Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/633 K.2025/679

2-

DAVA

Tarımsal Üretim Sözleşmesinden Kaynaklanan (İtirazın İptali)

DAVA TARİHİ : 28/03/2025

KARAR TARİHİ : 11/06/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :11/06/2025

Öncesinde ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07/04/2025 tarihli 2025/ esas 2025/ sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize tevzi olunan Tarımsal Üretim Sözleşmesinden Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Fabrikaları Anonim Şirketi nezdindeki ... Fabrikasının 2023 yılı ... nolu Şeker Pancarı Üretim Sözleşmesinden kaynaklanan 3.993.100,07.-TL bakiye alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, takibe haksız ve kötü niyetli olarak davalıların itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ...

4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07/04/2025 tarihli 2025/ esas 2025/ sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize tevzi olunan davada davacı tarafça Ticaret Mahkemesi sıfatıyla açılan davada görevli ve yetkili Mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu göz önüne alınarak, HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince görevsizlik kararı verilerek gönderildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava. Tarımsal Üretim Sözleşmesinden Kaynaklanan (İtirazın İptali) istemine ilişkindir.Mahkememizce ...

Defterdarlığına müzekkere yazılarak, davalıların vergi mükellefi olup olmadığı, vergi mükellefi ise hangi defterleri tutmakla mükellef olduğu, hangi usulle vergiye tabi olduğu ... tarafından yayınlanan esnaf tacir ayrımına ilişkin kararname bildirimi ile 213 sayılı vergi usul kanunun 177.maddesindeki sınırlara göre tarafların vergi mükellefi olarak esnaf tacir ayrımındaki sınırları aşıp aşmadığı ve taraflara ait oda kaydının bulunup bulunmadığının araştırılarak mahkememize bilgi verilmesi, taraflara ait gelir vergisi beyannamelerinin mahkememize gönderilmesinin istendiği, gelen yazı cevaplarında ... kimlik numaralı ...'nın ...

Vergi Dairesi Müdürlüğünde 01/01/2023 tarihinden itibaren "kendine ait veya kiralanan gayrimenkullerin kiraya verilmesi veya leasingi (kendine ait binalar, devre mülkler, araziler, müstakil evler, vb.)" faaliyeti nedeniyle Gayri Menkul Sermaye İradına ( Kira Geliri ) ilişkin mükellefiyet kaydının bulunduğu, mükellefin vergi kaydının ticari mahiyette olmadığı ve defter tutma yükümlülüğü bulunmadığı, ... kimlik numaralı ...'nun ...

Vergi Dairesi Müdürlüğünde 01/01/2023 tarihinden itibaren "kendine ait veya kiralanan gayrimenkullerin kiraya verilmesi veya leasingi (kendine ait binalar, devre mülkler, araziler, müstakil evler, vb.)" faaliyeti nedeniyle Gayri Menkul Sermaye İradına ( Kira Geliri ) ilişkin mükellefiyet kaydının bulunduğu, mükellefin vergi kaydının ticari mahiyette olmadığı ve defter tutma yükümlülüğü bulunmadığı yönünde bilgi verildiği görülmüştür.

HMK'nın 114/1-c maddesine göre “mahkemenin görevli olması” dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1 maddesine göre mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Aynı maddenin 2 nolu bendine göre ise mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.

Diğer taraftan Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/3. maddesi uyarınca iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, 5. maddesinde de ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir.

4. madde hükmüne göre bir davanın ticari dava sayılması için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) ya da tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması (mutlak ticari dava) gerekir.

Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Somut olayda, dosyaya celp edilen vergi kayıtlarından davalıların tacir olmadığı gibi dosya kapsamında yer alan "2023 yılı ... sözleşme numaralı şekerpancarı üretim sözleşmesi"nde, üreticinin; bu sözleşmede miktarı yazılı şeker pancarını belirlenen şartlara uygun olarak üretip şirkete teslim etmeyi taahhüt eden pancar ekicileri olarak tanımladığı,

sözleşmenin konusunun her bir üretici tarafından 2023 ürün yılında bu sözleşmede miktarı yazılı şeker pancarının elektronik ortamda kayıt altına alınan ve münavebe uygulanan tarlalarında sözleşme eki Teknik Şartlar Kitapçığına uygun olarak yetiştirilmesi ve bu sözleşmede yer alan şartlar ve fiyatlarla şirkete teslim edilmesi ve şirket tarafından teslim alınması olduğu, yani davalıların çiftçi olduğu anlaşılmakla; uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanmadığı gibi taraflar arasındaki ihtilafın Ticaret Mahkemeleri'nin görevini belirleyen TTK'nın 4. Maddesinde sayılan hususları da kapsamadığından,

davaya konu uyuşmazlıkla ilgili yargılama yapma görevi ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olup mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza