Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/313 K.2025/1489

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile taraflar arasında imzalanan 15.02.2023 tarihli sözleşmeye göre, 31.12.2023 tarihine kadar geçerli olmak üzere 50 adetlik araç alımı yapılması ve bu alımlar için davalının araç satım fiyatında sözleşme uyarınca indirim yapılacağına dair taahhütte bulunduğunu, sözleşme kapsamında davalının hesabına talep üzerine 2.000.000,00 TL teminat bedeli yatırıldığını, müvekkilinin 2023 takvim yılı bitmeden gerek şifaen gerekse noter aracılığıyla davalıdan araç satın almak istediğini belirtmesine rağmen davalının vermiş olduğu taahhütlerini yerine getirmeyerek sözleşmeye aykırı davrandığını,

müvekkilinin işbu sözleşme kapsamındaki taahhütleri doğrultusunda Şubat ayında 4 adet, Mart ayında 6 adet, Nisan ayında 5 adet, Mayıs ayında 7 adet ve Kasım ayında 4 adet araç satın alarak bedellerini ödediğini, bu alımlardan sonra ise maille de araç talebinde bulunulduğunu ancak tedarik sorunları yaşandığı gerekçesiyle araç talebinin karşılanmadığını Aralık ayı itibariyle ise yine aynı bayiden araç talep edilmiş "taahhüt gereği ...

Ticaret Türk A.Ş. ... bayisi tarafından araç temini talebinde bulunulmuş ise de, bayiilerinde sadece 3 araç olduğunu, tedarik sorunu yaşandığı ve bu 3 araçtan başka araç tahsis edilmeyeceği" bilgisi verildiğini, aynı zamanda bu 3 aracın daha önce alınmış araçlarda uygulanan 50 adetlik indirimden değil de yüksek bir bedelle yani aynı bayii şirketi olmasına rağmen sözleşmeye aykırı olarak daha yüksek bir bedelle satılacağını belirterek teklif verdiğini, davalı şirketin taahhüt etmiş olduğu indirimli araçları müvekkile vermemesi üzerine davalı şirkete ...

1. Noterliğin 08.12.2023 tarih Yevmiye no'lu ihtarnamesi keşide edilerek taahhüt etmiş oldukları araçları teslim etmesinin talep edildiğini, davalı şirket ise tedarik ve üretimde yaşanan sorunları gerekçe gösterdiğini, ayrıca 27 adet fiyat farkı ve ek ötv bedeli açıklamalı fatura tanzim ederek teminat bedelinden mahsup ettiğini, tanzim edilen tüm bu faturalara yasal süresi içerisinde itiraz edildiğini ileri sürerek davalı şirkete ödenen 2.000.000,00 TL teminat bedelinin 10.02.2023 tarihinden işleyecek ticari temmerrüt faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının ... A.Ş.'nin bayilerinden 2023 yılında satın almayı taahhüt ettiği 50 adet araçtan, sadece 26 adedini satın alarak alması gereken diğer 24 aracı satın almaması nedeniyle, üretici firmanın, davacıya sağlanan indirimleri iptal ettiğini, iptallere ilişkin olarak müvekkilinden 26 adet fatura toplamı olan 1.898.785,94 TL tahsil ettiğini, ...

A.Ş.'nin, davacıya uyguladığı toplu alım-filo alım indirim oranlarında indirim uygulanabilmesi için, davacı müşterinin taahhüt ettiği sayıda aracı, müvekkilinin de aralarında olduğu ...

A.Ş.'nin yetkili bayilerinden satın almasının yeterli olduğunu, taahhüt ettiği 50 araç satışına uygulanan oranda indirim yapıldığını, ancak davacının 26 adet araç satın aldığını, bunun üzerine indirimlerin iptal edildiğini, yıl içerisinde müvekkili şirketin, davacının satın almayı taahhüt ettiği araçları, üretici şirketten satın aldığı halde, davacı taraf, yıl içerisinde bu araçları satın almamış, bu araçlar 3.kişilere satılmak zorunda kalındığını, kötü niyetli olarak davacının bu kez taahhüt ettiği sürenin dolmasına 1 ay kala satın almadığı 23 adet aracı satın almak istediğini beyan ettiğini, ...

A.Ş. tarafından davacıya uygulanan indirimlerin müvekkilinden indirim iptali faturaları ile tahsil edildiğini, müvekkilinin de bunu davacıya yansıttığını, davacının teminat tutarından mahsup ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı, davalı bayii ile aralarında 2023 yılı sonuna kadar 50 adet araç alımı konusunda anlaşmaya varıldığını, toplu araç alımı nedeni ile taraflarına indirim uygulandığını, 2003 yılı ilk yarısında 26 adet araç alımı yaptığını, kalan 24 adet araç alımı için davalıya Kasım 2003 sonunda ihbarda bulunduğunu, ancak davalının bu edimini yerine getirmediği gibi sözleşmenin başlangıcında yatırılan teminat bedelini iade etmediğini belirterek bedelsiz kalan teminat bedelinin iadesini istemiş;

davalı ise, davacının taahhüt alım kotasını sağlamadığından üretici firmanın indirimleri iptal ederek davalı bayisine yansıttığını, davalının da bunu davacı müşterisine yansıtarak yatırılan teminat bedelinden mahsup ettiğini, davacının taahhüt ettiği sayıda aracı, davalının da aralarında olduğu tüm diğer yetkili bayilerinden alabileceğini, davacının kötü niyetli olarak kalan araç adedini yıl sonunda talep ettiğini, stoklarında bulunmadığından talebin yerine getirilmediğini, ayrıca yıl ortasında davacıdan kalan taahhüdünü yerine getirmesinin istendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı bayii tarafından davacıya sunulan ve davacı tarafça kabul edilen sözleşme/teklif formunda, fiyatların aynı takvim yılı içerisinde toplam 50 adet alım için geçerli olduğu, alım taahhüdünün tamamlanmaması durumunda alınan adetler için ... AŞ’nin bayiye keseceği farklar tutarlarından müşterinin sorumlu olduğu, teslimatlar bayi ve ...

AŞ’nin stok durumuna göre yapılacağı belirtildiği ve bunun dışında herhangi bir hükme yer verilmediği, sözleşme teminat bedeli olarak davacı tarafından davalıya dava konusu 2.000.000-TL gönderildiği, davacının 20023 yılı sonuna kadar almayı taahhüt ettiği 50 adet aracın 26 adedini yılın ilk yarısında gerçekleştirdiği, kalan 24 adet araç alımı için davalının kurumsal e-postasına 24.11.2023 tarihinde ve gerekse noter aracılığıyla 08.12.2023 tarihinde ihbarda bulunduğu,

davalı ise araç tedarik edimini ifa etmediği gibi dağıtıcı firma tarafından iptal edilen indirim oranlarında kendisine yansıtılan bedeli davacının teminat bedelinden mahsup ettiği, bu kapsamda davalının davacı adına düzenlediği yansıtma faturaların kabul edilmeyerek noter kanalıyla davalıya iade edildiği tüm dosya kapsamından sabittir.

Dosyada davalı şirket defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlene bilirkişi raporunda, davalı şirketin sözleşmeye konu araçlardan 2023 yılında toplam 146 adet satıldığı, bu satıştan 26 adetinin satışının davacıya yapıldığı, 3. firmalara yapılan satışların davacıya uygulanan indirimli tarifeden satış yapılmadığı, 2023 Kasım ayı itibarı ile sözleşmeye konu araçlardan stoklarında bulunmadığı, ihbar olunan firmanın düzenlediği fiyat farkı faturalarının davalı defterlerinde kayıtlı olduğu ve bu faturaların davacı şirkete yansıtıldığı,

cari hesapta bu fatura tutarlarının davacının dava konusu ettiği 2.000.000,00 TL alacağından mahsup edildiği belirtilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme gereğince, davacı alıcının 2023 yılı sonuna kadar 50 adet araç alım taahhüdünde bulunmakla; buna karşılık davalı satıcı bayii de 2023 yıl sonuna kadar davacıya alımını taahhüt ettiği 50 adet aracı tedarik etmekle yükümlüdür.

Somut olayda objektif ifa imkansızlığından söz edilmeyeceği gibi davalı satıcı kendi ediminin ifasında temerrüde düştüğü, davalı bayinin de aralarında bulunduğu tüm yetkili bayilerden aynı koşullarda ve indirim oranlarında araç alımının mümkün olduğu davalı tarafça ileri sürülmüş ise de, taraflar arasındaki sözleşmede bu yönde herhangi bir düzenleme bulunmadığı gibi davalının davacıya gönderdiği 22.12.2023 tarihli cevabı ihtarında da bundan söz etmediği, davacı alıcının kalan 24 adet aracın teslimini yıl sonuna yakın tarihte talep etmiş olması davacı alıcıyı ediminin ifasında kötü niyetli kılmadığı,

basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü olan davalı satıcının sözleşmeye güven (ahde vefa) ilkesi doğrultusunda stoklarında 2023 yılı sonuna kadar davacı alıcının alımını taahhüt ettiği aracı bulundurmakla yükümlü olduğu, davalının davacı alıcıya tedarik etmek yükümlü olduğu araçları 3. firmalara sattığı ve bu satışların davacıya uygulanan indirimli tarifeden yapılmadığı, daha yüksek bir fiyattan olduğu tüm dosya kapsamından sabittir.

Bu durumda, temerrüde düşen davalı satıcının davacının yatırdığı teminat bedelini iade etmekle yükümlüdür. Davacının davalıya dava konusu teminat bedelinin iadesi için gönderdiği 22.01.2024 tarihli ihtarname doğrultusunda davalının temerrüdünün 24.01.2024 tarihi olduğu, bu tarihten itibaren dava konusu alacağa avans faizi işletilmek suretiyle aşağıdaki karar tesis edilmiştir.

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza