Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/815 K.2025/838

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı müvekkili şirketin lojistik ve hayvancılık sektöründe uzun yıllardır faaliyet göstermekte olup, bugüne kadar yürüttüğü ticari faaliyetler sayesinde çevresinde saygın bir yer edindiğini, ticari itibarını her daim korumaya ve geliştirmeye özen gösterdiğini, zaman zaman yaşadığı mali sıkıntılara rağmen bu durumu istismar etmek yerine borçlarını ödeyerek banka sicilini temizlediğini, ticari itibarını yeniden inşa ettiğini ve bu sürecin sonunda ticari faaliyetlerini daha da güçlendirmek amacıyla ...

Bankası ...

Şubesi nezdinde bir çek koçanı edinerek, çek koçanını da sürekli yanında, aracında muhafaza etmeye başladığını, tam da bu yeniden ayağa kalkma sürecinin şüpheli ... adlı eski arkadaşının kötü niyeti nedeniyle istismar edildiğini, müvekkili ile şüpheli arasında uzun süredir devam eden samimi dostluk ilişkisinin, ne yazık ki bu olayda şüpheli tarafından kötüye kullanıldığını; aralarındaki güven ilişkisinin müvekkilinin açıkça mağduriyetine zemin hazırladığını, müvekkilinin aracında çek koçanı bulunduğunu bilen şüphelinin müvekkilinin kullanımında olan araca erişerek,

müvekkilinin bilgisi ve rızası dışında çek koçanını alıp kayıplara karıştığını, müvekkilinin bir süredir şüpheliye ulaşamamış olmasına rağmen çek koçanının çalındığını başlangıçta fark edemediğini, zira çek koçanına o dönemde ihtiyaç duymamış olması sebebiyle varlığını kontrol etme gereği de hissetmediğini, müvekkilinin şüphelinin bu organize planını ancak bankadan gelen bir bildirim sayesinde öğrenebildiğini, kendisinin imzasını taşımayan bir çekin bankada işlem görmek üzere sunulduğunu öğrenir öğrenmez derhâl harekete geçtiğini, yaptığı inceleme neticesinde çek üzerinde şüpheli ...’ın isminin açıkça yer aldığını tespit ettiğini,

hemen çek koçanını kontrol ettiğini ve koçanın yerinde olmadığını görünce olayın failini tereddüde yer bırakmayacak şekilde ortaya çıkardığını, bu durumun şüphelinin yalnızca müvekkilinin güvenini değil, ticari itibarını da hedef aldığını açıkça ortaya koyduğunu, şüphelinin yalnızca çek koçanını çalmakla kalmadığını, çaldığı numaralı çek yaprağını sahte şekilde düzenleyerek üçüncü kişilere ibraz ettiğini ve bu çek karşılığında bir araç alarak dolandırıcılık suçunu da işlediğini, müvekkilinin mağdur olmaması adına bu çekin bugüne kadar işleme alınmamasını şahsi çabalarıyla sağladığını,

ancak şüphelinin elinde bulunan diğer çeklerin akıbetinin halen bilinmediğini, bu fiilin müvekkilinin yalnızca maddi zarara uğramasına yol açmadığını, aynı zamanda ticari itibarını zedelediğini ve banka sicilinde olumsuz kayıt riski doğurduğunu, bu durumun müvekkilinin ticari faaliyetlerinin güvenilirliğini doğrudan tehdit eder nitelikte olduğunu, bu nedenle bahse konu çekler hakkında ödemeden men yasağı getirilmesini ve bankaya müzekkere yazılmasını talep ettiklerini, şüphelinin eylemi basit bir alacak meselesi ya da şahsi ihtilaf değil, hukuk düzenini ve kamu güvenini sarsan,

planlı şekilde gerçekleştirilen organize bir eylem silsilesi olduğunu, duyduklarına göre şüphelinin bu eylemlerinin yalnızca müvekkiline yönelik olmadığını, şüphelinin ...'te birçok kişiye benzer hareketlerde bulunduğunu, birçok kişinin parasını alarak kayıplara karıştığını, bu hususta müvekkilince suç duyurusunda bulunulmuş olup; soruşturma numarası bilahare bildirileceğini, hal böyleyken çeklerin iptalini sağlanması ve bu çekler hakkında ödemeden men kararı verilmesi için işbu davayı açmak zarureti hasıl olduğunu, arz olunan ve resen gözetilecek sebeplerden dolayı davanın kabulü ile, ...

Bankası AŞ nezdindeki ... şube kodlu ... ek hesap numaralı çek seri numaralı çekin; ... şube kodlu ... ek hesap numaralı çek seri numaralı çekin; ... şube kodlu ... ek hesap numaralı çek seri numaralı çekin; şube kodlu ek hesap numaralı ... çek seri numaralı çekin; ... şube kodlu ... ek hesap numaralı çek seri numaralı çekin; ... şube kodlu ... ek hesap numaralı çek seri numaralı çekin; ... şube kodlu ... ek hesap numaralı çek seri numaralı çekin; ... şube kodlu ... ek hesap numaralı çek seri numaralı çekin; ... şube kodlu ... ek hesap numaralı çek seri numaralı çekin;

... şube kodlu ... ek hesap numaralı çek seri numaralı çekler hakkında ödeme yasağı getirilmesini ve bu hususta ... Bankası ... şubesine müzekkere yazılmasını, ayrı ayrı iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 818/1-s ve 757.maddesi kapsamında çek iptali istemine ilişkindir.Davacı kendisine ait çek koçanlarındaki boş çek yaprağının kaybolduğu iddiasına dayalı çekin iptalini talep etmiştir.TTK nun 780.madde de çek'in senet metninde "çek" kelimesini, kayıtsız şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi, muhatabın ticaret ünvanını, ödeme yerini, düzenleme tarihini ve yerini, düzenleyenin imzasını taşımak zorundadır.

TTK nun 781.madde de bu unsurları taşımayan senedin çek sayılmayacağı düzenlenmiştir. Tamamen boş çek yaprağı çalınması halinde çek doldurularak ibraz edildiği takdirde, keşidecinin hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı mevcut bulunmaktadır.

Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.TTK.757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir.

Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)Somut olayda; davacının keşideci-çek hesabı sahibi olduğu,

çekin halen boş çek yaprağı olduğu açıkça bildirildiğinden kıymetli evrak vasfı taşımayan boş çek yaprağının hesap sahibi elinde bulunmasının davacıya hamil sıfatı vermeyeceği, zayi nedeniyle çek iptali davası ancak kıymetli evrak niteliğinde bulunan çek hamilinin açabileceği gözetildiğinde Mahkememizce davanın ve ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır