Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/457 K.2024/532

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, .....tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen ve davalılardan .....adına kayıtlı .....plaka sayılı aracın diğer davalı .....sevk ve idaresindeki iken Mevlana Halit Mahallesi Doç.

Dr. .....Caddesi Bağlar/Diyarbakır mevkiine geldiği esnada sokaktan çıkarken yaya halde yürüyen müvekkiline çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin yaralandığını, kazanın meydana gelmesinde davalı .....asli kusurlu olduğunu, kaza sonrası Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının .....nolu dosyesğ üzerinden soruşturma yürütülen soruşturma sonucu iddianame düzenlendiğini, Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....E.-.....K.

Sayılı ilamı ile davalı .....hakkında mahkumiyet kararı verildiğini ve kararın kesinleştiğini, müvekkilinin Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesinde .....tarihinde muayenesinin yapıldığını ve hakkında kati rapor düzenlendiğini, kati raporda müvekkilinin burnunda kırık olduğu,

1 diş kaybının olduğu ve alnına dikiş atıldığı belirtilerek basit tıbbi müdahale ile giderilemez şekilde yaralandığı ve vücuttaki kemik kırığının hayat fonksiyonlarına etkisinin orta (2) derece olduğunun belirtildiğini, kaza nedeniyle müvekkilinin yaralanmasına bağlı meydana gelen zararın giderilmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan ve arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını ileri sürerek fazlası saklı şimdilik 100,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen,

.....TL manevi tazminatın ise davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini istemiş, .....tarihli celsede, dava dilekçesinde 100,00 TL olarak talep edilen maddi tazminatın 50,00 TL'lik kısmının sürekli iş göremezlik tazminatına, 50,00 TL'lik kısmının ise geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin olduğunu beyan etmiş, .....tarihli bedel arttırırm dilekçesi ile talep sonucunu sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden .....TL'na, geçici iş göremezlik tazminatı yönünden ise .....TL'na yükseltmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, müvekkili sigorta şirketinin yerleşim yerinin Üsküdar/İstanbul olması nedeniyle yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, dava açılmadan önce müvekkili sigorta şirketine yazılı başvuru koşulu yerine getirilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, kusur ve davacının maluliyet durumunun tespiti gerektiğini, müvekkilinin geçici iş göremezlik tazminatından poliçe kapsamında sorumluluğunun bulunmadığını, SGK tarafından ödenen tazminat varsa hesaplanacak tazminattan indirilmesi gerektiğini, müvekkilinin temerrüde düşmediğini ve davacının ticari faiz talep edemeyeceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ....., olay günü saat .....sıralarında abisi olan .....adına kayıtlı olan .....plaka sayılı araç ile Mevlana Halit Mah. .....Yas Evi Bölgesi .....Sokaktan çıkarken yolu kontrol etmek için durduğunu, soldan gelen herhangi bir araç olmadığını görünce .....caddesine doğru hareket ettiğini, hareket esnasında söz konusu caddede yaya bulunmadığını, araç 2-3 metre hareket ettikten sonra sağdan araç gelip gelmediğini kontrol ederken sola doğru dönüş hareketine başladığını, hareket esnasında adını sonradan öğrendiği .....isimli yayayı fark ettiğini, frene basması ile aracın .....çarpmasının bir olduğunu ve yayanın yere düştüğünü,

araçtan inip davacının yanına gittiğini ve ambulansı aradığını, olay yerine gelen ambulansın davacıyı hastaneye götürdüğünü, kaza sonrası davacının götürüldüğünü hastaneye giderek ziyaret ettiğini, sonrasında emniyete giderek ifade verdiğini, .....Tarihli SBÜ Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen adli raporda 1 adet diş kaybının olduğunun belirtildiğini, ancak, .....tarihinde meydana gelen olay ile ilgili Diyarbakır Selahaddin Eyyubi Devlet Hastanesi Acil Servisinde söz konusu hastaya müdahale eden Acil Tıp Uzmanının düzenlediği adli muayene raporunda herhangi bir diş kaybı ibaresine rastlanmadığını,

aralarında yaklaşık 13 gün zaman farkı olan söz konusu iki rapor arasında bu denli bir fark olmasının bahsi geçen diş kaybının malum kaza sonucu meydana gelmemiş olma ihtimali göz ardı edilmemesi gerektiğini, açılan davanın haksız olduğunu beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, davacıya ait tedavi evrakları ve UYAP sistemi üzerinden Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davacı ile davalılar .....ve .....hakkında sosyal ve ekonomik durum araştırılması yapılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya peşin sermaye değerli rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığı Sosyal Güvenlik Kurumundan sorulmuş, davaya konu kazada kusur durumunun tespitine yönünden Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden,

davaya konu kazada sürekli ve geçici iş göremezlik oluşup oluşmadığının tespiti yönünden Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından, tazminat hesabı yönünden ise aktüer bilirkişiden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklı davalı ZMMS sigorta şirketi ile işleten ve sürücüye yöneltilmiş geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı ile işleten ve sürücüye yöneltilmiş manevi tazminat istemine ilişkindir.

.....tarihinde .....plaka sayılı aracın davalı .....sevk ve idaresinde iken yaya konumunda bulunan davacıya çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede sakatlanma veya ölüm halinde maddi tazminat üst limitinin .....TL olarak belirlendiği, kaza sonrası yürütülen soruşturma sonucu iddianame düzenlendiğini ve yapılan yargılama sonucu Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....tarih ve ......-.....K.

Sayılı ilamı ile, davalı .....hakkında taksirle yaralamaya sebebiyet verme suçundan 112 gün adli para cezasına hükmedildiği ve sonrasında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğini, kararın ..... tarihinde itiraz edilmeksizin kesinleştiği, davacı tarafça dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, davaya konu kaza nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, yine dava açılmadan önce arabuluculuk aşamasının görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yetkili olup olmadığı, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise oranı ve süresi, manevi tazminata ilişkin koşulların oluşup oluşmadığı, tazminatın miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.

Davaya konu kazanın mahkememizin yetki sınırlarına dahil olan Diyarbakır İli sınırları içerisinde meydana geldiğinin ve davacının yerleşim yerinin ... Diyarbakır olduğunun anlaşılmasına göre 6100 sayılı HMK.'nun 16.maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yetkili olduğu kabul edilerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Davalı sürücünün sorumluluğu haksız fiilden kaynaklı olup, kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlü olduğu gibi işletenin sorumluluğu da yukarıda anılan kanun maddesine dayalı olup, sürücünün kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür.

Kaza tespit tutanağı, soruşturma ve kovuşturma dosyası ile Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan bilirkişi raporundan; .....günü saat .....sıralarında davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobil ile 369. Sokak üzerinden seyirle geldiği kavşak mahallinde, .....Caddesine sola dönüş manevrasıyla giriş yaptığı sırada, karşıdan karşıya geçiş yapmakta olan davacı yayaya çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Davaya konu kazada kusur durumunun tespitine yönelik Ankara Adli Tıp Kurumu trafik İhtisas Dairesinden bilirkişi rahoru alınmıştır. Kaza tespit tutanağı, davalı sürücü ve davacı yayanın beyanları ve soruşturma aşamasında trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporu irdelenmek ve kazaya ilişkin görüntülerde incelenmek suretiyle düzenlenen bilirkişi raporunda;

sola dönüş manevrasıyla caddeye giriş yapmak isteyen sürücünün, yola gereken dikkatini vermeyip kavşak giriş çıkışını kullanır şekilde geçiş yaparak yol ortalarına kadar gelen görülebilir vaziyetteki yayaya geçiş hakkını bırakmayıp önlemsizce çarptığı görülen olayın oluşumunda, yayaya kusur atfı oluşa uygun görülmediğini, buna göre, sürücü ....., sevk ve idaresindeki otomobil ile seyirle geldiği kavşak mahallinde sola dönüş manevrasıyla caddeye giriş yapacağı sırada yola gereken dikkatini vermediği, manevra alanını kontrolü altında bulundurmadığı,

sağa ve sola dönüş yapan sürücülerin bu yerlerden karşıdan karşıya geçişini yapan yayalara ilk geçiş hakkını vermeleri kural gereği olup yolun karşısına geçmek isteyen görülebilir vaziyetteki davacı yayaya önlemsizce çarptığı olayda dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara riayetsizliği ile asli ve %100 kusurlu olduğu, davacı yaya .....ise, kavşak mahallinden karşıya geçiş yaptığı sırada, sola dönüş manevrası yapan aracın çarpmasına maruz kaldığı olaydaki oluş şartlarında, oluşa etken kural ihlali görülmediğinden kusursuz olduğu mütalaa edilmiştir.

Mahkememizce bilirkişi raporunda yapılan tespitlerin dosya kapsamına uygun olması karşısında rapora iştirika edilerek davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı .....%100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik durumu oluşup oluşmadığının tespiti amacıyla Dicle Adli Tıp Kurumu tarafından 20.02.2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirilme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda; kaza nedeniyle davacıda oluşan maluliyetin %2 ve sürekli olduğu, iyileşme süresinin 1,5 ayı bulabileceği ve bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği mütalaa edilmiştir.

Tazminat hesabı yönünden aktüer bilirkişiden rapor alınmıştır. TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant tekniği esas alınarak, %2 sürekli maluliyet ve 1,5 ay geçici iş göremezlik süresi üzerinden asgari ücrete göre hesaplama yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda; geçici iş göremezlik tazminatı .....TL ve sürekli iş göremezlik tazminatı (bilinen dönem+bilinmeyen dönem) .....TL olarak hesaplanmıştır.

Maluliyet ve tazminat hesabı yönünden alınan bilirkişi raporlarında belirtilen süre ve miktarların yöntemince tespit edilmiş ve hesaplanmış olması karşısında denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilmiş ve mahkememizcede benimsenmiştir.

1-Davacının maddi tazminat istemine ilişkin olarak değerlendirmede;

Davacı taraf açılan davada, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı istemini tüm davalılara yöneltmiştir. Davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olmasına göre davacı yönünden hesaplanan .....TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile .....TL geçici iş göremezlik tazminatının tamamının ödenmesinden müteselsilen sorumlu olup, davacı tarafından talep edilen .....TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile .....TL geçici iş göremezlik tazminatı talebinin kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Faiz başlangıç tarihine ilişkin olarak; dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı belirtilmiş ise de tebliğine ilişkin dosyaya herhangi bir belge sunulmamıştır. Davalı sigorta şirketinden celbedilen hasar dosyası incelendiğinde, davacı tarafın başvuru evrakına .....tarihinin havale düşülmüş olması nedeniyle başvuru tarihinin .....tarihi olduğunun kabulü gerekir. 2918 KTK.'nın 97. maddesinde 8 iş günü olarak belirtilen süre sonunda davalının temerrüdü gerçekleşeceğinden davalı sigorta şirketinin temerrüt .....tarihinde gerçekleşmiştir.

Diğer davalılar sürücü ve işleten yönünden ise zarara karşılama yükümlülüğü kazanın gerçekleşmesi ile doğmaktadır. Bu nedenle davalılar işleten ve sürücü yönünden faiz başlangıç tarihi kaza tarihidir.

Dava belirsiz alacak davası olup, temerrütle birlikte davalıların zararın tamamını karşılama yükümlülüğü vardır. Bu nedenle, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatlarının tamamına davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden, diğer davalılar işleten ve sürücü yönünden ise, kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Davacının manevi tazminat istemine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

6098 sayılı TBK'nun 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1966 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Davacının tazminat istemi BK 56. maddeye dayanmakta olup, bu maddeye göre belirlenecek tazminatın zarara uğrayanda bir giderim duygusu yaratması gerektiği açıktır. Ancak tazminat belirlenirken sadece zarara uğrayan yönünden bakılmayıp, karşı taraf açısından da değerlendirme yapılmalıdır. Bu nitelikte bir tazminat miktarı ise, tarafların kusur oranına, ekonomik ve sosyal durumlarına, duyulan acıya, olay tarihindeki paranın satın alma gücüne vb. gibi verilere göre belirlenebilecektir. Tüm bu kriterlere göre belirlenecek tazminat -aynı anda- tarafların ikisini de memnun etmese dahi, adil olacağı için, hukuk tarafından kabul edilen ve uygulanan sistem haline gelmiştir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK.'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Somut olayda, kazanın oluş şekli, kusur durumu, kaza nedeniyle davacıda meydana gelen yaralanmanın ağırlığı, iyileşme süresi ve maluliyet durumu nedeniyle yaşadığı acı, elem, üzüntü, ıstırap, keder nedeniyle lehine manevi tazminata hükmedilme şartları gerçekleşmiştir. Tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kaza tarihi, paranın satın alma gücü, ülkenin ekonomik şartları, somut olayın özellikleri ile hak ve nasafet kuralları gereği davacı lehine .....TL manevi tazminata hükmedilmesine, bu bedelin davalılar işleten ve sürücüden müteselsilen tahsiline ve kabul edilen edilen tazminat miktarına kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim