Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/797 K.2024/589

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili .....adına kayıtlı .....yabancı plakalı aracı ile .....tarihinde yaklaşık saat :.....-civarında aracı ile Urfa Yolu üzerinde seyir halinde iken, .....plakalı .....idaresindeki araç aşırı hızlı bir şekilde, müvekkilinin aracını sağ taraftan geçtiğini (makas atmak suretiyle ) ve bir müddet ilerledikten sonra ani fren yapması nedeniyle müvekkilin durması mümkün olmadığını ve maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, meydana gelen kazada diğer araç sürücüsü tam kusurlu olduğunu düşündüğünü, ancak olay yeri kaza tutanağı incelendiğinde, kusurun kime ait olduğu tespiti yapılmadığını, kazanın meydana gelmesinde .....Sigorta A.Ş.

Sigortalısı diğer aracın makas atması ve aşırı hızlı bir şekilde gitmesi ile aniden durması üzerine kazanın meydana gelmesine sebep olması nedeniyle kusurlu olduğunu, .....yabancı plakalı aracın hasarın ve bedelinin tespiti için Diyarbakır .....Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .....D.İş delil tespiti yapıldığını, Kazaya sebebiyet veren .....plakalı aracın kaza tarihinde .....poliçe numarası ile .....Sigorta A.Ş sigortalı olduğunu beyan etmektedir.

Maddi hasarlı kaza sonrası araçta hasar bedeli ve değer kaybı meydana geldiği, ilgili tazminatın davalı sigorta şirketi tarafından taraf karşılanmasını talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süreler dikkate alınarak süresinde açılıp açılmadığının tespitini, süresinde açılmadığının tespiti halinde zamanaşımı ve hak düşürücü süreler yönünden itirazlarının kabulünü ve zaman aşımı hak düşürücü sürelerin geçmiş olması nedeniyle davanın reddini, davalı tarafın davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri olduğunu, bu nedenle davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesî'ne gönderilmesini, .....plakalı araç, müvekkili şirket nezdinde .....tarihleri arasında geçerli olmak üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını,

poliçenin kaza tarihi itibariyle teminat limiti poliçe ile belirtilen rakam ile sınırlı olduğunu davacı tarafça sigortalı araca arkadan çarpıldığını gerekli takip mesafesi korunmadığını, arz ve izah edilen sebeplerle; öncelikle müvekkili aleyhine ikame edilen davanın belirtilen nedenlerle usulden reddine karar verilmesini, mahkememiz aksi kanaatte ise davanın esastan reddine karar verilmesini, temerrüde düşmemiş ve davanın açılmasına sebebiyet vermeyen müvekkili şirket hakkında faiz, yargılama giderleri ve vekalet ücreti hakkında hüküm tesis edilmemesine karar verilmesini vekil sıfatıyla arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacı aracında meydana gelen hasar bedelinin ve değer kaybı bedelinin karşı taraf aracın ZMM sigortasını düzenleyen sigorta şirketinden tahsili davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktasının; uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yetkili olup olmadığı, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, .....tarihinde meydana gelen trafik kazasında sigortalanan araç sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığının tespiti, kaza nedeniyle davacıya ait .....yabancı plakalı araçta oluşan hasar bedelinin tazmini ile araçta oluşan değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden tahsili istemine yönelik olduğu anlaşıldı.

Davaya konu kazanın mahkememizin yetki sınırlarına dahil olan Diyarbakır İl mülki sınırları içerisinde meydana geldiği anlaşılmakla davalı vekilinin yetki itirazı yerinde görülmemiştir.

Davaya konu kazanın .....tarihinde meydana geldiği ve eldeki davanın 2918 sayılı KTK.'nun 109.maddesinde düzenlenen zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla, davalı vekilinin zamanaşımı defi yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Davalı .....Sigorta Anonim Şirketi ile kazaya karışan .....plaka sayılı araç maliki arasında, .....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi bulunmakta olup poliçe limitinin araç başına .....TL olduğu anlaşılmaktadır.

Trafik kaza tespit tutanağı, alınan kusur durumuna ilişkin bilirkişi raporu ve dosyada bulunan diğer evraklar birlikte değerlendirildiğinde; olay tarihinde davacı .....sevk ve idaresindeki .....otomobili ile Kadın Doğum Hastanesi Köprülü Işıklı kavşak istikametinden, Şanlıurfa Bulvarına müteakiben, Otogar Köprülü Işıklı kavşak istikametine istikametine yolun sol şeridi üzerinde seyir etmekte iken,.....SANAYİİ SİTESİ önüne geldiğinde,

önünde aynı istikamette seyir eden ve yavaşlayan otomobili yeterli ve güvenli bir mesafeden takip etmediğinden otomobilinin ön kısımları ile önünde aynı istikamette seyir etmekte olan sürücü .....” ın sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobilin arka kısmına çarpması ve her iki aracın yolun sol şeridi üzerinde durması neticesinde; yaralanmalı ve çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza sonunda sürücü .....yaralandığı, tedavi amaçlı olarak ambulans ile hastaneye götürüldüğü ve kaza karışan her iki araçta maddi hasarın meydana geldiği tespit edilmiştir.

Davacının 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 56. ve 84.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 107.maddesinde yer alan kuralları ihlal etmiş olduğu anlaşıldığından meydana gelen kazada %75 oranında kusurlu olduğu, sigortalı araç sürücüsünün .....2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 56.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 108.maddesinde yer alan kuralları ihlal etmiş olduğu anlaşıldığından meydana gelen kazada %25 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ile Diyarbakır .....Sulh Hukuk Mahkemesi .....D.iş sayılı dosyasındaki hasar tespiti incelenmek sureti ile rapor hazırlanması için dosya makine bilirkişisine tevdi edilmiş, alınan .....tarihli raporda özetle: "Dava konusu aracın, .....tarihinde meydana gelen kaza öncesi (hasarsız hali), Tecil

Kayıtlı ülke (ALMANYA) piyasası ve hasar tarihi dikkate alınarak değerinin tespiti için

yapılan araştırmada; Emsal bir aracın ikinci el piyasa değer tespiti için internet üzerinde

(.....) yapılan araştırmalar sonucunda, aracın hasar geçmişi, kilometresi, geçmiş mülkiyet durumu ve araç rayicini belirleyecek diğer faktörler dikkate

alınarak benzer özelliklere sahip bir aracın piyasa genelinde ortalama .....Euro ile

.....Euro aralığında değişkenlik gösterdiği, internet ilanlarında mevcut olan pazarlık payı

ve servislerden alınan fiyatlarda komisyon payı bulunduğu da dikkate alınarak emsal aracın

.....Euro bedel ile temin edilebileceği kanaatine varılıp değerlendirmeye alınmıştır.

Davaya konu araç Ülkemiz şartlarında, aracın tekrar aktif çalışır hale getirilmesi için

yapılması gereken onarım bedelinin .....TL olduğu; Almanya piyasasında Emsal bir

hasarsız aracın .....olduğu ve .....tarihinde TCMB sayfasında 1 Euro:

.....TL olduğu dikkate alındığında ()=.....TL (ÖTV Hariç)

olduğu kanaatine varılmıştır.

Davaya konu araçta ağır hasar (pert- total) oluştuğu; kaporta, şasi ve mekanik parça

kısımlarında hasar oluştuğundan, Aerodinamik yapısının zarar gördüğü ve araç onarımının

araç rayiç bedeline yakın bir bedel ile ancak onarılacağından ekonomik olmayacağı, piyasa

araştırması sonucunda aracın onarım bedeli rayiç bedelinin %86,5 (86,5/100) oranında

olduğu, mekanik ve yürüyen alt takım parçalarının kontrol edildikten sonra ekstra

parça çıkma durumunun olacağı kanaatim hasıl olmuştur.

Davaya konu araç; Ticaret Bakanlığı, Diyarbakır Gümrük Müdürlüğü tarafından .....-

ihale aracılığı ile vergileri düşürülerek .....TL ( ÖTV ve KDV Hariç) satıldığı tespit

edilmiştir. Dava konusu aracın kaza tarihi dikkate alınarak, hasarsız halinin .....TL (ÖTV ve

KDV Hariç) bedel ile temin edilebileceği kanaatine varılıp değerlendirmeye alınmıştır.

Aracın hasarlı halde satış bedeli hurda (sovtaj) .....TL ile ihale üzeri satıldığı göz

önünde bulundurulduğunda, gerçek zararın .....TL -.....TL =.....

olduğu belirlenmiştir." şeklinde mütalaada bulunulduğu, ilgili rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu anlaşılmakla hükme esas alınarak davacıya ait araçta pert total işlemi uygulanması gerektiği sovtaj bedelinin düşülmesiyle oluşan gerçek zararın .....TL olduğu bu nedenle pert total işleminin uygulanmasının gerekli olduğu gözetilerek değer kaybı tazminatının oluşmayacağı kanaatine varılmıştır.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, .....tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir.

Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Poliçelerinin teminat başlangıç tarihleri ve düzenleme tarihleri .....tarihinden sonra olduğundan davaya konu hasar talebinin hesaplanmasında .....tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve ekleri esas alınmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....kaza tarihinde davalı .....Sigorta Anonim Şirketi ile ZMMS poliçesi bulunmakta olduğu poliçe limitinin araç başına .....TL olduğu, sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada %25 oranında kusurlu olduğu, davacının %75 oranında kusurlu olduğu, makine bilirkişisinden alınan raporda hurda sovtaj değeri nazara alındığında davacı aracının onarımının ekonomik olmadığı, buna göre davacının gerçek zararının (.....TL) .....TL

olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsünün kusur oranına göre yapılan oranlamada davalı sigorta şirketinin .....TLlik hasar bedeli tazminattan sorumlu olduğu, kazanın ZMMS poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, araçta pert total işleminin uygulanmasının uygun olacağı kanaatine varılarak değer kaybı tazminatının şartlarının oluşmadığı ve ilgili talebin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla davanın hasar bedeli tazminatı olarak kısmen kabul kısmen reddine, değer kaybı tazminatı olarak reddine, davacı vekilinin dava dilekçesinde faiz talebinde bulunmadığı gözetilerek ilgili tazminata faiz işletilmemesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

G.D

Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere:

Katip Hakim