Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/357 K.2023/1084

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkilinin maliki olduğu .....plaka sayılı araç ile .....tarihinde .....sularında Diyarbakır Yenişehir .....Caddesi üzerinde .....Sokağa dönmek üzere seyir halindeyken davalı şirket nezdinde .....poliçe numarasıyla zorunlu mali mesuliyet sigortasıyla sigortalı olan .....plaka sayılı aracın, Karayolları Trafik Kanununun birden çok maddesini ihlal ederek % 100 kusurlu olacak şekilde müvekkilin maliki olduğu araca çarparak hasarlanmasına neden olduğunu, davalı sigorta şirketine yapılan başvuru sonucu kusurun müvekkilde olduğundan bahisle hasar ve değer kaybının karşılanmadığını,

kaza anına ait görüntülerin kaybolmaması ve tespit edilebilmesi için Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin .....Değişik İş sayılı dosyası ile tespit davası açıldığını, söz konusu dosya için müvekkili tarafından masraf yapıldığını, .....tarihinde davalı sigorta şirketine müvekkilin zararının giderilmesi konusunda başvuru yapılmış, ancak taleplerinin karşılanmadığını ileri sürerek fazlası saklı şimdilik .....TL hasar bedeli ile .....TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiş, .....tarihli dilekçe ile talep sonucunu değer kaybı yönünden .....TL'na,

hasar bedeli yönünden ise .....TL'na yükseltmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafa ait .....plakalı araç ile .....plakalı araç arasında .....tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, sigortalıları .....plakalı aracın, .....plakalı araç ile maddi zararlı trafik kazasına karıştığını, maddi ve değer kaybı zararları için talep gelmiş olup, sigortalı araçlarının kusuru olmadığından ilgili dosyaların olumsuz değerlendirildiğini, bu nedenle yasa ve poliçede tanımlandığı üzere, müvekkilinin yasal sorumluluklarının tümünü yerine getirmiş olmakla, müvekkil yönünden davanın reddini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası ile davacıya ait .....plaka sayılı aracın tescil bilgileri ile tramer kayıtları, davalı sigortalı .....plaka sayılı araca ilişkin tescil bilgileri celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, Mahkememizin .....D. İş sayılı dosyası dosya arasına alınmış, davaya konu kazada kusur durumunun tespiti yönünden Ankara Adli Tıp Kurumundan bilirkişi raporu alınmış, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar bedeli ve değer kaybı oluşup oluşmadığına ilişkin makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, trafik kazasında kaynaklı davacının aracında oluşan hasara bağlı meydana geldiği ileri sürülen hasar bedeli ve değer kaybının kazaya sebebiyet verdiği ileri sürülen aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinde, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin .....TL olarak belirlendiği, kaza tespit tutanağına göre .....tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, kaza sonrası düzenlenen ekspertiz raporuna göre davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin .....TL olarak belirlendiği, davacı tarafından değer kaybının ödenmesi için yapılan başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının hasar bedeli ve değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkindir.

Kaza tespit tutanağı ve Ankara Adli Tıp Kurumundan alınan bilirkişi raporundan; .....günü saat .....sıralarında davacı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç ile .....Caddesi üzerinde seyir halindeyken .....Caddesi istikametine doğru sola dönüş yaptığı sırada aracının sağ yan kısmına, karşı istikamette park halindeyken yola katılan dava dışı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın ön kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Ankara Adli Tıp Kurumundan alınan bilirkişi raporunda; davacı sürücü .....sevk ve idaresindeki aracı ile meskun mahaldeki yolu takiben seyrederek geldiği olay mahalli kavşakta karşı istikametteki araç trafiğini yeterince kontrol etmeden dikkatsiz ve tedbirsiz şekilde sola manevra yaptığı esnada karşı istikametten düz seyirle gele sürücü idaresindeki araca ilk geçiş hakkı bırakmadığı olayda asli ve %75 oranında kusurlu olduğu, davalı sigortalı araç sürücüsü .....ise, sevk ve idaresindeki aracı ile meskun mahalde yola katıldığı esnada yola gereken dikkatini vermediği,

karşı istikamette seyreden ve sola manevra yapan sürücü idaresindeki araca karşı etkin tedbir almadan önlemsizce çarpışması sonucu meydana gelen olayda tali ve %25 oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir. Rapor mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde davacının %75, dava dışı sigortalı araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve .....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (.....)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında .....TL değer kaybı oluştuğu, hasar bedelinin ise .....TL olduğu mütalaa edilmiştir. Bu miktardan davalı sigortalı araç sürücüsünün %25 kusur oranı göz önüne alındığında .....TL bakiye değer kaybı ödenmesi, yine .....TL olan hasar bedelinin davacının kusur oranı gereği .....TL olması gerektiği mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle yeniden rapor alınmasına gerek görülmemiştir.

Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı dosya kapsamından sabittir. Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalının %25 kusurlu olmasına göre, davalı sigorta şirketinin hasar bedeli yönünden sorumlu olduğu miktar .....TL, değer kaybı yönünden ise .....TL'dir. Bu miktarlar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir. Davanın belirsiz alacak davası olduğu gözetilerek, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim