Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/517 K.2025/1085

Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, taraflar asındaki ticari ilişki çerçevesinde müvekkili tarafından davalı şirkete kömür temin edilmekte olduğunu, bu kapsamda müvekkilinin davalı şirkete 01/10/2020 tarihli 61-USD/Ton olan ilk teklifinin davalı tarafından 60-USD/Ton olarak 02/10/2020 tarihinde kabul edilmesi üzerine tarafların ... menşeli kömür satışı hususunda anlaştıklarını, ayrıca e-posta yazışmaları kabul edilen teklif ve revize tekliflerin de sunulmakta olduğunu, bu anlaşma kapsamında müvekkili tarafından davalı şirkete opsiyonlu olmak üzere 16.000 ton kömür teslimatı yapılacağını, teslim edilen kömürlerin kalorisinin ise minimum 6.000-kcal/kg olacağını,

kömürlere esas kalorinin 6.000-kcal/kg'dan fazla olması halinde ise davalı şirket tarafından prim ödemesi yapılacağını, prim uygulamasının ticari örf adet halini aldığını, müvekkilince davalı şirkete 16.501,520 ton kömür sevkiyatı yapıldığını, teslim edilen bu kömürlere esas kalorinin 6.000-kcal/kg'dan fazla olduğunun hem yükleme limanında yapılan analiz sonucu düzenlenen rapor hem de davalı tarafından yaptırılan analiz sonucu düzenlenen rapor ile ortaya çıktığını, müvekkilinin bu sebeple 74.835,92 USD prim alacağı doğduğunu ve aynı bedelli faturanın düzenlendiğini,

fatura kargo yolu ile davalıya gönderilmişse de itiraz edilmeksizin iade edildiğini ve bedelinin ödenmediğini, bu kez faturanın ödemesinin yapılması için davalı tarafa ihtarname de gönderilerek prim borcunun ödenmesi ihtarında bulunulmuşsa da davalı şirket tarafından yalnızca aynı anlaşmaya konu ve teslimatı yapılan kömürlerin bedeline ilişkin olan faturanın ödemesinin yapıldığını, bunun üzerine prim bedeli alacağının 3.000,00-USD'lik kısmı için ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, ilgili dava kapsamında alınan bilirkişi raporları ve yapılan değerlendirme ile incelemeler neticesinde davanın kabul edildiğini, ancak henüz gerekçeli kararının yazılmadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 74.835,92-USD bedelli prim alacağının 71.835,92-USD'lik kısmının fiili ödeme günündeki ...

Bankası efektif (döviz) satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek kamu bankalarınca döviz hesaplarına (ABD Doları) fiilen uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, e-posta yazışmalarından da anlaşılacağı üzere sözleşmenin tarafının davacı değil dava dışı Safi Kati Yakır A.Ş. olması nedeniyle davanın aktif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, ... 1. AHM'nin 2022/...

E. Sayılı dava dosyası istinaf aşamasında olup derdest olduğunu, kısmi davaya ilişkin verilen kararın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ve bu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmadığını, davacı tarafın ibraz etmiş olduğu 01/10/2020 tarihli 'Tekliftir' başlıklı belgenin müvekkili tarafından imzalanmadığını, eposta içeriğindeki "yüksel bey merhabalar, teklifinizi CIF 60 (altmış) usd/ton günlük tahliye 10.000 mton olarak teyit ediyoruz." ibaresinin sözleşmeyi kabul anlamına gelmediğini, davacı taraf tacir olup alacağını teamüllere göre belirleyemeyeceğini,

davaya dayanak olarak gösterilen teklifte teslim edilen kömürlerdeki kalorinin 6.000 kcal/kg'den fazla olması halinde prim ödeneceğine ilişkin bir düzenlemenin mevcut olmadığını, davacı tarafça düzenlenen faturaların yasal süresi içinde iade edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, alacak istemine ilişkindir.Davacı, davalı şirkete kömür tedarik ettiğini, teslim edilen kömürlerin kalorisinin ise minimum 6.000-kcal/kg olacağını, kömürlere esas kalorinin 6.000-kcal/kg'dan fazla olması halinde ise davalı şirket tarafından prim ödemesi yapılacağının sözleşmede kararlaştırıldığını, buna göre teslimi yapılan kömürlere esas kalorinin 6.000-kcal/kg'dan fazla olduğunun analiz sonucu düzenlenen raporlarla tespit edildiğini, bu sebeple davacı lehine 74.835,92 USD prim alacağının doğduğunu ve aynı bedelli faturanın düzenlendiğini ancak davalının faturayı kabul etmediğini,

faturanın ödenmesi hususunda yapılan ihtarın da sonuçsuz kaldığını, bunun üzerine prim bedeli alacağının 3.000,00-USD'lik kısmı için ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/...

Esas sayılı dosyası üzerinden açılan davanın kabul edildiğini, 74.835,92-USD bedelli prim alacağından bakiyesi 71.835,92-USD'lik kısmın işbu davaya konu edildiğini belirterek davanın kabulünü istemiş, davalı ise teklifnamede yer alan "6.000 kcal/kg üstü prim, altı panelite" ibaresinin davalı tarafından imzalanıp davacı tarafa gönderilmediğini, taraflar dava konusu edilen "prim alacağına" ilişkin herhangi bir anlaşmaya varılmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.Uyuşmazlık,

davacının davalıya temin ettiği kömür emtiasından dolayı kaloriye esas prim alacağına yönelik taraflar arasında bir anlaşma olup olmadığı ve varsa prim alacağının doğup doğmadığı ve miktarının tespiti hususlarında toplanmaktadır.Taraflar arasında işbu davaya konu pirim alacağına yönelik olarak ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/ E. sayılı dosyasında kısmi alacak davasının açıldığı, mahkemenin 20.03.2024 tarihli 2022/ E.-2024/ K. sayılı kararıyla; “... taraflar arasında mail yazışmaları ile sözleşmenin kurulduğu, sözleşme hükümlerinin ifasında ise ; mali müşavir bilirkişisinin incelemesinde göre dava konusu faturaya ilişkin davalı firma yetkilisi ile yapılan görüşmelerde.

"Davalı firmanın prim faturasını kabul etmediğini, bu nedenle faturayı cari muhasebe kayıtlarına, kayıt etmediklerini" beyan ettikleri ve davalı ... Çimento Madencilik Beton ve Sanayi AŞ.ye ait 2020 yılı resmi (yasal) defterleri üzerinde yapılan tetkikler neticesinde; dava konusu 02/11/2020 tarihli 2020/... nolu 74.835,92-USD bedelli (pirim alacağına ilişkin)prim faturasının davalı defterlerinde kayıtlara alınmadığı tespiti yapılmıştır.

Oysa ki taraflar arasında kömür alışverişine ilişkin karşılıklı edimlerin yerine getirildiği ve kömür tesliminin yapılarak düzenlenen faturanın ödendiği, ancak davalının fazla kalori hesabına ilişkin prim alacağını doğduğunu kabul etmediğinden dava konusu faturayı defterlerine kaydetmediği ve ödeme yapmadığı görülmüştür. Maden mühendisi bilirkişisinin incelemesine göre, 1.10.2020 tarihli teklife göre 6000 kcal/kg üzeri üstü prim ödeneceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Sözleşme edimlerinden olan (kömür kalorisi 60000 kcal/kğ değerinin üzerinde ( 6.478 kcal/kğ) çıkması halinde) prim alacağı doğduğuna ilişkin bilirkişi raporun gerekçeli ve denetime elverişli rapor olduğu anlaşılmakla davacı yanın ıslah dilekçesi ibraz etmeyip fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğu miktar yönünden taleple bağlı kalınarak” davanın kabulüne karar verildiği, kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine, ...

Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2025/ E. 2025/ K. sayılı ve 23.01.2025 tarihli kararıyla istinaf konu ilamın miktar itibariyle kesin olduğundan bahisle istinaf talebinin kesin olmak üzere reddine karar verildiği, istinaf mahkemesinin ek kararının temyiz edilmesi üzerine, ...

11 HD'nin 12.05.2025 tarihli 2025/ E-2025/ K. Sayılı kararıyla "..hüküm altına alınan ve temyize konu edilen toplam miktar 3.000 USD (dava tarihindeki değeri 24.150,00 TL) olup, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibariyle kesinlik sınırı olan 544.000 TL'nin altında olduğundan" ek kararın onanmasına karar verildiği görülmüştür.Oysa ki, istinaf incelemesine konu ...

1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/ E. Sayılı dosyasında, davacının açmış olduğu alacak davasında, 74.835,92 USD alacağın 3.000 USD'lik kısmının talep edildiği, davasının kısmi dava olarak ikame edildiği ve davacının 74.835,92 USD prim alacağının bulunduğunun kabulü ile taleple bağlı kalınarak 3.000 USD'ye hükmedilmiştir.

Gerek istinaf ve gerekse temyiz incelemesinde, alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda, kesinlik sınırının alacağın tamamına göre belirleneceği hüküm altına alınmıştır (HMK m.341/3. 362/2) Hal böyleyken ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2022/ E-2024/ K. sayılı kararı, yukarıda belirtilen şekilde istinaf ve temyiz incelemesinden geçmek suretiyle kesinleşmiştir ve mahkememiz dosyası yönünden bağlayıcı hale gelmiştir.

İşbu davada ise, dava konusu alacağın kalan kısmı dava edilmiştir.Hemen belirtelim ki, davanın kısmi nitelikte olması hâlinde önceden açılan davada kesinleşen ilamın tespit kısmı, kalan kısım hakkında açılan ikinci davanın tespit kısmı için kesin hüküm oluşturur ve kuşkusuz bağlayıcıdır. İkinci davaya bakan mahkeme, kısmi davanın davalının sorumluluğuna ilişkin bu tespit bölümüyle bağlıdır. Burada davalının haksızlığı olgusu artık tartışılamaz hâle gelmiştir.

Zira kesin hüküm bulunan bir konuda mahkemenin bu yönün doğruluğunu yeniden araştırma ve inceleme konusu yapmasına hukuken olanak bulunmamaktadır. Bu yön kamu düzenine ilişkin olup mahkemeler ve Yargıtayca resen göz önünde tutulmalıdır (... Hukuk Genel Kurulunun 10.06.2020 tarihli ve 2017/...

E., 2020/ K. sayılı kararı).Hal böyle olunca; davacının davalıya temin ettiği kömür emtiasında ürün kalorisinin 6000 kcal/kg olarak belirlendiği, bu oranın üzerinde davacı lehine pirim ödeneceği kararlaştırıldığı, buna göre davacı lehine dava konusu fatura tutarı kadar prim alacağı doğduğu, bu tutarın 3.000 USD lik kısmının davaya konu edildiği ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/ E. 2024/ K. sayılı dosyasında davanın kabulüne karar verildiği, bu kararın istinaf edilmesi üzerine, kararın miktar itibariyle kesin olduğundan bahisle istinaf talebinin kesin olarak reddine karar verildiği, bu kararın da temyiz yolundan geçerek kesinleştiği, dolayısıyla maddi ve şekli hukuk anlamında kesinleşmiş mahkeme ilamının bulunduğu,

bu bakımdan davacının dava konusu faturadan kaynaklı pirim talebinin dayanağını, alacağın varlığını ve miktarını ispat ettiği sonucuna varılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.Davacı tarafından davalıya gönderilen ihtarnamede, dava konusu faturaya dayalı 74.835,92 USD pirim alacağının ihtarın tebliğinden itibaren 7 gün içinde ödenmesinin talep edildiği, ihtarın davalıya 31.12.2020 tarihinde tebliğ edildiği gözetildiğinde, davalı borçlunun temerrüd tarihi, 08.01.2021 olarak kabul edilmiştir.

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza