Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1243 K.2025/905

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirketin Opel markalı araçlar ile diğer markalı araçların satışı ve montajını yapmak üzere dağıtıcı yetkili servis sıfatına haiz olduğunu ve Diyarbakır İli, Bağlar İlçesi, .....nolu parselde yapacağı .....adlı iş merkezinin yapımı için .....San. Ve Tic. Ltd.

Şti ile anlaştığını, müvekkilinin Opel markalı araçların satılacağı showroom bölümünün seramik seçiminde Opel şirketinin belirlediği konsepte uymak zorunda olduğunu, bu kapsamda Opel Şirketinin tasarım planları çerçevesinde taraflarına bildirilen .....ürünü tanımlı seramiğin Opel Showroomda konsept kapsamında kaplanması için karşı tarafla anlaşıldığını, müvekkilinin bu model seramikten başka model bir seramik ile işyerini işletmeye açmayacağı gibi seramiğin bu model olup ayıplı olarak teslim edilmesi halinde de iş yerini işletemeyeceğini,

zira müvekkilinin Opel Şirketinin yetkili servisi olduğundan şirketin belirlediği konsept dışındaki herhangi bir noksanlık iş yerini işletmeye açmama sonucu doğuracağını, kodu belirtilen seramikler her ne kadar karşı tarafça satın alınmışsa da seramiklerin üzerinde kalıcı lekeler bulunduğunu, yakın zamanda yapının kaba inşası bitip son temizliğe geçildiğinde seramiklerin üzerindeki izlerin basit leke olmadığı, hangi yol denenirse denensin geçmeyeceği anlaşıldığı, bu yönüyle seramiklerdeki lekeler gizli ayıp niteliğinde olduğu,

taraflar arasındaki eser sözleşmesine konu seramiklerin üzerinde kalıcı lekelerin bulunduğunun, seramik lekelerin gizli ayıp olduğunun ve herhalde fiziksel durumunun ve sözleşmeye uygunluğu hususlarının ileride açılması muhtemel alacak/tazminat davalarına delil teşkil etmek üzere keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasını, ilgili eserin ayıpsız misli ile değiştirilmesini ve terditli olarak ayıp oranında sözleşme bedelinden indirim taleplerinin bulunduğunu, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını arz ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin davaya konu edilen seramikleri 429.748,08 TL bedel ile dava dışı .....ve Ticaret Limited Şirketinden satın aldığını, seramiklerde ayıbın müvekkili şirket tarafından fark edilmesinin imkansız olduğunu, dosyaya sunulu olan Delil Tespiti dosyasında da seramiklerin yüzeyinde renk farklılığı olduğu, bu farklılığın yüzeyin kirli ve lekeli görünmesine neden olduğu ifade edildiğini, seramiklerdeki lekelerin gizli ayıp niteliğinde olduğu,

seramiklerdeki renk farklılığının kirli görünüme neden olması dolayısıyla seramiklerde ayıbın olduğunun müvekkili şirket tarafından bilinmesinin mümkün olmadığını, OPEL markalı araçların satılacağı showroom bölümünün .....tarihinde de davacı şirkete teslim etmiş olduğunu, akabinde davacı şirket tarafından müvekkil şirkete ayıp ihbarında bulunulduğunu, davacı şirket tarafından müvekkil şirkete gönderilen ayıp ihbarından sonra bu durumun hemen dava dışı .....Ticaret Limited Şirketine Diyarbakır .....Noterliğinin .....yevmiye numaralı ve .....tarihli ihtarname ile haberdar edildiğini, açıklanan nedenlerle.

HMK'nın 61. maddesine göre davanın .....Limited Şirketi'ne ihbar edilmesini, davanın reddine, vekalet ücretleri ve mahkeme masraflarının davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, vekaleten arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki ihtilafın; taraflar arasında akdedildiği ihtilafsız olan eser sözleşmesi kapsamında davacıya ait showroomun zeminin davalı tarafından seramik ile kaplanması işinin ayıplı olup olmadığının tespiti ile ayıplı ise ayıbın niteliği ve süresinde ayıp ihbarının yapılıp yapılmadığı, buradan varılacak sonucu göre davacının ilgili işin ayıpsız misli ile değişimi istemi ile terditli olarak ayıp oranında sözleşme bedelinden indirim isteme isteminin yerinde olup olmadığının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

TBK 219. maddesinde, satıcı alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini veya alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki yada ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumludur.

TBK 223/1.maddesinde alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir durum görür ise bunu uygun bir süre içinde bildirmekle yükümlüdür,

TBK 227. maddesinde, satıcının, satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı; satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme seçimlik hakları yanında genel hükümlere göre tazminat talep etme hakkı vardır.

TTK 23/1-c maddesinde, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değil ise alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda TBK 223.maddesinin ikinci fıkrası uygulanır.

TBK 223/2.maddesinde, alıcı, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. düzenlemeleri mevcuttur.

Bu kapsamda Mahkememizce .....tarihli celsede kurulan ara karar ile dosyanın Diyarbakır .....Sulh Hukuk Mahkemesi d.iş sayılı dosyası ile birlikte inşaat bilirkişisine tevdi ile tüm dosya kapsamı birlikte dikkate alınarak ve yerinde inceleme yetkisi verilerek davacı ile davalı arasında ilgili showrooma döşenen seramiklerin sözleşme kapsamında belirlenen niteliklere ve özelliklere uygun döşenip döşenmediği, söz konusu seramiklerin sözleşmede belirlenen niteliklere uygun döşenmediği tespit edildiği taktirde talep edilen ile gerçekleştirilen iş arasında kalite farkının bulunup bulunmadığı,

söz konusu seramiklerde kusurlu bir durumun olup olmadığının, olması durumunda davacının ilgili sözleşme bedelinden indirim talep edip edemeyeceği talep edebileceği takdirde hangi miktarda indirim talep edebileceği, indirim talep edilmesi hususunun işin neviine aykırı olması durumunda davacının gerçekleşen eser sözleşmesi kapsamında ne kadar zararının bulunduğu hususlarında rapor tanzim edilmesi sağlanmıştır.

.....tarihli bilirkişi raporunda özetle; "sonuç olarak yerinde inceleme neticesinde; davaya konu yerde zemine döşenmiş olan .....kodlu seramik ile depoda mevcut olan hiç kullanılmamış aynı malzemede gözlemsel olarak yapılan incelemede iki malzeme arasında ton farkının oluştuğu, zemine döşenmiş olan malzemenin yüzeyinde kirli bir görünüm oluştuğu, kullanılan markaya ait resmi web sitesindeki .....kodlu seramik ile zemine döşenmiş olan seramik arasında gözlemsel olarak yapılan incelemede ton farkının olduğu görüldüğünü, ayrıca seramik malzemesinin zemine döşendikten sonra yüzeyinde oluşan ton farkı ve kirli görüntü gizli ayıp niteliği taşıdığını" raporda ibraz etmiştir.

Kök raporun tanzimi akabinde eksik hususların tespitine ilişkin, dava konusu seramiklerdeki gizli ayıp olduğu belirtilen hususun davacı tarafından en geç ne zaman öğrenilebileceği, ilgili ayıbın imalattan kaynaklı olduğunun tespiti halinde bu ayıpların ürünlerin tamamının kullanılmasına engel teşkil edip etmediği, ayıp olduğu tespit edilen hususların onarımının mümkün olup olmadığı, onarımının mümkün olduğunun kabulü halinde ücretsiz onarım bedeli ve bu onarım yapıldıktan sonra yapılan işlemin akabinde bir değer kaybı oluşup oluşmayacağı ve davacının ilgili seramik döşeme işine ilişkin sözleşmeden hangi oranda indirim isteyebileceği ve ilgili indirim bedelinin belirlenmesi hususlarında ek rapor tanzim edilmesi sağlanmıştır.

.....tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "kök zaporda gizli ayıp olarak belirtmiş olduğum husus davacı tarafından en geç seramiklerin zemine döşenip, temizliği yapıldıktan sonra anlaşılabileceğini, bilirkişi olarak seramiğin yüzeyinde oluştuğunu algıladığım ton farkı ve kirli görüntü tamamen gözleme dayalı olarak yapılmıştır.

İlgili ayıbın imalattan kaynaklı olduğunun net olarak tespit edilebilmesi için laboratuvar ortamında inceleme yapılması gerektiğini, mevcut durumda ürünlerin tamamının kullanılmasına engel bir durum teşkil etmediğini, hâlihazırda ürünlerin kullanılmakta olduğu, davaya konu ürünlerin onarımının mümkün olmadığını, seramiğin yüzeyinde oluştuğunu algıladığım ton farkı ve kirli görüntüden ötürü, davacının ilgili seramik mal alım işine ilişkin sözleşmede %10 oranında indirim bedeli uygulanabileceği tarafımdan değerlendirildiğini" raporda ibraz etmiştir.

Ayıplı hususların ve niteliklerinin tespiti ile ayıp oranında indirim bedeline dair hazırlanan rapor içeriklerinin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak ilgili tespitler hükme esas alınmış ve sözleşme konusu olarak ilgili showrooma döşenen seramiklerin ton farkı nedeniyle kirli bir görünümde olduğu ve sözleşmede belirlenen ürüne aykırı döşendiği, bu nedenle ilgili imalatın açık ayıp olduğu kanaatine varılmıştır.

Ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığına ilişkin değerlendirmede; ilgili ürünlerin zemine döşendiği ve iş tesliminin yapıldığı .....tarihi akabinde davacı tarafından davalıya gönderildiği dosya kapsamından sabit olan Diyarbakır .....Noterliğinin .....yevmiye numaralı tarihli .....ihtarnamesi ile davacı tarafından ayıp ihbarının süresi içerisinde yapıldığı kabul edilmiştir.

Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesiyle.

Davaya konu showroom zeminin seramik ile kaplanmasına ilişkin işin ilgili seramiklerin sözleşmede kararlaştırılan özellikteki seramiğe aykırı şekilde farklı bir ton ile döşenerek kirli bir görünüme sebebiyet vermesi nedeniyle davalı tarafından ayıplı olarak ifa edildiği, bu kapsamda davacının talebini akdi olan davalıya yöneltmiş olduğu ve davalının da TBK genel hükümleri gereğince davacının eser sözleşmesi gereğince ayıptan kaynaklanan zararlarından sorumlu olduğunda tereddüt bulunmamaktadır.

Dava konusu eserin ayıplı olduğu ve onarımının mümkün olmadığı Diyarbakır .....Sulh Hukuk Mahkemesi .....d.iş sayılı dosyasında yapılan delil tespiti ve Mahkememizce yerinde inceleme yetkisi verilerek aldırılan inşaat mühendisi bilirkişisi kök ve ek raporlarında tespitlerin Mahkememizce benimsenmesi ile ilgili eserin ayıpsız misli tekrardan yapılması gerektirecek bir ayıbın mevcut olmadığı,

ilgili ayıplı ifa kapsamında ayıp oranının %10 olduğu ve davacının seçimlik haklarından ayıp oranında sözleşme bedelinden indirim talep edebileceği kabul edilmiş, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre davacı tarafından davalıya ödenen iş bedelinin 429.478,06 TL olduğunun dosya kapsamından banka müzekkere cevaplarıyla sabit olduğu da dikkate alınarak,

davacının dava konusu eser sözleşmesi kapsamında davalıdan tahsilini talep edebileceği ayıp oranında indirim bedelinin 42.974,80 TL olduğu kanaatine varılarak ilgili tutarın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim