Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1195 K.2024/602

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .............. günü sürücü ............ idaresindeki ........... Plakalı aracı ile seyir halinde iken .......... İli,......... ilçesinde .............

Mahallesi........... kara yoluna geldiği sırada yaya olan müvekkile çarpması sonucu kazanın meydana geldiğini, davalı sigorta şirketine başvuru yapılmış sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik.............-TL (Geçici Sakatlık Tazminatı), ..........-TL (Daimi Sakatlık Tazminatı), ............TL (Tedavi Gideri), .........-TL (Bakıcı Gideri) olmak üzere toplam ........-TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini,

yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından dosyaya sunulan ve sözde maluliyet oranlarını gösterdiği ileri sürülen raporların, yargılama neticesinde müvekkilimiz şirket aleyhine verilecek olası bir hükme esas teşkil etmesi hukuken mümkün olmadığını, bu nedenle maluliyet oranının adli tıp kurumu 3. ihtisas kurulu marifetiyle tespit ettirilmesi gerektiğini, müvekkilli şirket, karayolları trafik kanunu’nun 91. maddesi vezorunlu mali mesuliyet sigortası (ZMSS) uyarınca, sigortalısının kusuru ile 3. şahıslara verdiği zararı, poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere tazmin etmekle mükellef olduklarını,

kusur oranlarının tespiti zaruri niteliktedir. hem adli tıp trafik ihtisas dairesi’nden hem de karayolları genel müdürlüğü fen heyeti’nden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması zorunluluk arz ettiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için aksi düşünülür ve başvuru konusu kaza nedeniyle tazminat hesabı yapılmasına karar verilir ise;

haksız eylem sonucu yaralanma ve maluliyet sebebiyle yapılacak başvurularda, tazminatın denkleştirilmesi kuralı gereğince, olay sebebiyle elde edilen kazanımların tazminat tutarından indirilmesi ile haksız eylem sonucu gerçekleşen gerçek zararın belirlenmesi ve ona göre tazminata hükmedilmesi gerektiğini, bu kapsamda tazminat hesabı da uzmanlık gerektirdiğinden, hazine müşteşarlığı tarafından kabul edilen bir aktüer uzmanı seçilerek anılan hesaplamalar yaptırılmalı, bu konuda uzman olmayan hukukçulara bu görev tevzi edilmesini, kabul anlamına gelmemekle beraber, bir an için başvurunun haklı olduğu varsayılsa bile,

müvekkili şirket’in faizden sorumluluğu sınırlı olduğunu, avans faizi talepleri haksız nitelikte olduğunu, müvekkili şirket poliçe dahilinde bavuranın geçici iş göremezlik, geçici bakıcı ve tedavi giderlerinden sorumlu olmadığını, davanın reddi ile mahkeme masrafları ve vekalet ücretine ilişkin masrafların davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE

1-Keşif Zaptı: Mahkememizce davaya konu trafik kazası nedeniyle kaza tespit tutanağının düzenlenmediği anlaşılmakla ............. tarihinde kurulan .......... nolu ara karar ile keşif ara kararı kurulmuş; ............tarihinde keşif yapılmak üzere Trafik Bilirkişisi ile ......... Mah. ......... karayoluna gelindiği, davacı asil .........'nın yer gösterme işlemi yaptırılarak beyanının alındığı, mahkeme gözleminde kazanın gerçekleştiği yerde yaya geçidi işaretinin bulunduğu , çift gidiş geliş yan yolda yine iki gidiş iki geliş asfalt bir yol olduğu, gidiş ve geliş istikameti arasında bariyerin bulunduğunun gözlemlendiğinin belirlendiği anlaşılmıştır.

2-Mahkememizce ......... tarihli Trafik Bilirkişisinden aldırılan kusur raporu........... Günü Saat:08:10 sıralarında ...........İli istikametinden,............. İli- ............ İli Devlet Karayolu (D885-11 D.K.Y. nun 54+200 Km.si) yan yola müteakiben........... İli istikametine, karayolunun 54+200 Km.si, .............

Mahallesi, ............sokak kavşağında bulunan yaya geçidi üzerinde meydana gelen yaralanmalı trafik kazasında sürücü............. (.............. plakalı), 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 74.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 146. maddesinde yer alan açıklaması (74:Görevli bir kişi veya ışıklı trafik işaretleri bulunmayan, ancak başka bir trafik işareti ile belirlenmiş yaya veya okul geçitlerine yaklaşırken ;Bütün sürücüler araçlarını yavaşlatmak ve bu geçitlerden geçen veya geçmek üzere bulunan kişilere ve öğrencilere ilk geçiş hakkı vermek zorundadırlar.) kuralları ihlal etmiş olduğu,

anlaşıldığından meydana gelen kazada asli (tam) % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, ............ 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangi bir kural ihlali yapmadığı, anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz olduğu kanaatine varılmış olduğunun belirlendiği anlaşılmıştır.

3-........Üniversitesi Adli Tıp Anabilimdalı Başkanlığından aldırılan dava dilekçesi ekinde sunulan ........... tarihli Maluliyet Raporu;............. gün ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirildiğinde.

Balthazard Formülü Uygulandığında %23,37, Kişinin engel oranının 423 ve sürekli olduğu, ......... tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, yeme içme, vb.) ihtiyaç süresinin 2 ay olduğu, ......... tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 18 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği, kanaatine varıldığının belirlendiği, maluliyet raporunun 2 si adli tıp uzmanı 1 fizik tedavi uzman doktoru olmak üzere toplam 3 alanında uzman hekim tarafından imza altına alındığı anlaşılmıştır.

4-Mahkememizce Aktüerya bilirkişisinden aldırılan .......... tarihli rapor;.......... tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu malul kalan davacı............'nin maddi zararının hesaplamasında, dava dosyasına sunulan maluliyet raporuna göre kaza sonucu %23 oranında malul kalan, geçici iş göremezlik dönemi 18 ay olarak tespit edilen ve 2 ay süreyle bakıcıya muhtaç olarak belirlendiği şekli ile güncel asgari ücret tarifesi üzerinden TRH2010 yaşan tablosuna göre bakiye ömür belirlenmek sureti ile hesaplama yapıldığı, Hesaplanan Tazminat Geçici İşgöremezlik ............ TL, Sürekli İş Göremezlik(Bilinen Dönem) ........... TL, Sürekli İş Göremezlik(Bilinmeyen Dönem)...........TL, Bakıcı Gideri ............... TL, Toplam Tazminat .............. TL olarak hesap edildiği anlaşılmıştır.

5-Mahkememizce Tedavi Giderlerine ilişkin bilirkişiden aldırılan ............ tarihli rapor: ........... günü sürücü............... idaresindeki ............... Plakalı aracı ile seyir halinde iken ............ İli,........... ilçesinde ............ Mahallesi ...........-............ kara yoluna geldiği sırada YAYA olan müvekkile çarpması sonucu meydana gelen kazaya ilişkin olarak Trafik Kazası Sonucu Tetkik Ve Tedavileri Sgk Kapsamında Yürütülen Hastanın Dosya İçeriğinde Bulunan Bilgi Ve Belgelere, Adli Tıp Raporuna Göre tedavi masrafının SGK tarafından karşılandığı, bakıcı ücretinin ............. TL olduğu, ulaşım ........... TL olduğu, pansuman ücreti.......... TL olmak üzere toplam .........TL tedavi masrafı olduğunun belirlenmiş olduğu anlaşılmıştır.

6-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ve kazaya karışan .............plaka sayılı araç malikinin ..............olduğu ............. tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve kaza tarihinde kişi başına maddi zarar limitinin ...........TL olduğu anlaşılmaktadır.

7-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ........... plaka sayılı aracın ............a ait olduğu, aracın kullanım amacının hususi olduğu tespit edilmiştir.

8-SED araştırması için kolluğa yazılan müzekkere cevabı; ............nın işsiz olduğu, aylık ortalama gelirinin .......... TL olduğu, ............ TL kira ödediği, bakmakla mükellef olduğu eşi ve 3 çocuğunun olduğu, kendisi ile birlikte yaşayan 5 çocuk, iki çocuğun asgari ücretli çalıştığı, diğer 3 çocuğun öğrenci olduğu, eşinin ise ev hanımı olduğu, araç kaydının bulunmadığı, adına kayıtlı bir dairenin bulunmadığı, ilkokul mezunu ve 50 yaşında olduğu %23 fiziksel engeli olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.

9-........... SGK il müdürlüğünün yazılan müzekkere cevabı; ............ya ............ tarihli kaza nedeni ile ödenen herhangi bir geçici iş görmezlik ödemesine rastlanılmadığının bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır.

10- Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce ............. Arabuluculuk Bürosunca ............. dosya numarası ile ............... tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

11-Davacı vekili ........... tarihli belirli hale getirme dilekçesi ile; Geçice iş gücü kaybı için ........... TL, sürekli iş gücü kaybı için .............TL, bakıcı gideri için .......... TL, tedavi gideri için ............ TL olmak üzere toplamda ............TL olarak talebini artırmış olduğu anlaşılmıştır.

Dosya içerisinde bulunan tüm delil ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;

Dava, trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve tedavi giderine ilişkin tazminat kalemlerinden oluşan maddi tazminata ilişkin tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık noktasının ............. tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıda kaza nedeni ile maluliyetinin oluşup oluşmadığının tespiti ile sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve tedavi giderine ilişkin tazminatının davalıdan tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.

ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.

Dosya içerisinde kaza tespit tutanağı bulunmadığı anlaşılmakla, Yargıtay içtihatları doğrultusunda, davaya konu olan kaza mahallinde davacının yer göstermesi suretiyle davacı asilin nerede yürüdüğü, çarpma noktası, hasarın meydana geliş şekli belirlenmesi ve kusur durumunun tespit edilmesi için keşif icra edilmiş hazırlanan keşif zaptı, ceza dosyası ve trafik bilirkişisi raporu dikkate alındığında; kazanın ...........

Günü Saat:08:10 sıralarında yan yola müteakiben, sokak kavşağında bulunan yaya geçidi üzerinde davacının karşıya geçerken yaralandığının anlaşıldığı ve bu kaza nedeniyle ............'ın (............. plakalı), 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 74.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 146. maddesinde (74:Görevli bir kişi veya ışıklı trafik işaretleri bulunmayan,

ancak başka bir trafik işareti ile belirlenmiş yaya veya okul geçitlerine yaklaşırken ;Bütün sürücüler araçlarını yavaşlatmak ve bu geçitlerden geçen veya geçmek üzere bulunan kişilere ve öğrencilere ilk geçiş hakkı vermek zorundadırlar.) kurallarını ihlal etmiş olduğu anlaşıldığından meydana gelen kazada asli (tam) % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacı yaya ............

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangi bir kural ihlali yapmadığı anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde maluliyet raporu aldığı sunmuş olduğu ............. tarihli raporun davalı yana tebliğ edildiği anlaşılmış olup, alınan raporda davacının sürekli iş göremezliğinin %23 ve sürekli olduğu, kaza tarihinden itibaren bakıcıya ihtiyaç süresinin 2 ay olduğu ve iyileşme süresinin 18 aya kadar uzayabileceği belirlenmiştir. Alınan rapora karşı davalının itiraz etmiş olduğu fakat alınan raporun kaza tarihindeki yönetmeliğe uygun olduğu, maluliyet doğrultusunda alanında uzman doktorların bulunduğu ve rapor düzenlemeye yetkili hastaneden alındığı anlaşılmakla itiraz yerinde görülmemiş ve maluliyet raporu hükme esas alınmıştır.

Mahkeme tarafından dosyada davacının ne iş yaptığına ilişkin; kollukça yapılan araştırma tutanağında da davacının işsiz olduğu, SGK yazı cevabında SGK kaydının olmadığı anlaşılmış, dosyaya davacının asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiğine dair yansıyan bir evrakın da bulunmadığı anlaşılmakla davacının asgari ücret tarifesi üzerinden tazminat hesabı yapılması yoluna gidilmiştir.

Davacı vekilinin tedavi giderlerine ilişkin talebi olduğu anlaşılmakla dosya hakkında tedavi masraflarına ilişkin hesaplamanın yapılması için tedavi, hastane gideri ve ilaç gideri hususunda hesaplama yapmak üzere dosyanın sosyal güvenlik sağlık uygulama tebliği alanında uzman bilirkişiye dosya tevdi edilmiş olup alınan rapora göre tüm tedavi ve malzemelerin SGK tarafından karşılandığı ancak tedavi devamında evde pansumana ihtiyaç duyabileceği belirtilmekle ............TL ulaşım, .............TL bakıcı gideri ve 1.000TL pansuman gideri hesaplanılmış olduğu anlaşılmış; alınan rapor dosya kapsamı ile uyumlu olmakla hükme esas alınmıştır.

Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere TRH 2010 Tablosu'na göre davacının yaşı nazara alınarak muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve güncel asgari ücret tarifesi üzerinden; %1,8 teknik faiz uygulanmadan, progresif rant formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması, bilinmeyen/işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması,

bilinen ve bilinmeyen dönem hesabının hangi tarihlerden başlayıp hangi tarihte bittiği, davacı açık ve denetime elverişli bir şekilde belirtilerek sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik ve tazminat hesaplamasının yapılması için dosya aktüer bilirkişisine tevdii edilmiş ve alınan rapora göre de davacının sürekli iş göremezlik tazminat miktarı........... TL, geçici iş göremezlik tazminat miktarı .........

TL ve bakıcı gideri ..........TL olarak hesap edilmiş alınan raporun karar tarihine en yakın asgari ücret tarifesine göre hesap edildiği, davalının aktüerya raporuna itirazının yerinde görülmediği ve alınan raporun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaat edilmekle hükme esas alınmıştır.

Müterafik kusur bakımından yapılan incelemede; zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur Borçlar Kanunu'nun 44. maddesinde (6098 sayılı TBK md. 52) düzenlenmiştir.

Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir.

Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde BK.nun 44.maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Somut olayda, kaza anında davacının kazaya ve maluliyetine etki eden kusurunun bulunduğuna dair dosya içerisinde bilgi ve belge yer almadığından müterafik kusur indirimi yapılmamıştır.

Bütün dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporu ve miktar arttırım dilekçesine göre; ........... tarihinde dava dışı ............'ın sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı olan aracın tam kusuru ile trafik kazası yaptığı, davacı asilin kusurunun bulunmadığı ve kaza nedeni ile yaralandığı, yaralanmaya bağlı olarak davacının maluliyet

oranının %23 ve sürekli, kaz bakıcıya ihtiyaç süresinin 2 ay ve iyileşme süresinin 18 aya kadar uzayabileceği belirlenmiş,...............TL ulaşım,...........TL bakıcı gideri ve 1.000 TL pansuman gideri yapılabileceği uzman bilirkişi tarafından belirtilerek, aktüer raporuna göre ise sürekli iş göremezlik tazminat miktarı............ TL, geçici iş göremezlik tazminat miktarı.......... TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Belirtilen bu miktarların 2918 sayılı yasanın 91.md göre davalı sigorta şirketinin............ kaza tarihi itibariyle teminat limitinin ölüm ve sakatlanma teminat limitinin kişi başına ..........TL olduğu ve belirlenen bu teminat miktarı itibari ile sorumlu olduğu ve davacının davasını belirlediği tutarın bu teminat limiti içerisinde kaldığı anlaşılmakla, davacının talep etmiş olduğu tazminat kalemlerine yönelik davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ayrıca 2918 sayılı KTK.'nun 99/1. maddeleri ile ZMSS poliçesi Genel Şartlarının B.2. maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir.

Davacı vekili usulüne uygun başvuru evraklarını dosyaya kazandırmadığı anlaşılmakla dava tarihinden itibaren faize hükmedilebileceği anlaşılmakla ve bunun ........... tarihine isabet ettiği ve bu tarih itibari ile temerrüde düştüğü; kazaya karışan davalı nezdinde sigortalı aracın gelen yazı cevabına göre hususi olduğu anlaşılmakla yasal faize hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim