Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1146 K.2022/2581

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Vekaletsiz İş Görmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili , müvekkili ...'nın ...Tic. Ltd.

Şti. adlı şirketin sahibi iken yanında çalışan davalı ...'nın müvekkilinin bilgisi dışında yetkisi olmadığı halde davalı ... adlı şirket ile müvekkili adına sahte evraklar ile ticaret yaptığını ve müvekkili zarara uğratttığını, müvekkilinin itibarını zedelediğini ve batmasına sebebiyet verdiğini, bahsedilen ticari işlemde davalı ... diğer davalı ...'nın yetki belgesinin olup olmadığını kontrol etmeden kendisi ile sözleşme imzaladığını ve şirket adına ödemeler yaptığını, davalı ... ile davalı ... arasındaki işlemlerin usulsüz yapıldığını, yabancı şirket ve ... arasında faturasız işlemler de yapıldığını,

bununla ilgili müvekkile vergi cezaları kesildiğini ve müvekkilin vergi dairesine ciddi cezalar ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak ve harca esas değeri ... TL göstererek zararının tespitini istemiştir.

Davalı ... vekili ile diğer davalılar vekili davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkememizin ... tarihli celsesinde, davacı vekiline dayandığı maddi vakıaları ve talep sonucunu açıklaması için süre verilmiş, davacı vekili UYAP üzerinden göndermiş olduğu ... havale tarihli dilekçede, davalı... ile davalı ... Şubesi ve ... arasında ... yılları arasında gerçekleşen ticari ilişkilerde davalı ...'nın yetkisi ve temsil kabiliyeti olmadığı halde müvekkilinin sahibi olduğu ... Tic. Ltd.

Şti.'nin (...) nam ve hesabının yetkisiz bir şekilde kullanılması nedeniyle müvekkilin Vergi Dairesince kesilen yüksek vergi ve cezalardan dolayı uğramış olduğu zararın tespiti ve fazlası saklı şimdilik ... TL'nın tahsili istemine ilişkin olduğunu beyan etmiş, ... tarihli celse de ise, davaya konu tazminat talebinin müvekkilin sahibi olduğu şirketin davalıların eylemleri nedeni ile uğranılan zarardan kaynaklandığını beyan etmiştir.

Dava, davacının sahibi olduğunu iddia ettiği dava dışı... Tic. Ltd. Şti. çalışanı davalı ... ile diğer davalılar arasında gerçekleştirilen usulsüz işlemler nedeniyle düzenlendiği iddia edilen vergi cezalarından kaynaklı uğranılan zararın tahsili istemine ilişkindir.

Hemen belirtmek gerekir ki, kural olarak bir hakkı dava etme yetkisi o hakkın sahibine ait olup, buna aktif husumet denilir. Bir hakkın kendisinden istenebilecek durumunda olan yani hakka uymakla yükümlü kişi ise borçlu kişi olup, buna da pasif husumet denilir. Bir davada gerek aktif ve gerekse pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı mahkemece öncelikle ve re'sen gözetilecek hususlardandır ve şayet husumet ehliyeti yok ise, dava bu sebep ile reddedilir.

Somut olayda, davacı ... Tic. Ltd. Şti. adlı şirketin sahibi olduğunu, davalı ...'nın ise çalışan olduğunu ve yetkisi olmadığı halde şirketin nam ve hesabına diğer davalılarla gerçekleştirdiği usulsüz işlemler nedeniyle sahibi olduğunu iddia ettiği şirket hakkında düzenlenen vergi cezalarından dolayı şirketin zarara uğradığı iddia etmiştir. Davacı tarafından düzenlenen vergi cezalarının muhatabının dava dışı şirket olduğunun beyan edilmesi karşısında, davacının kendi adına doğrudan tazminat talep etme hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle açılan davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Katip Hakim