Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/421 K.2025/784

2- VEKİLİ : Av.

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 11/10/2021

KARAR TARİHİ : 30/06/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 25/07/2025

... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21/01/2025 tarih ve 2024/ Esas 2025/ sayılı Görevsizlik Kararı üzerine mahkememize tevzi edilen Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalının müvekkili hakkında ... 20.İcra Müdürlüğü'nün 2018/...

Esas sayılı dosyasında 05/09/2014 tarihli sözleşmeye dayanarak 21/05/2018 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığını, 05/09/2014 tarihli sözleşmeye göre müvekkiline ait plakalı aracın ticari hakkını davalı tarafa 175.000,00-TL karşılığında devredileceğinin kararlaştırıldığını, 140.000,00-TL sözleşme imzalandıktan sonra davalı tarafından müvekkiline ödendiğini, kalan 35.000,00-TL'nin ise 3 ay sonra müvekkiline ödeneceğinin davalı tarafından taahhüt edildiğini, sözleşmeye göre aracın kullanım hakkı 3 yıl müvekkilinde kalacağını, davalı tarafın ticari hakkı kullanabilmek için 6 ay önceden bildirimde bulunacağını,

müvekkilinin bu ticari ilişkinin teminatı olarak davalıya 175.000,00-TL'lik senet verdiğini ancak davalının sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, davalının ... 1.İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyasından da müvekkili aleyhine kambiyo senetlerine ilişkin ilamsız icra takibi başlattığını, müvekkilinin ... 1.İcra Müdürlüğü'nün 2017/...

Esas sayılı dosyasındaki borcunu ödediğini, karşı tarafın avukatından ibraname ve alındığı belgesini aldığını, davalı tarafça açılan ikinci takibin hukuka aykırı olduğunu, ... 20.İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı icra dosyasında müvekkilinin itiraz aşamasını gözden kaçırdığını, takibin kesinleşip satış aşamasına geldiğini, ... 20.İcra Müdürlüğü'nün 2018/...

Esas sayılı dosyasında icra veznesine yatan paranın davalıya/alacaklıya ödenmemesini, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, İİK 72/5 maddesi uyarınca davalının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, müvekkili hakkında başlatılan icra takiplerinin durdurulmasını, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafın iddialarını kabul etmediklerini, iddia edilen alacaklar hususunda zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin geçtiğini, müvekkilinin ... 20.İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyasındaki alacağını 15/01/2019 tarihinde temlik ettiğini, müvekkilinin taraf sıfatının olmadığını, davanın husumet yönünden reddini, dava konusu olayın ticari ilişki olduğunu, dosyada asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunu, davacının, ...

1.İcra Müdürlüğü'nün 2017/...

Esas sayılı dosyası dışında da müvekkiline borcunun olduğunu, müvekkiline aracın satışının vadedildiğini ancak satışın yapılmadığını, müvekkilinin borcunun bulunmadığını, alacağının olduğunu, bahsi geçen aracın güncel bedelinin 800.000,00-TL olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddine, %20’den aşağı olmamak üzere müvekkili lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının iddialarını kabul etmediklerini, iddia edilen alacaklar hususunda zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin geçtiğini, müvekkilinin ... 20.İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyasındaki alacağını ...

10.Noterliği'nin 15/01/2019 tarih ve yevmiye numaralı temliki sözleşmesiyle, davalı ...'dan devraldığını, müvekkilinin bu devir karşılığında davalı ...'ya 252.012,99-TL ödediğini, müvekkilinin davacı ile diğer davalı arasındaki alacak borç ilişkisini bilmeyen iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, icra takiplerindeki borçların aynı olmadığını, dava konusu sözleşmenin tarihinin 05.09.2014 olduğunu, ... 1.İcra Müdürlüğü'nün 2017/...

Esas sayılı dosyasındaki senedin düzenlenme tarihinin 10.01.2013, ödeme tarihinin 15.02.2014 olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddine, %20’den aşağı olmamak üzere müvekkili lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraflarca bildirilen tüm deliller toplanmış, ... İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır. ... 20.İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas ve ... 1.İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyaları ... çıkartılarak dosya arasına alınmıştır.Davalı ...'nun davaya dahil edildiği ve vekili aracılığı ile davaya cevap verdiği görülmüştür.Celp edilen ... 20.İcra Müdürlüğü'nün 2018/...

Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... Vekili Av.... tarafından borçlu ... aleyhine 140.000,00-TL asıl alacak, 53.480,00-TL faiz alacağı olmak üzere toplam 193.480,00-TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, Örnek 7 Ödeme Emrinin borçlu ...'a 08/06/2018 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.Celp edilen ... 1.İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ...

Vekili Av.... tarafından borçlu ... aleyhine 175.000,00-TL bono, 53.010,62-TL işlemiş faiz, 525,00-TL komisyon olmak üzere toplam 228.535,62-TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, Örnek 7 Ödeme Emrinin borçlu ...'a 18/01/2017 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.Dava dilekçesinde davacı vekilinin yemin deliline dayandığından, davalı tarafa yemin teklif edip etmeyeceği hususunda beyanda bulunması için iki haftalık süre verilmiş ancak davacı taraf herhangi bir beyanda bulunmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasında düzenlendiği iddia edilen 05/09/2014 tarihli harici araç satış sözleşmesi nedeniyle davacının, davalı tarafa 140.000,00-TL borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

İşi bu dava dosyasının ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21/01/2025 tarih ve 2024/ Esas 2025/ sayılı Görevsizlik Kararı üzerine mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı borçlu, davalının (alacaklının) varlığının iddia ettiği hukuki ilişkiyi sadece inkar etmekle yetinmekte ise yani bu hukuki ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer.

Çünkü hukuki ilişkinin varlığının iddia eden davalı olduğu için ispat yükü davalı alacaklıya düşer. (HMK Md. 190, TMK md.6) fakat menfi tespit davasını açan davacı borçlu davalı alacaklının iddia ettiği hukuki ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek başka bir nedenle hukuki ilişkinin geçersiz olduğunu ya da son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü TMK'nın 6. Maddesi gereğince davacıya düşer.

Dava konusu somut olayda davacı taraf icra takibine konu 05/04/2014 tarihli sözleşmenin varlığını kabul etmiş ancak sözleşmede alındığı belirtilen bedelin karşılığı olarak teminat olarak davalı alacaklıya verilmiş olan 175.000,00 TL bedelli senedin davalı tarafından icra takibi ile tahsili talep edilmekle 175.000,00 TL'nin ödendiğini, ...

20. İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı icra dosyasındaki talep edilen bedelin mükerrer bir alacak talebine ilişkin olduğunu beyan ederek davalıya borçlu bulunmadığının tespitini talep etmiştir. Yukarıda yapılan açıklama doğrultusunda davalı taraf icra takibindeki alacağın dayanağı olan sözleşmeyi kabul etmiş ancak sözleşme bedelinin ödendiğini ileri sürmekle ispat yükü davacı tarafa geçmiştir. Davacı tarafça bildirilen ...

1. İcra Müdürlüğünün 2017/... takip dosyası dosyamız arasına alınmış, takibin dayanağının 15/02/2014 tarihli ve 175.000,00 TL bedelli bono olduğu, 15/08/2018 tarihinde takip alacaklısının icra dosyasına borcun haricen tahsil edildiğine ilişkin ibraname sunduğu, senedin davaya konu edilen 05/09/2014 tarihli sözleşmeye ilişkin olmadığı, davacı tarafça bu senedin 05/09/2014 tarihli harici sözleşme nedeniyle verildiğine ilişkin herhangi bir yazılı delil sunmadığı,

kaldı ki senedin vade tarihinin 15/02/2014 düzenlenme tarihinin 10/01/2013 dava konusu icra takibindeki sözleşmenin ise senedin vade tarihinden sonra 05/09/2014 tarihinden itibaren düzenlendiği, senedin sözleşmeden önce düzenlenmiş bir senet olduğu, sözleşmenin teminatı olarak verildiğinin kabul edilemeyeceği, dava değeri dikkate alındığında tanıkla ispat yasağının bulunduğu, davacıya yemin delili hatırlatılmakla davacının yemin deliline dayanmadığı,

tüm bu nedenlerle 05/09/2014 tarihli sözleşmeyi kabul edip sözleşmede belirtilen 140.000,00 TL'nin ödendiğini iddia eden davacının ispat yükü kendisinde olmasına rağmen yazılı delillerle ya da yazılı delili başlangıcı niteliğindeki başka bir delilerle davasını ispatlayamadığından ve yemin deliline de dayanmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş, her ne kadar davalı tarafça kötü niyet tazminatı talep edilmiş ise de icra takibinin durmadığı,

takibin devam ettiği, bu nedenle davacının herhangi bir zararının bulunmadığı anlaşılmakla koşulları oluşmadığından davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesi talebi kabul edilmemiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır