Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/257 K.2025/176

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, ... tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen ve davalı ...adına kayıtlı ...plaka sayılı aracın davalı ...sevk ve idaresinde iken kaldırımda yürüyen müvekkiline çarpması sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, davalı sürücü ...kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu ve hakkında Diyarbakır ...Asliye Ceza Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası üzerinden kamu davası açıldığını, kaza nedeniyle müvekkilinin vücudunda ve sırtında kırıklar meydana geldiğini, uzun süre hastanede yatarak tedavi gördüğünü, kaza nedeniyle müvekkilinde geçici ve sürekli iş göremezlik meydana geldiğini,

müvekkilinin zararının giderilmesi için yapılan başvurulardan ve arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 250.000,00 TL manevi tazminatın ise davalılar ...ile ...müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini istemiş, ...tarihli ıslah dilekçesi ile talep sonucunu geçici iş göremezlik tazminatı yönünden 153.000,00 TL'na,

sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden ise 3.117.404,30 TL'na yükseltmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, zamanaşımının dolduğunu, ...plakalı aracın müvekkili sigorta şirketi nezdinde ...-...tarihleri arasında arasında geçerli olmak üzere ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçe limitinin 500.000,00 TL olduğunu, sigortalı araç sürücüsü ...kusurlu olduğuna yönelik iddianın müvekkili tarafından kabul edilmediğini, kusur durumunun tespiti yönünden İstanbul ATK'dan rapor alınması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı tarafından sürekli iş göremezliği oluştuğuna ilişkin dosyaya herhangi bir rapor sunulmadığını,

trafik kazası ile maluliyet arasında nedensellik bağının bulunduğunun net olarak tespit edilmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatının teminat dışı olduğunu, temerrüdün gerçekleşmediğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Diğer davalı ...vekili, zamanaşımının dolduğunu, kazaya ilişkin kaza tespit ve kamera görüntüleri incelendiğinde, kazadan sonra müvekkilinin davacının erkek kardeşi tarafından silahla yaralandığını ve müvekkilinin kalıcı maluliyetinin oluştuğunu, davaya konu kaza ve kaza sonrası müvekkiline karşı yapılan yaralama nedeniyle Diyarbakır ...Asliye Ceza Mahkemesinin ...esas ve ...esas sayılı dosyalarında yargılamaların devam ettiğini, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, manevi tazminatın sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet vermemesi gerektiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ...Diyarbakır ...Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü aracılığı ile göndermiş olduğu ...tarihli dilekçede, kazayı yapanın kendisi olduğunu, bacanağı olan ...kaza ile bir ilgisinin bulunmadığını, ...yönünden karar verilmemesini istemiştir.

Davalı ..., usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiş, yargılama aşamasında kendisini vekil ile temsil ettirmiş, davalı ...vekili, davaya ve ıslaha karşı cevap dilekçesi verme süresi geçtikten sonra sunduğu cevap dilekçesinde, davacının ıslah tarihi itibarıyle tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, kazaya karışan ...plaka sayılı araç müvvekkili adına kayıtlı iken kazadan önce davalı ...satıldığını, ancak ...müvekkilini sürekli oyalayarak aracın devrini almadığını ve nihayetinde davaya konu kazanın gerçekleştiğini, müvekkilinin işleten sıfatının bulunmadığını, işleten sıfatının bulunduğu kabul edilse dahi,

sürücü ...alkollü araç kullanması sonrası kazanın meydana gelmiş olması ve akabinde silahlı saldırıda bulunulması, olayda birden fazla kusur ve zararı artırıcı unsurun bulunması, sürücünün aracın devrini müvekkilinden almamak suretiyle "üçüncü kişinin ağır kusuru" teşkil edecek eylemleri sonucu zararın meydana gelmiş olması nedeniyle müvekkilinin tazminattan sorumlu olmayacağını, mahkemece kusur tespiti yapılmadan soruşturma aşamasında alınan kusur raporuyla hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, dosyaya kusur durumunun tespiti yönünden bilirkişi raporu alınması gerektiğini,

davacının mesleği ve ücreti tespit edilmeden sosyal ve ekonomik durum araştırma raporundaki ücrete itibar edilerek yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, geçici iş göremezlik hesaplamasında davacının 2023 yılı gelirinin kullanılmasının hatalı olduğunu, hesaplamada davacının kaza tarihindeki gelirinin esas alınması,

kaza tarihindeki geliri bilinmiyorsa geriye oranlama yapılması gerektiğini, müvekkilinin davaya konu kazaya dahli bulunmadığı gibi kusuru da bulunmadığından ve kazada en büyük mağduriyeti müvekkilinin yaşamış olması nedeniyle manevi tazminat değerlendirilirken bu hususun göz önünde bulundurulması gerektiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, ...plaka sayılı araca ilişkin trafik tescil bilgileri, davacıya ait tedavi evrakları, davacının 2018 yılı ve sonrası dönemlere ilişkin vergi kayıtları ve davacıya ait hizmet döküm cetveli ile UYAP sistemi üzerinden Diyarbakır ...Asliye Ceza Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davacı ile davalılar ...ile ...hakkında sosyal ve ekonomik durum araştırması yaptırılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya peşin sermaye değerli rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı Sosyal Güvenlik Kurumundan sorulmuş,

davaya konu kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik oluşup oluşmadığının tespiti yönünden İstanbul Adli Tıp Kurumundan, tazminat hesabı yönünden ise, aktüer bilirkişiden kök ve ek bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklı, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın sürücüsü ve işleteni ile aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketine yöneltilmiş geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile sürücü ve işletene yöneltilmiş manevi tazminat istemine ilişkindir.

...tarihinde davalı ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç ile yaya konumunda bulunan davacıya çarpması sonucu davaya konu yaralanmalı trafik kazasının meydana geldiği, ...plaka sayılı aracın ...tarihleri arasındaki kayıt malikinin davalı ...olduğu, ...plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde ...tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede kişi başı sakatlanma halinde maddi tazminat üst limitinin 430.000,00 TL olarak gösterildiği,

kaza nedeniyle taksirle yaralamaya sebebiyet verme suçundan davalı ...hakkında Diyarbakır ...Asliye Ceza Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası üzerinden yargılama yapıldığı, davaya konu kaza nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya peşin sermaye değerli rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce davacı tarafından yapılan başvuruya istinaden davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, yine dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, kaza nedeniyle davacı da geçici ve sürekli iş göremezlik oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise oranı ve süresi, manevi tazminata ilişkin koşulların oluşup oluşmadığı, tazminatın miktarı ve faizin türü ile faiz başlangıç tarihine ilişkindir.

Davalı sigorta şirketi vekili, süresinde sunulan cevap dilekçesi ile ıslaha karşı itiraz dilekçesinde, dava ve ıslah dilekçesi ile talep edilen miktarlar yönünden zamanaşımının dolduğunu ileri sürmüş, davalı ...vekili, süresinde sunulan cevap dilekçesi ile dava dilekçesinde talep edilen miktarlar yönünden zamanaşımının dolduğunu ileri sürmüş, davalı ...vekili de, ıslaha karşı cevap dilekçesi sunma süresi geçtikten sonra sunduğu cevap dilekçesinde, dava ve ıslah dilekçesi ile talep edilen miktarlar yönünden zamanaşımının dolduğunu ileri sürmüştür.

Davaya konu yaralanmalı trafik kazası ...tarihinde gerçekleşmiş, elde ki dava ise ...tarihinde açılmıştır. 2918 sayılı KTK'nun 109/2 ve 5237 sayılı TCK'nun 89 ile 66/1-e maddeleri gereğince elde ki davada uygulanması gereken zamanaşımı süresi 8 yıldır. Davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı ve ıslahın da zamanaşımı süresi içerisinde yapıldığı anlaşılmakla, zamanaşımı def'i yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince, davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlendiği gibi, işleten de sürücünün kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür.

Davalı ...vekili, müvekkilinin aracı davalı ...sattıktan sonra gerçekleştiğini, ...müvekkilini oyalaması nedeniyle aracın devrinin gerçekleştirilemidiğini, müvekkilinin işleten sıfatının bulunmadığını ileri sürmüştür. Somut olayda, kazaya karışan ...plakalı aracın kaza tarihinde davalı ...adına kayıtlı olduğu, davalı ...ile diğer davalı ...arasında 2918 saylı KTK'nın 20/d maddesi gereğince noter tarafından düzenlenmiş satış sözleşmesi bulunmadığından harici satış sözleşmesinin geçerli olmaması nedeniyle davalı malik ...işleten sıfatının bulunmadığına yönelik savunması yerinde görülmemiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki, her ne kadar dosyaya sunulan poliçede kişi başı sakatlanma veya ölüm halinde maddi tazminat üst limiti 430.000,00 TL olarak gösterilmiş ise de, kaza ...tarihinde gerçekleşmiş olup, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliğin 24/1.maddesinde, bu yönetmelik ile belirlenen teminat tutarlarının yürürlükteki bütün sigorta sözleşmelerine herhangi bir ek prim alınmaksızın uygulanacağı belirtilmiştir.

İnternet üzerinden yapılan sorgulamada, kişi başı sakatlanma veya ölüm halinde maddi tazminat klozu yönünden ...tarihinden itibaren uygulanacak asgari sigorta teminatının 500.000,00 TL olarak uygulanması gerektiği anlaşılmıştır. Bu halde, elde ki davada kişi başı sakatlanma veya ölüm halinde poliçe limitinin 500.000,00 TL olduğu kabul edilmiş ve buna göre uygulama yapılmıştır.

Kaza tespit tutanağı ile soruşturma ve kovuşturma dosyasının incelenmesinden; ...günü saat ...sıralarında davalı sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı otomobil ile orta refüj ile bölünmüş trafik akımının tek yönlü işlediği 3 (üç) şeritli ...Caddesinde seyir halinde iken yakınında herhangi bir araç olmamasına rağmen en sağ şeritten en sol şeride manevralar yaptığı, en sonunda araç hakimiyetini kaybederek en sol şeritten yaya kaldırımı istikametine yöneldiğinde kullandığı aracın ön kısımları yaya kaldırımında yürüyen davacı ...çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Kaza sonrası yapılan kontrollerde, davalı ...2.04 promil alkollü olduğu tespit edilmiştir.

Kaza tespit tutanağında, sürücü ...2918 sayılı KTK.'nun 56/1-a maddesinde düzenlenen "şerit izleme, değiştirme kurallarına uymamak" kuralını ihlal ettiğinden kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu belirtilmiş, soruşturma aşamasında kazaya ilişkin kamera görüntüleri de incelenmek suretiyle trafik bilirkişisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda da, davalı sürücü ...hayatın olağan akışına aykırı sürüş karakteristiği gerçekleştirdiği,mahal şartlarına uygun hızda seyretmediği, şerit izleme ve takip etme kurallarına riayet etmediği, sürüş sırasında yola ve çevresine gereken önemi vermediği,

araç hakimiyetini kaybetmesiyle birlikte yaya kaldırımına yöneldiği, davacı yaya ile çarpışmanın bu alanda meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...asli ve tam kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir.

Mahkememizce, elde ki davada, davaya konu kazanın meydana gelmesinde kusur durumunun tespitine yönelik bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş, soruşturma aşamasında trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporu taraflara tebliğe çıkartılmıştır. Davalı sürücü ...sevk ve idaresindeki araç ile yaya kaldırımında yürüyen davacıya çarpması sonucu meydana gelen kazada, mahkememizce kaza tespit tutanağı ile soruşturma aşamasında trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporundaki değerlendirmelere iştirak edilerek davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...%100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik oluşup oluşmadığının tespiti amacıyla İstanbul Adli Tıp Kurumundan bilirkişi raporu alınmıştır. İstanbul Adli Tıp Kurumu tarafından 20.02.2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirilme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda; davacının kaza nedeniyle yaralanmasına bağlı tüm vücut engellilik oranının % 32 olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceği mütalaa edilmiştir.

Tazminat hesabı yönünden aktüer bilirkişiden rapor alınmıştır. TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant tekniği esas alınarak, % 32 sürekli iş göremezlik oranı ve 9 ay geçici iş göremezlik süresi, %100 kusur oranı ve davacı hakkında yapılan sosyal ve ekonomik durum araştırması sonucu düzenlenen ...tarihli tutanakta belirtilen aylık 17.000,00 TL gelir üzerinden hesaplama yapılarak düzenlenen ...tarihli bilirkişi raporunda; geçici iş göremezlik tazminatı 153.000,00 TL ve sürekli iş göremezlik tazminatı 3.117.404,30 TL olarak hesaplanmıştır. Bilirkişi raporuna karşı davalı sigorta şirketi vekili ve davalı ...vekili süresinde itirazda bulunmuştur.

Davacı hakkında düzenlenen ...tarihli sosyal ve ekonomik durum araştırma tutanağında, davacının esnaf olarak ticaretle uğraştığı ve aylık gelirinin 17.000,00 TL olduğu belirtilmiş, tutanakta esnaf olarak hangi alanda ve nerede faaliyet gösterdiğine ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmemiştir. Tutanakta belirtilen aylık kazanç miktarı 2023 yılı birinci ve ikinci dönem asgari ücret miktarlarının üzerindedir.

Dava açılırken davacının mesleği ve geliri hakkında herhangi bir açıklamaya yer verilmemiştir. Mahkememizce, davacının 2018 yılı ve sonrasına ilişkin vergi kayıtları ile hizmet döküm cetveli celp edilerek dosya arasına kazandırıldıktan sonra bilirkişiden ek rapor alınmıştır.

Bilirkişi tarafından kök raporda belirtilen kriterler esas alınarak asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak düzenlenen ...tarihli ek bilirkişi raporunda, 43.684,05 TL geçici iş göremezlik tazminatı 43.684,05 TL ve sürekli iş göremezlik tazminatı 3.031.263,05 TL olarak hesaplanmıştır.

Davacının geçici ve sürekli iş göremezliği oluşup oluşmadığının tespitine yönelik İstanbul Adli Tıp Kurumundan alınan bilirkişi raporunda belirtilen oran ve süre ile davacının geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplanması için aktüer bilirkişiden alınan ...tarihli bilirkişi ek raporundaki miktarların yöntemince tespit edilmiş ve hesaplanmış olması karşısında mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilerek benimsenmiştir. 1-Davacının maddi tazminat istemlerine ilişkin olarak değerlendirmede;

Davacı taraf açılan davada, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin istemini tüm davalılara yöneltmiştir. Davalı sigorta şirketi yönünden kaza tarihinde geçerli teminat limiti 500.000,00 TL'dir.

Davalı sigorta şirketinin poliçe üst limiti ile sınırlı olması kaydıyla, davalılar, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün %100 kusuruna isabet eden 43.684,05 TL TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 3.031.263,05 TL sürekli iş göremezlik tazminatının ödenmesinden müteselsilen sorumludur.

Bu halde, davalı sigorta şirketi yönünden toplamda poliçe limiti olan 500.000,00 TL ile sınırlı olması kaydıyla, davacının geçici iş göremezlik tazminatı isteminin 43.684,05 TL üzerinden, sürekli iş göremezlik tazminatı isteminin ise 3.031.263,05 TL üzerinden kısmen kabulüne, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı istemleri yönünden fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Faizin türüne ilişkin olarak; davalı sigortalı aracın kullanım amacının hususi olduğu anlaşılmakla, davacının yasal faiz talep edebileceği kabul edilmiştir.

Faiz başlangıç tarihine ilişkin olarak: kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır.

Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine ...tarihli mail ile başvuru yaptığı davalı sigorta şirketinden gelen cevabı içeriğinden anlaşılmaktadır. Bu halde, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt ...tarihinde gerçekleşmiştir. Diğer davalı sürücü ve işletenin ise, kaza tarihi itibarıyle zararı giderme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu nedenle kabul edilen tazminat kalemlerine, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden, diğer davalı sürücü ve işleten yönünden ise kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Davacının manevi tazminat istemine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

6098 sayılı TBK'nun 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1966 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Davacının tazminat istemi BK 56. maddeye dayanmakta olup, bu maddeye göre belirlenecek tazminatın zarara uğrayanda bir giderim duygusu yaratması gerektiği açıktır. Ancak tazminat belirlenirken sadece zarara uğrayan yönünden bakılmayıp, karşı taraf açısından da değerlendirme yapılmalıdır. Bu nitelikte bir tazminat miktarı ise, tarafların kusur oranına, ekonomik ve sosyal durumlarına, duyulan acıya, olay tarihindeki paranın satın alma gücüne vb. gibi verilere göre belirlenebilecektir. Tüm bu kriterlere göre belirlenecek tazminat -aynı anda- tarafların ikisini de memnun etmese dahi, adil olacağı için, hukuk tarafından kabul edilen ve uygulanan sistem haline gelmiştir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK.'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Somut olayda, kazanın oluş şekli, kusur durumu, kaza nedeniyle davacıda meydana gelen yaralanmanın ağırlığı, iyileşme süresi ve maluliyet durumu nedeniyle yaşadığı acı, elem, üzüntü, ıstırap, keder nedeniyle lehine manevi tazminata hükmedilme şartları gerçekleşmiştir. Davacı ile davalı işleten ve sürücünün ekonomik ve sosyal durumu, kaza tarihi, paranın satın alma gücü, ülkenin ekonomik şartları, somut olayın özellikleri ile hak ve nasafet kuralları gereği davacı lehine ve davalı sürücü ...ile davalı işleten ...aleyhine 180.000,00 manevi tazminata hükmedilmesine, manevi tazminat yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine ve kabul edilen manevi tazminat miktarına kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davacı tarafından geçici iş göremezlik tazminatı ile sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin açılan davanın KISMEN KABULÜNE,

3.031.263,05 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 43.684,05 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplamda 3.074.947,10 TL maddi tazminatın, davalı sigorta şirketinin bu bedelin poliçe limitine isabet eden 500.000,00 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren, diğer davalılar ...ile ...yönünden ise, kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Sürekli iş göremezlik tazminatı ile geçici iş göremezlik tazminatı yönünden, fazlaya ilişkin istemlerin REDDİNE,

2-Davacının manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜNE, 180.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...ile ...müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

3-Maddi tazminat yönünden; Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 210.049,63 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 4.303,53 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 55.817,00 TL ıslah harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 149.929,10 TL harcın, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 34.155,00 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına,

4-Manevi tazminat yönünden; Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 12.295,80 TL harcın davalılar ...ile ...müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına,

5-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 179,90 TL başvuru harcı ve 4.303,53 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 55.817,00 TL ıslah harcının toplamı olan 60.300,43 TL'nın, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 9.804,85 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından 1.816,50 TL tebligat ve posta masrafı, 5.470,00 TL ATK faturası ve 2.512,98 TL İstanbul ATK'ya gidiş geliş ücreti ile 3.900,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 13.699,48 TL yargılama giderinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 12.941,76 TL'nın, davalı sigorta şirketinden bu bedelin 2.227,53 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Kısmen kabul edilen maddi tazminat yönünden; davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 389.995,77 TL vekalet ücretinin, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 79.000,00 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

8-Kısmen reddedilen maddi tazminat yönünden; davalılar ...ile ...kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 31.273,15 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılar ...ile ...verilmesine,

9-Kısmen kabul edilen manevi tazminat yönünden; davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ...ile ...müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

10-Kısmen reddedilen manevi tazminat yönünden; davalılar ile ...kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılar ...ile ...verilmesine,

11-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlanmış ise de, UYAP üzerinden eklenen dosyada herhangi bir sarf kararı düzenlenmediği anlaşılmakla, mevcut aşamada bu yönde karar verilmesine yer olmadığına,

12-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekili ve davalı sigorta şirketi vekili ile davalı ...vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim