Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1105 K.2026/291

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Kuruluşa ait ... merkezlerinin işletilmesi (...) ve Enerji İletim Hatlarının (...) periyodik kontrol ve arıza bakım işleri, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında 62/1-e ihale usulüne göre 01.11.2018 tarihinden itibaren hizmet alımı yöntemi ile yapılmakta olduğunu, hizmet alım işleri için yapılan ihaleler neticesinde yüklenici şirketler ile sözleşmeler imzalanmakta, sözleşmelerin süresi sonunda ihaleler yenilenmekte, şirketlerin sözleşme bitimi ...'dan aldıkları ilişiksizlik belgeleri ile teminat mektupları firmalara iade edilmekte olduğunu, yüklenici şirketlerin sözleşme süresince çalıştırmış oldukları işçilerin gerek emeklilik,

gerek yaş haddi vb. sebeplerle iş akdi sonlandığında, talep eden yüklenici işçilerine mevzuat gereği üst işveren olarak Kuruluşumuzca kıdem tazminatları ödenmekte olduğunu, davalı yüklenici şirketlerlerde işletme mesul teknisyeni olarak çalışan dava dışı ..., ..., ..., ... isimli işçilerin emeklilik gerekçesi ile iş akitleri sonlandığını, İş akitleri emeklilik gerekçesi ile sona eren işçilere talep dilekçeleri doğrultusunda kuruluşça hesaplanan kıdem tazminatı dahil tüm işçilik alacakları ödendiği, davalılar işçilerinden; ...;01.11.2018 - 30.11.2020 tarihleri arasında ...

Enerji Üretim İnşaat Taahhüt TurizmSanayi ve Tic. A.Ş' de, 01.12.2020 - 14.11.2021 tarihleri arasında ... Elk. Tes. Bak. İşl. Müh. Enj. San.Tic. LTD.ŞTİ' de,15.11.2021 - 31.07.2022 tarihleri arasında ... Elk. Mak. İnş. San. veTic. A.Ş.'de, 01.08.2022 - 17.04.2024 tarihleri arasında ... Müteahhitler Müs. İnş. Prj.Tes. Kont. Dan. A.Ş' de çalışmış olduğu, ...;01.11.2018 - 30.11.2020 tarihleri arasında ... Enerji Üretim İnşaat Taahhüt TurizmSanayi ve Tic.

A.Ş' de, 01.12.2020 - 14.11.2021 tarihleri arasında ... Elk. Tes. Bak. İşl. Müh. Enj. San.Tic. LTD.ŞTİ' de,15.11.2021 - 31.07.2022 tarihleri arasında ... Elk. Mak. İnş. San. veTic. A.Ş.' de01.08.2022 - 16.04.2024 tarihleri arasında ... Müteahhitler Müs. İnş. Prj.Tes. Kont. Dan. A.Ş 'de çalışmış olduğu, ...;01.11.2018 - 30.11.2020 tarihleri arasında ... Enerji Üretim İnşaat Taahhüt TurizmSanayi ve Tic. A.Ş' de, 01.12.2020 - 14.11.2021 tarihleri arasında ... Elk. Tes. Bak. İşl.

Müh. Enj. San.Tic. LTD.ŞTİ'nde,15.11.2021 - 31.07.2022 tarihleri arasında ... Elk. Mak. İnş. San. veTic. A.Ş.'de , 01.08.2022 - 30.04.2024 tarihleri arasında ... Müteahhitler Müs. İnş. Prj.Tes. Kont. Dan. A.Ş'de çalışmış olduğu, ...;01.11.2018 - 30.11.2020 tarihleri arasında ... Enerji Üretim İnşaat Taahhüt TurizmSanayi ve Tic. A.Ş' de, 01.12.2020 - 14.11.2021 tarihleri arasında ... Elk. Tes. Bak. İşl. Müh. Enj. San.Tic.

LTD.ŞTİ'nde,15.11.2021 - 31.07.2022 tarihleri arasında ... Elk. Mak. İnş. San. veTic. A.Ş.'de 01.08.2022 - 30.04.2024 tarihleri arasında ... Müteahhitler Müs. İnş. Prj.Tes. Kont. Dan. A.Ş'de çalışmış olduğu, ... , ... ,... ve ...'in ... Müteahhitler Müs. İnş. Prj.Tes. Kont. Dan.

A.Ş. nezdinde çalıştıkları sürelere ilişkin işçilik alacağı bedelleri Kuruluş tarafından ilgili şirketin hak ediş ödemelerinden kesilmek suretiyle tahsil edildiği, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. Maddesinde asıl işverenin alt işveren işçilerine karşı o işyeriyle ilgili olarak kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işverenle birlikte (müteselsilen) sorumlu olduğuna ilişkin düzenleme, 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 167. maddesi ile asıl işverenin işçiye yaptığı ödeme kadar alt işverene rücu hakkı elde edeceğine ilişkin düzenleme, ...

Mahkemesi'nin 19.09.2019 tarihli 2019/ E.- 2019/ K. sayılı kararı, ... 22. Hukuk Dairesi'nin 20.03.2017 tarihli ve E.2017/-K.2017/ sayılı kararı ile 03.12.2018 tarihli ve E.2017/-K.2018/ sayılı kararı ve 23.09.2019 tarihli ve E.2016/-K.2019/ sayılı kararları çerçevesinde Teşekkülümüz ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu' nun 62/1-e maddesi kapsamında sözleşme imzalayan şirketlerin işçilerin kıdem tazminatından sorumlu olduğu açık olduğu,

bu nedenle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu' nun 62/1-e maddesi kapsamında ihale edilen ve hizmet alımı yolu ile işletilmekte olan trafo merkezlerinde iş akitleri sona eren işçilere Teşekkülümüzce ödenen kıdem tazminatı bedellerinin davalı şirketlerden tahsil edilmesi gerektiği, Kuruluşça dava dışı işçilere ödenen işçilik alacağına ilişkin bedeller davalı şirketlerden talep edilmiş fakat şirketler tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını,

davalı şirketler ile Kuruluşları arasında imzalanan ve ekte sunulan tip sözleşmelerin 36.2.9 maddesinde (bazı sözleşmelerde 36.5. maddesinde) görüleceği üzere dava dışı işçilere ödenen bedellerden yüklenici olan davalı şirketler sorumlu olduğunu, Sözleşmenin "Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler" başlıklı 7. maddesinde; taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin iş bu sözleşme ve teknik şartnamede belirtilen tüm yükümlülüklerin giderleri sözleşme bedeline dahildir denilmekte olduğu,

dava konusu olan ve ekte sunulan sözleşmelerle davalı ile Kuruluşu arasındaki rücu ilişkisi düzenlendiğini, davalı şirketler Kuruluşa ve kendi işçilerine karşı yükümlülüğünü ihlal ederek kendi dönemine ilişkin işçilik alacaklarından kurtulmaya çalışmaktadır ki bu kabul edilemeyeceği, Kuruluşça ödenmek zorunda kalınan 525.718,60 TL bedelin davalı şirketlerden tahsili için iş bu rücu davası açılmak zorunda kalındığını, arz ve izah edilen sebeplerle haklı davamızın kabulü ile,

öncelikle davalı şirketlerin Teşekkülümüz nezdindeki istihkaklarına, yanı sıra Kamu kurum ve kuruluşlarındaki istihkaklarına, bu mümkün olmadığı takdirde menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 525.718,60 TL’ nin ödeme tarihinden itibaren, değişen oranlardaki avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...

Enerji Üretim İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle;Dava dilekçesinde müvekkil firma ile 4734 sayılı Kanun kapsamında hizmet alım sözleşmesi imzalandığı belirtilerek, işçilere ödenmiş kıdem tazminatlarının rücuen tahsiline yönelik tüm iddia ve taleplerin bu sözleşmeye dayandırıldığı görüldüğü, işbu cevap dilekçesi ekinde, davacının müvekkil firma açısından belirttiği dönemde, birbirinin devamı niteliğinde imzalanmış 4 adet ihale sözleşmesi ibraz edildiği,

bunların;2018/ ihale kayıt numaralı ihalesi sonrası imzalanmış 19.10.2018 tarihli hizmet alım sözleşmesi,2020/... ihale kayıt numaralı ihalesi sonrası imzalanmış 28.02.2020 tarihli hizmet alım sözleşmesi,2020/.. ihale kayıt numaralı ihalesi sonrası imzalanmış 29.04.2020 tarihli hizmet alım sözleşmesi,2020/... ihale kayıt numaralı ihalesi sonrası imzalanmış 31.08.2020 tarihli hizmet alım sözleşmesi olduğunu, davacının da kabulünde olduğu üzere taraflar arasında imzalanmış “Hizmet Alımı Sözleşmesi” 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca akdedilmiş bir sözleşme olduğunu, müvekkil firma,

dava konusu hizmet alım sözleşmesi ile davalı ...’nin mülkiyetinde bulunan trafo merkezlerinin “işletilmesi” işini yüklendiğini, ilgili ihale dokümanını oluşturan (şartnameler ve sözleşme) belgelerdeki hükümlerden, ayrıca ihale bedellerindeki kalemlerin çok önemli bir bölümünün işçi ücretlerine ilişkin olmasından, ihalenin “personel teminine” yönelik olduğu açık olduğu,2014 yılının Eylül ayında yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanun ile 4734 sayılı Kanun’un 62/1-e bendi, 4735 sayılı Kanun’un 8 nci maddesi ve 4857 sayılı Kanun’un 112 nci maddeleri değiştirildiğini, gerekçeden de anlaşıldığı üzere 6552 sayılı yasa,

kamudaki alt işveren uygulamasına el atmakta ve uygulamada karşılaşılan nizaları gidermeyi amaçlamakta olduğunu, bilindiği üzere işçinin hakları, ister özel sektörde ister kamuda olsun, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2 nci maddesinde düzenlenen müşterek müteselsil sorumluluk esasları uyarınca zaten garanti altında olduğu, bu maddeye göre işçi hakkını aramak istediğinde alt işverenle birlikte asıl işverene de müracaat edebilmekte ve hatta varsa hakkının tamamını tek başına asıl işverenden dava ve tahsil edebildiği,

O halde 4857 sayılı Kanun’un 2. maddesi ile işçinin hakları zaten yasal olarak güvence altında iken, bu güvencenin birden fazla veya başkaca yasal hükümler ile (...’ın işaret ettiği 6552 sayılı yasanın 8 inci maddesi ile değişik 4857 sayılı yasanın 112 nci maddesi) sağlanmasının bir anlamı da gereği de olmadığını, ...’ın son zamanlarda verdiği kararlardaki yorumun nedeni;

...’ın 6552 sayılı yasanın 8 inci maddesi ile değişik 4857 sayılı Kanun’un 112 nci maddesinin özel gerekçesini dikkate almamasından kaynaklanmakta olduğunu, bu maddenin amacının idareden kaynaklanan ve işçiye karşı oluşturulan muvazaalı durumun ortadan kaldırılarak kamuya karşı dava açılmasının ve neticede kamunun mali külfet altına girmesinin önüne geçmek olduğu, nitekim gerekçede “madde ile bu sorunun çözümü yoluna gidilmiştir.” denilerek sadece bu amaçla düzenleme yapıldığı açıklandığı, bu yönde kamu ile yüklenici arasındaki ilişki yeniden düzenlendiği,

nitekim genel gerekçede “kamu tarafından yapılan alt işveren sözleşmeleri ve uygulamalarının iş mevzuatına uygunluğunu sağlayan…” ifadeleri ile ihalelerin ve ihale sözleşmesi hükümlerinin iş mevzuatına uygun düzenlenmesinin amaçlandığı da belirtildiği, bu açık gerekçe ve düzenleme karşısında halen ...'ın farklı değerlendirme yapmasını, davacının da tüm gerçeği bildiği halde ve ısrarla işçilerin kıdem tazminatlarını alt yüklenicilerden rücu etmek istemesini anlamak mümkün olmadığını, ayrıca gerekçede ve kanun metninde çıkarılacağı işaret edilen, bu doğrultuda 08.02.2015 Tarih ...

Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik” ile de uygulamanın içeriği belirlendiği, 6552 sayılı yasanın yürürlüğe girmesi ile birlikte gerek Kamu İhale Genel Tebliğinde yapılan değişiklik, gerekse ... kararı ile sabit olduğu üzere, 6552 sayılı yasaya göre kıdem tazminatlarından yalnızca kamu idareleri sorumlu olduğu,

davacının kanuni sorumluluğu nedeniyle müvekkil firmaya rücu hakkı olmadığını, 4857 sayılı iş Kanunu’nun 112 nci maddesi ile kıdem tazminatı sorumluluğu tek başına kamuya yüklediğini, kamudaki alt işverenlik uygulamasında kıdem tazminatı için müteselsil borç ilişkisi ve rücu kaldırıldığını, bu durum TBK’nun 167 inci maddesinin de istisnasını oluşturmakta olduğunu, bununla birlikte ...’ın kararlarında da değinildiği gibi tabi ki 112 nci madde ile 2/6 fıkrası yürürlükten kaldırılmadığını, 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 112 nci maddesi sadece kıdem tazminatına ilişkin müteselsil sorumluluğu ortadan kaldırdığını,

ihale ve sözleşme bedeli içerisinde kıdem tazminatı kalemi olmadığını, müvekkil firma dava konusu ihale sözleşmesi kapsamında yüklendiği işi tamamlamasını müteakip ihale sözleşmesinin “Sözleşme Süresinin Sona Ermesinde Yüklenici Sorumlulukları” başlıklı (36.4) maddesine uygun olarak davacıya teslim ettiğini, müvekkil firmanın imzaladığı sözleşmelerde kıdem tazminatı ifadesi geçmediği gibi rücu hükmü de olmadığını belirterek davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Elektrik Makine İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş. 'ye usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi ibraz etmediği görülmüştür. Mahkememizce, davalı ... Elektrik Teks. Bak. İşletme Müh. Emerji San ve Ltd. Şti yönünden davanın tefriki ile 2025/ Esas 2025/ Karar sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

DELİLLER

Trafo Merkezlerinin İşletilmesi Hizmeti Alımına Ait Sözleşme ve Teknik Şartnameler, ... hizmet dökümü, ödeme kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava. Taraflar arasındaki trafo merkezlerinin işletilmesi hizmet alımına ait sözleşmeden kaynaklı dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağı bedelinin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davacı tarafça, davalı yüklenici şirketlerlerde işletme mesul teknisyeni olarak çalışan dava dışı ..., ..., ..., ... isimli işçilerin emeklilik gerekçesi ile iş akitleri sonlandığı, İş akitleri emeklilik gerekçesi ile sona eren işçilere talep dilekçeleri doğrultusunda hesaplanan kıdem tazminatı dahil tüm işçilik alacakları ödendiği belirtilerek, toplam 525.718,60 TL ödemenin, ödeme tarihinden itibaren, değişen oranlardaki avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsilini talep etmiş, 31/12/2025 tarihli dilekçe ile dava değerini davalıların sorumlulukları oranında belirli hale getirdiği görülmüştür.

Mahkememizce deliler toplandıktan sonra, dosyanın bilirkişiye tevdii ile, davacının mevzuat ve sözleşme hükümleri çerçevesinde ödediği tutardan davalıdan rücuen tazminini talep edebileceği tutarların neden ibaret olabileceği konularında rapor tanzim edilmesine karar verilmiş, bu kapsamda 09/03/2025 tarihli kök rapor ile 26/05/2025, 06/10/2025 ve 14/12/2025 tarihli ek raporların düzenlendiği görülmüştür. Tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda.

Taraflar arasında trafo merkezlerinin işletilmesi hizmet alımına yönelik sözleşme akdedildiği, hizmet alım ihalesinin niteliği itibariyle personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım ihalesi olduğu, sözleşme ve teknik şartname hükümlerine göre, işçilerin iş kanunu ve diğer mevzuattan doğan sorumluluklarının yükleniciye ait olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre, alt ve üst işveren, işçiye karşı dış ilişkide birlikte sorumlu olup, iç ilişkide tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağı, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi,

tarafların birbirlerine karşı hak, borç ve yükümlülüklerini düzenlemekte olup, işçiye karşı yükümlülüklerin düzenlendiği İş Kanunu hükümlerine aykırılığının ileri sürülmesi mümkün bulunmadığı, bu nedenle taraflar arasında düzenlenen sözleşme hükümlerinin nazara alınması gerektiği, taraflar arasındaki sözleşmenin belirtilen hükümleri uyarınca işçilerin iş kanunu ve diğer mevzuattan doğan sorumluluklarının yükleniciye ait olduğu açık olduğu, bu kapsamda dava dışı iççilerin davalı şirketler bünyesinde çalıştıkları dönem itibariyle alınan son ek rapor ve dava talep miktarına göre, davalı ...

Enerji Üretim İnşaat Turizm Tic. AŞ. Yönünden; dava dışı işçi ... için 73.038,71 TL, ... için 73.038,71 TL,... için. 73.038,71 TL ve ... 73.038,71 TL olmak üzere toplam 292.154,84-TL'den; davalı ... Elektrik Makine İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş.

İse; dava dışı işçi ... için 24.909,20 TL, ... için 24.909,20 TL, ... için 24.909,20 TL ve ... için 24.909,20 TL olmak üzere toplam 99.636,80-TL'den ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile sorumlu olduğu anlaşılmakla, Mahkememizce davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;.

1-Davanın KABULÜ ile, 292.154,84-TL'nin davalı ... Enerji Üretim İnşaat Taahhüt Turizm San. Ve Tic. A.Ş. 'den; 99.636,80-TL'nin davalı ... Elektrik Makine İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş. 'den; 11.06.2024 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 26.763,28-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 8.977,96-TL harcın mahsubu ile bakiye 17.785,32-TL harcın davalılardan (davalı ... Elektrik Makine İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş. 4.522,99-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 46.744,77-TL vekalet ücretinin davalı ... Enerji Üretim İnşaat Taahhüt Turizm San. Ve Tic. A.Ş. 'den; 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalı ... Elektrik Makine İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş. 'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yapılan 9.527,16-TL harç, 8.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 531,00-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 18.058,16-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.800,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/02/2026

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır