Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/89 K.2025/506

Av. Av.

DAVALI

VEKİLİ : Av.

DAVA

Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/01/2025

KARAR TARİHİ : 24/04/2025

Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkili şirketin ... da bulunan ... firmasının ... distribütörü olduğunu. ... ithal ettiği tohumlarını tüm ülke çapında pazarladığını. Müvekkilinin geliştirdiği çeşitleri ilgili bakanlığın prosedürlerine uygun alarak yasal mevzuata göre tescil ettirdiğini. “...” biber çeşidinin müvekkili adına tescilli olduğunu, ...

Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü’nün internet sitesinde bulunan sertifikalı tohum çeşitleri listesinde sıra numarasında yer aldığını. Davalı tarafından, müvekkilinin tescilinde ve üretim izninde olan orijinal “...” tohumundan “F2” olarak tabir edilen, homojen olmayan, sertifikasız, tescilsiz, kaplı olmayan, kaçak/sahte bitki tohumların çoğaltılarak, üretildiğine dair bildirimlerin müvekkiline ulaştığını. İşlemin tespitine dair ...

11. Sulh Hukuk Mahkemesi 2024/ Değişik İş Esas sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırıldığını. Keşif neticesinde mahalden toplanan numuneler üzerinde Ege Üniversitesi Tohum Teknolojisi Uygulama Araştırma Merkezi‘nce DNA testi yaptırıldığını. Test sonucunda bakanlıktan gelen tohumlar ile müvekkili tarafından sunulan orijinal tohumların 8/8 oranında benzer olması bu tohumların orijinal ... olduğunu gösterdiğini.

Seradan alınan iki numunenin orijinal tohumlarla 4/8 oranda benzer olduğu seradaki fidelerin orijinal ... olmadığını gösterdiğini. Seradan alınan numunelerin kendi aralarında ise 6/8 oranında benzer olması seradaki bitkilerin stabil olmadığını, DNA özelliklerinin farklı olduğunu, homojen bir yapıda olmadığını gösterdiğinin bildirildiğini. Bu konuda davalı tarafa 08.11.2024 tarihinde ihtarname ile haksız ve hukuka aykırı eylemlerini durdurması amacıyla ihtar çekildiğini.

18.11.2024 tarihin cevabı ihtarnamesinde davalı taraf hukuka aykırı eylemlerini reddettiğini. Davalı tarafça, müvekkili adına tescilli ürünün, kaçak yollarla elde edilerek, tohum ve fide üretilerek, ürünler hakkında yanlış veya yanıltıcı bilgiler verilerek, müvekkilinin tescilli ürünlerinin taklit edilip piyasaya sürülerek müvekkili şirketin ve ürünün ticari itibarından ve tanınmışlığından haksız şekilde yararlandığını.

Bu nedenle davanın kabulü ile 1.000.000,00 TL manevi tazminatın haksız eylemin tespitinin tebliğ edildiği 06.08.2024 tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline, 850.000,00 TL maddi tazminatın haksız eylemin tespitinin tebliğ edildiği 06.08.2024 tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline, davalının kanuna aykırı yapmakta olduğu haksız rekabetin önlenmesine, iltibas yaratan ürünlerin imalinin, ithal ve ihracının stoklanmasının, satış ve pazarlanmasının, ilan, reklam, katalog ve diğer basılı kağıtlarda kullanılmasının yasaklanmasına, müvekkiline ait tescilli ürün, ürün görsellerinin, tabelaların kullanmasının engellenmesine,

kararın kesinleşmesi ile karar metninin ülke çapında en yüksek tirajı olan üç gazetede yayımlanmasına, ... 11. Sulh Hukuk Mahkemesi 2024/ Değişik İş sayılı dosyasına yapılan dava açılış, harç, masraf, bilirkişi gideri, test gideri ve diğer yargılama giderlerinin toplamı olan 158.103,69 TL’nin ve bu davanın yargılama giderleri ile arabuluculuk ücreti ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Davacı bir kısım tescilli tohumların davalı tarafça çoğaltılarak kullanıldığı iddiası ile tazminat talep etmektedir.Davacı her ne kadar talebini haksız rekabet hükümlerine dayandırmış ise de; tohumların tescili ve ıslahçı hakkı ve hakların korunması 5042 sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun'da düzenlenmiştir. ...

11. Hukuk Dairesi'nin 14.03.2022 tarih, 2019/ E. ve 2022/ K. Sayılı kararında "....Bununla birlikte, mülga 6762 sayılı TTK’nın 57/5.maddesindeki hüküm, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren mer’i 6102 sayılı TTK’nın 55/1-a-4 bendinde yer alan “Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak,” şeklinde düzenlenmiş olup, Kanun’un gerekçesinde de ifade olunduğu üzere, Kanun Koyucu bilinçli bir şekilde, “ad, unvan ve marka” kavramlarına yeni düzenlemede yer vermemiş ve buna gerekçe olarak da, bu kavramların kendi özel yasası niteliğindeki 556 sayılı Marka KHK, 554 sayılı End.

Tasarım KHK ve 555 sayılı Coğrafi İş. KHK ve TTK’nın unvan ile ilgili düzenlemeleriyle korunması gösterilmiş ve bunların bir kez de TTK’nın haksız rekabet hükümleriyle korunmasının gereksiz olduğu ve yorum güçlüklerine yol açacağına vurgu yapılmıştır.

Gerçekten de, markaların kendi özel yasası niteliğindeki 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (mülga 556 sayılı Marka KHK) hükümleriyle korunması ve 6102 sayılı TTK’nın 55/1-a-4 maddesindeki düzenleme karşısında, Dairenin bu konudaki eski içtihatlarını sürdürme imkanı kalmadığından, Bölge Adliye Mahkemesince, davacının tescilli markasının benzerinin, tescil kapsamındaki ilaç emtiasında kullanılması şeklindeki davalı eyleminin TTK’nın 55/1-a-4.maddesi uyarınca aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğine ilişkin gerekçesi yerinde görülmediğinden,

hükmün bu kısım yönünden temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir..." şeklindeki kararında bu husus açıkça vurgulanmıştır. Nitekim, korunması gereken bir fikri mülkiyet hakkına ilişkin özel yasada bir koruma mevcut ise, artık haksız rekabet hükümlerine göre korunması mümkün değildir. ...

11. Hukuk Dairesi mezkür kararı ile bu hatadan isabetli olarak dönmüş ve bu ikili sisteme bir son vermiştir.Dolayısıyla, davacının tescilli olan tohumlarının ıslahçı hakkı kapsamında koruma altında olduğu ve özel yasadaki hükümler çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği açıktır.5042 Sayılı Yasa'nın 57 vd. Maddelerinde ıslahçının açabileceği hukuk davaları ve uygulanacak hukuk usulü düzenlenmiştir.57.

Madde " Islahçı hakkının tecavüze uğraması halinde, hak sahibi mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a) Islahçı hakkından doğan hakka tecavüz fiillerinin durdurulması. b) Tecavüzün giderilmesi, maddi ve manevi tazminat. c) Hakka tecavüz neticesinde üretilen materyal ile bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araçlara el konulması.... " şeklinde olup açılabilecek davaları tadadi olarak saymıştır.68.

Madde ise "Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, ihtisas mahkemeleridir. Asliye hukuk ve asliye ceza mahkemelerinden hangilerinin ihtisas mahkemesi olarak görevlendirileceğini ve bu mahkemelerin yargı çevresini, ... teklifi üzerine ... şeklinde olup; ıslahçı hakkına ilişkin davalarda görevli mahkeme ihtisas mahkemesi olarak belirlenen Asliye Hukuk Mahkemesidir.Benzer bir olayda ...

Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 24.02.2022 Tarih, 2021/ Esas ve 2022/ Karar sayılı kararında "...5041 sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun'un 68. Maddesinde, " Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, ihtisas mahkemeleridir. Asliye hukuk ve asliye ceza mahkemelerinden hangilerinin ihtisas mahkemesi olarak görevlendirileceğini ve bu mahkemelerin yargı çevresini, ... teklifi üzerine ...

Kurulu belirler." hükmü düzenlenmiş olup, ... ilinde ayrı bir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi bulunmadığından ve ... 30/05/2018 tarih ve ... sayılı kararıyla ikiden fazla asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde 3 numaralı asliye hukuk mahkemesi görevli mahkeme olarak belirlendiğinden ilk derece mahkemesince aynı gerekçe ile davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmuştur..." şeklinde bu görüş vurgulanmıştır.Yine ...

11. Hukuk Dairesi'nin 19.01.2015 Tarih, 2014/ Esas ve 2015/ Karar sayılı kararı ile: ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin "5042 sayılı Yasa'nın 2 ve 68 maddeleri uyarınca, 5042 sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine ait Islahçı Haklarının Korunmasına ilişkin Kanundan doğan davaların Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde görülmesinin gerekmesi, ... bu görevle ilgili olarak 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin görevlendirilmiş olması nedeniyle 5042 sayılı Yasa'ya dayalı olarak açılan dava ve karşı dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle vermiş olduğu görevsizlik kararı üzerine ...

3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin esastan verdiği kararı incelemiş ve görev hususuna değinmeksizin esas hakkında bir bozma yapmış, zımnen görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu kabul etmiştir.Dolayısıyla davacının davasını haksız rekabet hükümlerine dayandıramayacağı, tescilli tohumun hukuka aykırı olarak çoğaltıldığı iddiasını ıslahçı hakkının korunmasına dair özel hükümlere dayandırabileceği, bu sebeple görevli mahkemenin 5042 Sayılı Kanun'un 68. Maddesi uyarınca ...

Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir.

Katip ... · ✍e-imzalı Hakim ... · ✍e-imzalı