Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1520 K.2025/177

Davacı vekili, ... tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen ...plaka sayılı aracın müvekkiline ait ...plaka sayılı araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü ve araçta değer kaybı meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, müvekkil tarafından sigorta tahkim komisyonuna yapılan başvuru sonucu alınan bilirkişi raporunda değer kaybının 3.500,00 TL olarak tespit edildiğini,

müvekkilin aracında oluşan değer kaybının hesaplanması ve ödenmesi için arabuluculuğa başvuru yapıldığını ancak görüşmelerin anlaşamama ile sonuçlandığını ileri sürerek fazlası saklı şimdilik 100,00 TL değer kaybının faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiş, ...tarihli ıslah dilekçesi ile talep sonucunu 8.689,89 TL'na yükseltmiştir.

Davalı vekili, davaya konu talebin zamanaşımına uğradığını, davacı tarafından söz konusu trafik kazasından dolayı araçta değer kaybı geldiğinden bahisle müvekkil şirkete yapılan başvuru üzerine ...nolu hasar dosyası açılarak davacının taleplerinin değerlendirildiğini ve bu kapsamda davacının aracında meydana gelen hasar için ...tarihinde ...TL hasar tazminatı, ...tarihinde 810,11 TL değer kaybı tazminatı, ...tarihinde 323,91 TL ve ...tarihinde 198,31 TL ekspertiz ücreti ödendiğini, yapılan bu ödemeler ile birlikte müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sona erdiğini, poliçe limitinin 41.000,00 TL olduğunu,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla, kusur durumunun tespiti yönünden Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini, değer kaybının uzman bilirkişilerce ve ZMMS genel şartlarına göre hesaplanması gerektiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası, yapılan ödemelere dair belgeler, ...ve ...plaka sayılı araçların tescil bilgileri, ...plaka sayılı aracın tramer kayıtları ve Sigorta Tahkim Komisyonunun ...başvuru sayılı dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, değer kaybı yönünden makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklı kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yöneltilmiş değer kaybı istemine ilişkindir.

...tarihinde davacıya ait ...plaka sayılı araç ile ...plaka sayılı araç arasında davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, ...plaka sayılı aracın kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde ...-...tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 41.000,00 TL olarak belirlendiği, davacı tarafından davacı tarafından fazlası saklı 100 TL değer kaybının tahsili istemiyle Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapıldığı, alınan bilirkişi raporunda değer kaybının 3.500,00 TL olarak tespit edildiği ve taleple bağlı kalınarak başvurunun miktar yönünden kesin olmak üzere 100,00 TL üzerinden kabulüne karar verildiği, dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeniyle değer kaybı oluşup oluşmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkindir.

Davalı vekili süresinde sunduğu cevap dilekçesinde davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılmadığını ileri sürmüş, davacının ıslah dilekçesi davalıya tebliğ edilmesine rağmen davalının ıslaha karşı cevap dilekçesi sunmaması ve ıslahla arttırılan miktar yönünden zamanaşımı def'inin ileri sürülmemiş olması nedeniyle zamanaşımı değerlendirmesi davanın açıldığı tarihe göre yapılmıştır.

Davaya konu kazanın ...tarihinde gerçekleştiği ve davanın 2918 sayılı KTK.'nun 109.maddesinde düzenlenen 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla davalı vekilinin zamanaşımı def'i yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı işleten, araç sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı karşılamakla yükümlüdür.

Kaza tespit tutanağına göre, davalı sigortalı ...plaka sayılı aracın ...sevk ve idaresinde iken sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybederek park halinde bulunan davacıya ait ...plaka sayılı araca çarpması sonucu davaya konu kazanın meydana geldiği anlaşılmakla, kusur durumunun tespitine yönelik bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Davacı tarafından Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvuru üzerine verilen kararın miktar yönünden kesin olarak verilmesi ve kanun yolu denetiminden geçerek kesinleşen bir karar olmadığından mahkememiz yönünden bağlayıcı olmadığı gibi dosya içerisinde yer alan bilirkişi raporu da elde ki dava yönünden kesin delil niteliğinde değildir. Davacı taraf açılan davada değer kaybı miktarının tespitini istemiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih, 2020/120 E.-2022/1380 K.)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle kaza tarihi itibarıyla davacının aracında 9.500,00 TL değer kaybı meydana geldiği mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.

Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından 810,11 TL değer kaybı ödendiği ve Sigorta Tahkim Komisyonunda 100,00 TL değer kaybı yönünden davacının başvurusunun kabulüne karar verildiği dosya kapsamından sabittir. Davalı sigorta şirketi, poliçe limiti sınırlı olmak üzere sigortalısının kusuru oranında tazminat ödemekle yükümlüdür. Sigortalı araç sürücüsü davaya konu kazanın meydana gelmesinde % 100 oranında kusurludur.

Bilirkişi raporu ile kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı 9.500,00 TL olarak tespit edilmiştir.

Bu bedelden, davalı sigorta şirketi tarafından ödenen 810,11 TL ile Sigorta Tahkim Komisyonunca karar altına alınan 100,00 TL mahsup edildiğinde bakiye kalan miktar 8.589,89 TL olup, davacının değer kaybı isteminin bu miktar üzerinden kısmen kabulüne ve kabul edilen miktara dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 8.589,89 TL değer kaybının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu sonucu bakiye kalan 534,70 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 80,70 TL başvuru harcı ve 80,70 TL peşin harcın toplamı olan 161,40 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından 139,75 TL tebligat ve posta masrafı ile 2.400,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 2.539,75 TL yargılama giderinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 2.510,28 TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinden bırakılmasına,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 8.589,89 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 3.084,08 TL'lik kısmının davalıdan, bakiye kalan 35,92 TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim