00 TL için başlatılan ... 19. İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı dosyasına araç maliki davalı tarafın itiraz ettiğini.

Bu nedenle itirazın iptali ile takibin devamını, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin araç kiralama ticari faaliyetinde bulunduğunu. Müvekkili şirkete ait ... plakalı araç sürücüsü ...'ın eşi ...'ın aracı kiraladığını. Bu nedenle meydana gelen kazadan müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını. ... kayıtlarında müvekkili şirkete ait ... plakalı araç sürücü ...'a %100 kusur verilmiş ise de kusur durumunu kabul etmediklerini.

Kazanın meydana gelmesinde diğer araç sürücülerinin de kusurlarının bulunduğundan tramerdeki kusur durumuna itiraz ettiklerini. Davacının sigorta şirketine başvurmadığını ve dava şartını yerine getirmediğini. Dosyaya sunulan faturada belirtilen parçaların söz konusu kazadan kaynaklanmadığını. Davacıya ait ... plakalı aracın daha önce trafik kazası geçirip geçirmediğinin Sigorta Gözetim Merkezinden Sorulmasının gerektiğini. İşçilik bedelinin de çok yüksek belirlendiğini.

Bu nedenle davanın reddini, yargılama giderinin ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE

Dava trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen 50.000,00 TL değer kaybı ve 20.000,00 TL mahrumiyet bedeli olmak üzere toplamda 70.000,00 TL'nin davalılardan tahsili amaçlı ... 19. İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasında başlatılan 70.000,00 TL tutarlı takibe yapılan itirazın iptaline ilişkindir.Mahkememizce hasar dosyası, ... kayıtları ve ... 19. İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyaları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce dosyada hasar ve kusur durumu açısından makine mühendisi ile trafik konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek rapor aldırılmasına karar verilmiştir. Bilirkişi heyetinin 21/01/2024 tarihli raporunda.

"Dava konusu ... plakalı araçta, söz konusu trafik kazasında aldığı hasar nedeniyle meydana gelen değer kaybı bedelinin 50.000,00 TL ( elli bin türk lirası ) olduğu,Davacının, dava konusu ... plakalı aracı ticari olduğundan ve ticari aracı ile taşımacılık yaptığına ilişkin ticari defter, vergi ve maliye kayıtları, kaza tarihinden öncesine ait günlük sefer sayısı, güzergahları, günlük yaptığı kilometreler, şirketlerle yapmış olduğu taşıma sözleşmeleri temin edilerek,

konusunda uzman mali müşavir, muhasebeci gibi bilirkişiden bu kayıt ve belgeler üzerinde inceleme yaptırılarak araç mahrumiyet zararının belirlenebileceği, ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın, dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde Karayolları Trafik Kanunu'nun, yukarıda açıklaması yapılan MADDE 47-MADDE 57- MADDE 84/H maddelerini ihlal ettiğinden %100 (YÜZDEYÜZ) ORANINDA ASLİ VE TEK KUSURLU SAYILACAĞI, ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın,

dava konusu ... plakalı aracın değer kaybı bedelinde kusur oranı nispetinde sorumlu olduğu bedelinin %100 x 50.000,00 = 50.000,00 TL olduğu,... plakalı ticari minibüsün sürücüsü ...'un bahse konu kazaya etken davranışı ve kural ihlali tespit edilemediğinden %00 (YÜZDESIFIR) KUSURSUZ SAYILACAĞI;... plakalı aracın sürücüsü ...'ın, bahse konu kazaya etken davranışı ve kural ihlali tespit edilemediğinden %00 (YÜZDESIFIR) KUSURSUZ SAYILACAĞI " bildirmiştir.Mahkememizce dosya davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi amacı ile bilirkişiye tevdi edilmiştir,

bilirkişinin 10/07/2024 tarihli raporunda özetle;"a) Davacının Dava dilekçesi ekinde belirttiği kendi aracının serviste olduğundan, başka bir araç temin edip işine devap ettiğine ilişkin 8 Adet fatura toplamda 59.839,73 TL dir. Bu faturalara ilişkin kayıtların, davacı tarafın Resmi defterlerine kanuni süresi içerisinde işlendiği tarafımdan tespit edilmiştir.

Ancak servis taşımacılığı yapıldığına ilişkin davacının sunduğu 8 adet gelir faturalarına karşılık herhangi bir akaryakıt vb. Gider belgesi sunulmamıştır.Davacının Dava dilekçesi ekinde belirttiği kendi aracının serviste olduğundan, başka bir araç temin edip işine devap ettiğine ilişkin araç kiralama fatura ya da belgesi sunulmamıştır.Dava dosyasına kaza tarihinden öncesine ait günlük sefer sayısı, güzergahları,

günlük yaptığı kilometreler ya da şirketlerle yapmış olduğu taşıma sözleşmeleri sunulmamıştır.b) Davacı Şirketin 2022 Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesinde Yıllık Net Karının 38.682,62 TL olduğu görülmüştür. (gelirlerden giderler düşüldükten sonra kalan net kar) Makina mühendisi bilirkişi tarafından, aracın olağan süreçte 20 günde tamir edilebileceği değerlendirilmiştir.Buna göre.

2022 Yılı günlük kazancı 38.682,62/365 - 105,98 TL olacaktır.20 gün araçtan mahrum kalma nedeniyle uğradığı zarar: 105,98x20 - 2.119,59 TL'dir.Sonuç olarak; davacının 20 gün araçtan mahrum kalma nedeniyle uğradığı zarar 2.119,59 TL' dir.c) 21.01.2024 Tarihli adli trafik bilirkişisi ve makine mühendisi bilirkişinin raporunda, araçta hasar nedeniyle meydana gelen değer kaybı bedelinin de 50.000,00 TL olduğu,

davacı ...' un kazada etken davranışı ve kural ihlali tespit edilemediğinden %00 (yüzdesıfir) kusursuz sayılacağı kanaatine varılmıştı.d) Davacı tarafın 2021 yılına ait tutmuş olduğu Ticari Defterlerin TTK' nın 64.cü maddesine göre yasal süresi içerisinde noter açılış onayının yapıldığı, yine yasal süresi içinde Yevmiye defterinin noter kapanış onayının yapıldığı görülmüştür.

Ticari defterlerin kanuni usullere uygun tutulduğu görülmüştür." bildirmiştir.21/03/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;"... plakalı araçta, dava konusu trafik kazasında aldığı hasar nedeniyle kaza tarihi itibariyle meydana gelen araç mahrumiyet zararının 11.721,00 TL ( On bir bin yedi yüz yirmi bir Türk Lirası ) olduğu kanaatine varıldığını." bildirmiştir.Kusura yönelik bilirkişi raporu denetime elverişli ve hukuka uygun düzenlenmiş olup, dava dışı araç sürücüsü ... kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu kabul edilmiştir.Kural olarak tacirlerin,

ticari işlerinde kullandıkları ve üzerinden gelir elde ettikleri araçlarından mahrum kalmaları sebebiyle uğradıkları zarar ticari defterler üzerinden tespit edilir. Fakat gelirin düşük gösterilmesi ülkemizin bilinen bir gerçeğidir. Lakin vergisel yükümlülüklere ilişkin defterlerde gelirin düşük gösterilmiş olması, hukuk hakimine; zararı doğru tespit etmekten ve davayı aydınlatma ödevinden imtina etmesine sebep olmamalıdır.

İlk raporda araç mahrumiyet bedeli 2.119,59 TL olarak belirlenmiş ise de; günümüz koşullarında bir servis aracının 20 gün kullanılamaması sebebiyle uğramış olduğu kar kaybının 2.119,59 TL olması mümkün olmadığından, meşhur ve maruf olayların ispatına lüzum bulunmadığından bu husus mahkememizce gözetilerek, TBK 50. Madde uyarınca hakkaniyete uygun bir zarar belirlemek gerekmiştir.

Bunun da en objektif tespiti, benzer nitelikte bir araç kiralanarak işe devam edildiği varsayımında, kiralama için harcanan bedelin zarar olarak belirlenmesi olduğundan, mahkememizce benzer nitelikte bir aracın kiralanması ve kendi aracına yapacağı giderlerin bu kiralama bedelinden düşülmesi suretiyle zararın belirlenmesi gerekmiştir. Nitekim ikinci bilirkişi raporunda zarar 11.721,26 TL olarak belirlenmiştir. ...

4. Hukuk Dairesi'nin 11.11.2020 Tarih, 2020/ Esas ve 2020/ Karar sayılı kararında benzer bir husus "....Mahkemece bozma ilamına uyulmuş olmakla birlikte gereğinin tam olarak yapılmadığı anlaşılmaktadır. Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir.

Olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 42. maddesi (6098 sayılı TBK m. 50) hükmüne göre: “Zararı ispat etmek müddeiye düşer, zararın hakiki miktarını ispat etmek mümkün olmadığı takdirde hakim, halin mutat cereyanını ve mutazarrır olan tarafın yaptığı tedbirleri nazara alarak onu adalete tevfikan tayin eder.” hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacı şirkete ait aracın tamir süresi boyunca kullanılamadığı ve kâr mahrumiyetine uğranıldığı konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Ancak mahrum kalınan kâr tam olarak belirlenememiştir. Şu durumda mahkemece, olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 42. maddesi uyarınca tazminat miktarı hakkaniyete göre belirlenerek sonuca gidilmesi gerekirken bu hususun gözetilmemiş olması doğru değildir..." şeklinde karara bağlanmıştır.

Bilirkişi raporundan araç mahrumiyet zararının 11.721,26-TL ve değer kaybının 50.000,00-TL olduğu anlaşılmış olup, rapor denetime elverişli ve hesaplamalar yöntemine uygun olduğundan hükme esas alınmıştır.Dolayısıyla zarar kalemleri dikkate alınmak suretiyle; bilirkişi raporlarının da dikkate alınması suretiyle, dava dışı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta 24/09/2021 tarihinde meydana gelen kaza sonucunda maddi hasar oluştuğu, meydana gelen trafik kazası sonucu ... plakalı otomobilin 50.000,00-TL değer kaybına, 11.721,00-TL mahrumiyet zararına uğradığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulü ile, ... 19. İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takibe yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 11.721,00-TL mahrumiyet zararı ve 50.000,00-TL değer kaybı zararı olmak üzere toplamda 61.721,00-TL ana para üzerinden devamına, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; ... 19. İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takibe yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 11.721,00-TL mahrumiyet zararı ve 50.000,00-TL değer kaybı zararı olmak üzere toplamda 61.721,00-TL ana para üzerinden devamına, Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 4.216,16-TL harçtan peşin alınan 845,43-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.370,73-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,

3-7155 Sayılı Kanunun 23. maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul red oranı dikkate alınarak (kabul %88, red %12) 2.745,60-TL'sinin davalıdan, 374,40-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,

4-Davacı tarafından yapılan 7.068,25-TL muhakeme masrafının kabul red oranı dikkate alınarak (kabul %88, red %12) 6.220,06-TL'si ile 845,43-TL peşin harç, 269,80-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 7.335,29-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 8.279,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avanslarının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,

Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde ... açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/07/2025

Katip · ✍e-imzalı Hakim · ✍e-imzalı