Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/291 K.2022/2023

Davacı vekili, müvekkili tarafından davalıya .... seri nolu, ...2022 vade tarihli ve 60.000,00TL bedelli,.... seri nolu ...2022 vade tarihli ve 100.00,00 TL bedelli ve .... seri nolu, ....2021 vade tarihli ve 30.000,00 TL bedelli çeklerin keşide edildiğini, çek bir ödeme aracı olup, bu nedenle karşılığında bir mal veya hizmet alındığının kabulü gerektiğini, içtihat haline gelen Yargıtay kararlarınında bu yönde olduğunu, müvekkil ile davalı arasında yukarıda belirtilen çeklerin karşılığı olacak şekilde hiçbir ticari ilişki kurulmadığını,

anılan çekler karşılığında müvekkil tarafından davalıdan bir hizmet veya mal alınmadığının tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinden anlaşılacağını, müvekkil şirketin davalıya hiçbir borcu olmamasına karşın çek bedellerinin müvekkilden tahsil edilmesi halinde bu durumun davalının sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet vereceğini ileri sürerek davaya konu edilen çeklerden dolayı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Usulüne uygun tebligata rağmen davalı davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Dava dilekçesinin ekinde sunulan ve davaya konu edilen .... seri nolu, ...2022 vade tarihli ve 60.000,00TL bedelli,.... seri nolu ...2022 vade tarihli ve 100.00,00 TL bedelli ve .... seri nolu, ....2021 vade tarihli ve 30.000,00 TL bedelli çeklerin keşidecisinin davacı, lehtarının davalı olduğu anlaşılmaktadır.

Dava, keşidecesinin davacı, lehtarının davalı olduğu kambiyo vasfında olan çeklerden dolayı menfi tespit ve çeklerin iptali istemine ilişkindir.

Davacı, keşideci olarak yer aldığı çeklerdeki imzalara ilişkin herhangi bir itirazda bulunmamıştır. Öte yandan, davaya konu edilen çeklerin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 780. maddesinde düzenlenen tüm yasal unsurlarını taşıdığı anlaşılmıştır. Bu arada, kambiyo senetleri illetten mücerret olup, düzenlenmeleri için herhangi bir ticari ilişkinin bulunması da gerekmemektedir.

Davacı, kambiyo senedinden dolayı borçlu olmadığının tespitini istediğine göre, konunun hem kambiyo hem de ispat hukuku açısından ele alınıp, değerlendirilmesi gerekir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 201.maddesi gereğince; yazılı bir belgeye (senede) bağlanmış olan her çeşit iddiaya karşı defi olarak ileri sürülen hususların tanıkla ispatlanması mümkün değildir.

Menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü davalı alacaklı üzerindedir. Ancak, dava kambiyo senetlerine ve bedelsizlik iddiasına dayalı ise davacı borçlu bu durumu yazılı delillerle ispatlamak zorundadır.

Somut olayda, davacının ileri sürdüğü iddiaların varlığını yazılı delille ispat yükü altında olduğunun kabulü gereklidir. Davacı davaya konu çeklerin herhangi bir ticari ilişki kapsamında verilmediğini, çeklerin bedelsiz olduğunu ve borcu bulunmadığını iddia ettiğine göre, çeklerin bedelsiz olduğuna dair dosyaya herhangi bir yazılı delil sunmadığı gibi dava dilekçesinde açıkça yemin deliline de dayanmamıştır. Bu durumda, davacının menfi tespit istemine ilişkin iddiasını usulüne uygun delillerle ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim