Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/766 K.2024/465

... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/

KARAR NO : 2024/

HAKİM

KATİP

DAVACI : ... -

VEKİLİ :Av.

DAVALI : ... ARAÇ KİRALAMA VE SERVİS ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLİ :Av.

DAVA İHBAR OLUNAN : ... GEMİ ACENTELİĞİ ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLLERİ : Av. Av.

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 16/08/2023

KARAR TARİHİ : 25/04/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 24/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Sigorta A.Ş sigortalısı ... Araç Kiralama ve Servis A.Ş (VKN ...) maliki olduğu, ... plakalı sürücü ... kontrolündeki aracın, 02.03.2023 tarihinde ... ... ...

Cd. üzerinde seyir halinde iken ön kısımları ile önünde seyreden sürücü ...’in sevk ve idaresindeki... plakalı aracına çarpmanın etkisiyle savrularak ön kısımları ile önünde seyreden müvekkili ...’e ait ... plakalı aracına arka kısımlarından çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, işbu maddi hasarlı trafik kazasında, 02.03.2023 tarihli kaza tespit tutanağı, 10.05.2023 tarihli ekspertiz raporu ve tramer kayıtları ile sürücü ...’ın kontrolsüz şekilde... plakalı araca çarpması sonucu müvekkiline ait araca %100 asli kusurlu olarak maddi hasara sebebiyet verdiğinin kanıtlandığını,

müvekkili ... 'e ait ... plakalı araçta bahsi geçen trafik kazası nedeniyle meydana gelen maddi hasarın giderilmesi kapsamında yapılan onarımın ve tamiratın 14 gün sürdüğünü, müvekkilinin işbu süreç içerisinde ticari işletmesinde kullandığı şirket aracından mahrum kaldığını, müvekkiline onarım süreci boyunca ikame araç temin edilmediğinden kararları gereği araç mahrumiyet bedelinin ödenmesi gerektiğini,10.05.2023 tarihli ekspertiz raporu ile ... plakalı Cıtroen Nemo Panelvan 1.3 hdı x model aracının 10 iş günü serviste kaldığının belirtildiğini, ekspertiz raporu ve araç modeli dikkate alınarak araç mahrumiyet bedeli hesaplanarak ...

20.İcra Müdürlüğü 2023/... sayılı icra takibi başlatıldığını, ancak haksız itiraz nedeniyle takibin durduğunu, bunun üzerine ticari davalarda dava şartı olan arabuluculuğa başvurulduğunu , 2023/ numaralı dosya açıldığını, 15/08/2023 tarihinde anlaşmama olarak son tutanak düzenlendiğini, izah edilen nedenlerle, ...

20.İcra Müdürlüğü 2023/... sayılı icra takibinde bulunan haksız itirazın iptali ile takibin devamına, davalı borçlunun %20'den aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatı ödemesine hükmedilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Huzurda görülen davada davanın muhatabının müvekkili şirket olmadığını, zira müvekkili şirketin kazaya konu aracın maliki ancak işleteni olmadığını, müvekkili şirketin söz konusu aracı 07/07/2022 tarihli uzun dönem kiralama sözleşmesi ile ... ... adresinde mukim ...

Gemi Acenteliği A.Ş.' ye kiraya verdiğini, KTK 3. ve 85. maddeleri uyarınca işleten, kiracı olduğundan, müvekkili şirket açısından işbu davanın husumet yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini, kiralayan şirketlerin aracın işleteni olması sebebiyle davanın muhatabının söz konusu bu kiracı şirketler olduğunu, bu sebeple kiracı ...

Gemi Acenteliği A.Ş.'nin aracın işleteni olması sebebiyle davanın muhatabı olduğunu, davanın kendisine ihbar edilmesi gerektiğini, Ticaret unvanından da açıkça anlaşılacağı üzere, davalı müvekkili şirketin araç kiralama hizmeti veren bir ticari işletme olduğunu, davacının istemlerinin tümüyle dayanaksız, ispatsız ve fahiş nitelikte olduğunu, kazayla ilgili hiçbir kusuru bulunmayan, hatta usule ilişkin açıklamaları uyarınca işbu dava ile hiçbir surette sorumluluk ve husumet yöneltilemeyecek olan müvekkili şirkete, davacı tarafından kazayla ilgili hiçbir ihbar ve bildirimde de bulunulmadığını,

bu nedenle kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesinin de hukuka uygun olmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... 20.İcra Müdürlüğü'nün 2023/... sayılı dosyası, kaza tespit tutanağı, poliçe ve hasar dosyası, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları, araç hasarı ve onarıma ilişkin kayıtlar, 07/07/2022 tarihli araç kiralama sözleşmesi ve eki, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; 02/03/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle, araç mahrumiyetinden kaynaklı tazminat istemine yönelik takibe itirazın iptali davası olup yasal süresi içerisinde açılmıştır.

Mahkememizce ... 20.İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyasının celp ve incelenmesinde; davacı vekili tarafından, davalı aleyhine, 02.03.2023 tarihli kaza sonucu ... plakalı aracın 14 günlük mahrumiyet bedelinden kaynaklı 9.100,00-TL alacak üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür.

Mahkememizce taraflarca dayanılan deliller toplandıktan sonra, dosyanın bilirkişiye tevdi ile, dava dosyası ibraz edilen deliller kapsamında kusur durumunun ve var ise davacının talep edebileceği araç mahrumiyetine ilişkin zararının tespiti yönünden rapor düzenlenmesine karar verilerek bu kapsamda dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişilerin 16/02/2024 tarihli raporu dosyaya ibraz ettikleri görülmüştür.

16/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;... plakalı araç sürücüsü ... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu

Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı kanun madde

84- Araç sürücüleri trafik kazalarında… d) Arkadan çarpma Hallerinde asli kusurlu

sayılırlar... ihlal ettiği ve buna sebep olarak ise aynı kanunun ilgili diğer 56.ncı maddesinin C

bendindeki Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş

kolaylığı sağlama başlıklı kanun madde 56-c) Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde

giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek … zorundadırlar. İle

aynı kanunun ilgili diğer 52.nci maddesinin B bendindeki Hızın gerekli şartlara uygunluğunu

sağlamak başlıklı kanun madde 52- b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine,

görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, c) Diğer bir aracı izlerken

yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak …

Zorundadırlar. altı çizilerek belirtilen kurallarına riayet etmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda asli

yönden ve %100 (yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğu;

diğer kazaya taraf kaza raporunda yazılı 2 araç sürücüsü için kazanın kaçınılmaz olarak

gerçekleşmesi göz önüne alındığında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa aykırı bir fiili görülmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda kusursuz oldukları, davalı davacının gerçek zararından sorumlu olup , araç mahrumiyet zararı hesap

edilirken aracın serviste kalış süresi değil , aracın mevcut hasarının kaç günde

tamir edileceğinin belirlenmesi ve buna göre hesaplamanın yapılması gerektiği,

davaya konu ... plakalı aracın tamir ve onarımının 10 günde tamamlanabileceği, aracın yıpranma payı ve bakım masrafı da dikkate alınarak toplam araç mahrumiyeti zararının 6.612,00 TL

hesap edildiği yönünde rapor tanzim edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. 2918 sayılı KTK.nun hükümlerine göre, trafik kaydı işleteni kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur.

Aynı yasanın 3. maddesinde, “İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı kanunun 85. maddesinde ise, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmüne yer verilmiştir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir.

Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse 'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.

Somut olayda; davaya konu ... plakalı araç, davalı ... Araç Kiralama ve Servis A.Ş. İle ihbar olunan ... Gemi Acenteliği A.Ş. arasında dava konusu kazanın gerçekleştiği tarihini de kapsar şekilde, 12 ay süre ile kira sözleşmesi bulunduğu, uzun süreli ve 3.kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesinin bulunup ekonomik yararlanmanın davalı ... Araç Kiralama ve Servis A.Ş.'ye ait olmadığı, aracın uzun süreli olarak kiraya verildiğinin sabit olması karşısında malikin işleten sıfatının kalmaması nedeniyle Mahkememizce davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Ayrıca davacının, dava açarken trafik kayıt malikine husumet yöneltmesinde kusuru bulunmamaktadır. Bu nedenle, davalı malik şirket ... Araç Kiralama ve Servis A.Ş. lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemiş, Mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE,

2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 4-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

5-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra ve talep halinde yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/04/2024

Katip · e-imza Hakim · e-imza