Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/321 K.2024/1131

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde, ... ın sevk ve idaresindeki aracın , müvekkiline ait ... Plakalı ... Marka Araca arkadan çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağına göre karşı tarafın %100 kusurlu olduğunu, sigorta şirketince hasar dosyası oluşturulmasına rağmen, ödeme yapılmadığından, müvekkilinin işçilik dahil 114.467 masraf yaparak arabasını tamir ettirdiğini belirterek; araçta meydana gelen hasar miktarı, değer kaybı ve aracın tamirde kaldığı süre dikkate alınarak ikame araç giderinin ödenmesini talep etmektedir.

Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı yanın ,maliki olduğu ... plakalı aracın ... tarihinde, davalı sigorta şirketine zmss poliçesi ile sigortalı ... plakalı araçla çarpışması nedeniyle aracında oluşan değer kaybının tanzimi istemiyle, davalı müvekkil şirkete ... tebliğ tarihli başvurusu üzerine, 5.771,00-TL.Değer kaybı tazminat tutarını ... tarihinde aldıktan sonra uyuşmazlık konusu olan bu ödemenin yetersizliği belirtilerek iş bu davayı açmadan önce ,zorunlu dava şartı olan 2918 sayılı KTK.

Madde 97 uyarınca davalı müvekkil sigorta şirketine başvurusu bulunmadığını; davacı yan dava şartı olan başvuru şartını yerine getirmediği için bu dava şartı sonradan giderilebilecek bir dava şartı da olmadığı için davacı yanın davasının esasa dahi girilmeden HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereği davanın usulden dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, Davacı yanın ... tebliğ tarihli başvurusu ile müvekkil şirkete ,maliki olduğu ... plakalı aracın ... tarihinde ,

davalı müvekkilim sigorta şirketine zmss poliçesi ile sigortalı ... plakalı araçla çarpışması nedeniyle aracında oluşan değer kaybının tanzimi istemiyle başvurusu üzerine müvekkil şirket nezdinde ... Nolu hasar dosyası açılmış ve hasar dosya içerisinde sunacakları değer kaybı ekspertiz raporundan da görüleceği üzere , davacı yana ait ... plakalı ... marka aracın , ... model aracın kaza tarihinde -KM.

De olması,Araç Kodu : ..., TSB Kasko Değer Liste Bedeli : 250.322-TL . olduğu bulunduktan sonra, hasar bedelini gösteren kati ekspertiz raporuna göre ;; sağ arka kısımlarından almış olduğu darbe sonucunda; sağ arka çamurluk, havuz sacı kısımlarının hasarlanmış olduğu, söz konusu parçalarda değer kaybına konu olacak oluştuğu yerlerin tespiti yapılarak, Değer Kaybı Tutarı : 5.571,00

-TL. ,davacı yana ait ... plakalı aracın ... tarihinde geçirmiş olduğu kaza nedeniyle değer kaybı tazminat tutarı olan 5.571,00-TL.KR. Değer kaybı tazminatı , davacı vekiline ... tarihinde ödendiğini, açıklanan nedenlerle tüm itirazları saklı kalmak kaydıyla davaya karşı cevapları sunar, hukuki dayanaktan yoksun haksız davanın reddine,yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine, karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı davacının aracında oluşan hasara bağlı meydana geldiği ileri sürülen değer kaybı, hasar bedeli ile araç mahrumiyet bedelinin kazaya sebebiyet verdiği ileri sürülen aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki ihtilafın, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ise davacıya ait aracın onarımda kaldığı süre boyunca davacının araç mahrumiyet bedeli talep edip edemeyeceğine, edebilecekse miktarına ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Kaza tespit tutanağına göre ... tarihinde saat ... civarlarında davalı sigorta şirketince sigortalanan ... plaka sayılı araç sürücüsün davaya konu kaza yerinde ... plaka sayılı araca arkadan çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmesine sebebiyet verdiği anlaşılmıştır.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespiti, hasar ve araçtan mahrum kalınan süreye yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, "dava konusu aracın modeli, yılı, kilometresi ( 0 km ) ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Kayıtları dikkate alındığında; kaza tarihindeki değerinin kasko değer listesinde 250.302,00 TL olduğu,

ancak piyasa fiyatının reel piyasada ortalama 300.000,00 TL'ye alıcı bulduğunun ( Diyarbakır Oto Galericiler Sitesinde yaptığı araştırmalarda) anlaşıldığını, aynı tarihte aracın onarım ve boya işlemine tabi tutulması sonrası, rayiç değerinin 285.000,00 TL olacağı yaptığım piyasa araştırmasında görülmüş olup, dolayısı ile değer kaybının 300.000,00 TL - 285.000,00 TL =15.000,00 TL olduğunu, aracın kazası sonrası tamirde kaldığı anlaşılmış olup, emsal hasardaki bir aracın makul tamir süresinin 30 gün olacağı (yedek parça temin süreci dahil) anlaşılmış olup, kaza tarihinde emsal aracın günlük kira bedeli,

araç kiralama şirketlerinden yaptığı piyasa araştırmaya göre 600,00 TL olduğu görülmüş olup, dolayısı ile hak mahrumiyet bedelinin tamirde kaldığı süre X günlük kira bedeli =30*600 =18.000,00 TL olduğunu, tüm dosya kapsamı incelendiğinde, ... Plakalı ... Marka , ...

Model Otomobilin , hasar dosyası kapsamında maddi hasarının 33.630,00 TL, değer kaybının 15.000,00 TL ve hak mahrumiyetinin ise 18.000,00 TL olmak üzere, toplam maddi zararının 66.630,00 TL olacağı" mütalaa edilmiştir. İlgili raporldaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak söz konusu tespitler hükme esas alınmıştır.

Davalı sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın oluşumunda Mahkememizce tam kusurlu kabul edilmiş olması nedeniyle davalıların müştereken ve müteselsilen meydana gelen değer kaybı ve hasar onarım bedelinin tamamından sorumlu olduğu, değer kaybına ilişkin yapılan 42.859,00 TL kısmi ödemenin mahsubu ile davalıların değer kaybı ve hasar bedelinden sorumlu olduğu miktar 37.288,00 TL kabul edilmiş ve davanın belirsiz alacak davası olması karşısında kabul edilen alacağa sigorta şirketi yönünden başvurunun yapılması takip eden 8. iş günü sonundan, davalı asiller yönünden ise haksız fiil tarihinden itibaren faiz türü yönünden taleple bağlı kalınarak yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.

Davacının aracında meydana gelen değer kaybı gerçek zarar (doğrudan zarar) kapsamında ise de, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da davalı araç işleteni ve araç sürücüsünden tazmininin gerektiği açıktır.

Bilirkişi raporunda araç mahrumiyet bedeli 18.000,00 TL olarak belirlenmiş, bu miktar mahkememizce de benimsenerek davalı asiller yönünden 18.000,00 TL miktar üzerinden ikame araç bedeli istemine yönelik talebin kabulüne karar verilmesi gerekmiş, davanın belirsiz alacak davası olduğu gözetilerek, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına haksız fiil tarihinden itibaren faiz türü yönünden taleple bağlı kalınıp yasal faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

G.D

Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

Katip Hakim