Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/54 K.2024/60

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...Mahallesi ...Sanayi Sitesi içerisinde yer alan ...Blok No ...ve ...ile ...Blok No ...iş yerleri müvekkili şirket işletmesinde olduğunu, İnşaatı TOKİ Başkanlığınca gerçekleştirilen iş yerleri için kuralar çekilmek suretiyle iş yerleri teslimi gerçekleştirildiğini, ancak geri ödemeleri halen devam ettiğinden tapuların alınamadığını, Her birinin yüz ölçümü 300 er m2 olup toplam yüz ölçüm 900 m2 olan iş yerleri için asma kat yapımına ilişkin dökülecek betonun tedariki hususunda davalı şirketle mutabakata varıldığını,

varılan mutabakat gereği dökülecek beton ...N/mm2 olarak taraflarca kararlaştırıldığını, yapılacak iş karşılığında davalı şirketçe müvekkili şirkete toplam beş adet fatura kesildiğini, fatura bedelleri toplamı olan ...TL müvekkili şirket tarafından davalı şirkete ödendiğini, faturaların tamamında Mal Adı ...Hazır Beton olarak tanımlandığını, Fatura bedeli tanımlanan ...Hazır Beton üzerinden müvekkili şirkete tahakkuk ettirildiğini, İşin yapımından bir süre sonra dökülen betonlarda esneme meydana geldiğini, zamanla betonun dökülmeye yüz tuttuğunu, sonrasında da parça parça dökülmeye başladığını,

Herhangi bir bedeni ve maddi zarara sebebiyet verilmemesi anlamında müvekkili şirket yetkilileri dökülen betonları işin aciliyetine binaen ve mevcut tehlike karşısında yıktırmak zorunda kaldığını, müvekkili firma, bağımsız bir firmaya tespit konusu betona ilişkin analiz yaptırdığını, alınan numunelerden sonra düzenlenen ...BASINÇ DENEY RAPORU' na göre dökülen betonun basınç mukavemetinin ...N/mm2 olduğu tespit ve rapor edildiğini, mevcut sonucun davalı şirkete iletildiğini, şirket meydana gelen olaya ilişkin herhangi bir sorumluluk üstlenmediğini,

davalı şirketçe faturada belirtilen ...Hazır Beton yerine daha düşük mukavemette beton dökülmüş olması (ayıplı eser) nedeniyle müvekkili şirketçe ödenen ...TL nin iadesini, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı taraf huzurdaki işbu davayı süresi içerisinde açmamış olduğunu, zamanaşımı defi taleplerinin mevcuttu olduğunu, mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasında davacı tarafça açılan davanın süresi içerisinde açılmadığını ve bu nedenle süresi içerisinde zamanaşımı defini ileri sürdüklerini, davanın zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı, taraf sıfatını haiz olmadığından davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte dava konusu miktar tam ve kesin olarak belirlenebilir olduğundan huzurdaki dava, belirsiz alacak davası olarak açılması hatalı olduğunu,

kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı tarafından müvekkili şirkete bildirim yapılmadan betonların yıkılması müvekkili şirketin sorumluluğunu kaldırdığı gibi oluşan zararın da artamsına sebep olduğunu, beton yıkımı esnasında kayda alınan görüntülerin delil vasfı bulunmadığını, işin yapıldığı tarih ile delil tespiti yapılan tarih arasında önemli bir zaman dilimi bulunmakta olduğundan delil tespitindeki değerlendirmelere ve tespitlere katılmadıklarını, izah olunan ve re'sen nazara alınacak sebeplerle davacı tarafından davalı müvekkili aleyhine ikame edilen huzurdaki işbu davanın;

öncelikle zamanaşımı yönünden aksi halde esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasıdır.

Uyuşmazlık noktasının, taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesi gereğince anlaşma sağlanılan betonun dökülüp dökülmediği, buna dayalı olarak davacının ödenen bedelin iadesi ile munzam ve menfi zarar, yeniden beton döküm için yapılan toplam maliyet ile yıkım gideri ile işletmenin kapalı olmasından kaynaklanan zarar kalemlerini talep edip edemeyeceği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Davacının dava dilekçesi ekinde davacının davalı namına düzenlediği ...tarihli ...bedelli fatura, ...tarihli ...bedelli fatura, ...tarihli ...bedelli fatura, ...tarihli ...bedelli fatura ile...tarihli ...bedelli faturaların ...hazır beton mal hizmeti için düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Davacının dava açmadan önce ...tarihinde Diyarbakır ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ...Değişik iş numaralı dosyası ile delil tespiti isteminde bulunduğu, ...havale tarihli bilirkişi raporunda ise tespite konu olan taşınmaz üzerinde ...blok ve ...ile ...numaralı işyeri ile ...blok ...nolu işyerinde inceleme yapıldığı; ...blok ...nolu işyerinde mevcut bulunan döşemeden ...adet karot numunesinin alındığı ve bunun ortalama değerinin ...N/mm2 olduğu tespit edilmiştir.

Davacı vekilinin dava dilekçesi incelendiğinde ise Diyarbakır ...Oto tamircileri sanayi sitesinde yer alan ...blok ...ve ...nolu işyeri ile ...blok ...nolu işyeri için ayıplı eser nedeni ile talepte bulunulduğu anlaşılmıştır.

TAKBİS kayıtları incelendiğinde Diyarbakır ili ...mahallesi ...ada ...parsel sayılı işyeri niteliğindeki, ...kat taşınmazın zemin No:...sayılı taşınmazın davacı adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. Davalı vekili her ne kadar davacının dava açmakta hukuki yararının olmadığını savunmuş ise de davacının TOKİ başkanlığından kura çekimi sonrası geri ödemeli olarak davaya konu işyerlerini aldığı noktasında bir uyuşmazlık bulunmayıp, inşası tamamlandıktan sonra davalı ile yapılan eser sözleşmesinden kaynaklı tazminat davasını açmakta hukuki yararı bulunmaktadır.

TMK md.6 ile HMK md. 190 gereğince taraflardan her biri dayandırdığı olguların ispatı ile mükellef olup, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafın ispat yükü altında olduğu belirtilmektedir. Değişik iş dosyasında alınan raporda ...blok ...nolu işyerinde mevcut bulunan döşemeden 5 adet karot numunesinin alındığı fakat dava konusu edilen ... blok ...ile ...nolu işyerleri için numune alındığı hususuna alınan raporda değinilmediği anlaşılmaktadır; hal böyle olunca davacı tarafından faturaya konu edilen malzemelerin tespiti yapılan ...blok ...nolu işyerinde kullanıldığının ispatı gerekmektedir.

Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, 818 sayılı BK'nın 359-363 (TBK 474-478) maddeleri arasında düzenlenmiştir. İmâl edilen eserde ayıp varsa, iş sahibi tarafından süresi içersinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla dava tarihinde yürürlükte bulunan Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde sayılan seçimlik haklarından birisini kullanabilir. 6098 sayılı TBK'nın 475. maddesinde ayıp halinde iş sahibine üç seçimlik hak tanınmıştır.

Bunlar eserin kullanılamayacak ve kabule zorlanamayacak ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aykırı olması halinde sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden indirim isteme ve aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde onarımı isteme ya da onarım bedellerini talep etme hakkıdır.

Eser sözleşmesi ilişkilerinde sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın ...ve ...tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı TBK'nın 474. maddesi hükümlerine göre iş sahibi açık ayıplarda eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz (makul süre içerisinde) eseri muayene ve açık ayıpları ihbar etmek zorunda olduğu, BK'nın 362/son ve TBK'nın 472/son maddesi hükümleri gereğince ayıbın gizli olup sonradan ortaya çıkması halinde gecikmeksizin (derhal) ayıbı yükleniciye bildirmek zorunda olduğu, aksi halde eseri olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı hükümleri getirilmiştir.

Davacı, satış sözleşmesine konu ürünün taahhüt edilen nitelikte olmadığını iddia etmiş olup somut uyuşmazlıkta ayıp ihbarının TTK’ nın 23/3. maddesinde öngörülen süreler içinde ve satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak gizli ayıp olması halinde TBK’nun 223. maddesinin 2.ve 3.fıkralarında belirtildiği üzere öğrenildiğinde derhal yapılması gerektiği gözetildiğinde, davacının ayıp iddiasını ispatlaması gerekmektedir. Tacirler arasında ayıp ihbarının yasal süre içerisinde ve TTK' nun belirttiği yönde geçerli olarak yapılması gereklidir.

Somut olaya bakımından dava dosyası değerlendirildiğinde; davacı tarafça, söz konusu betonun kalitesinin davalı tarafça taahhüt edilen şekilde olmadığı, kalitesinin ancak belli bir kullanımdan sonra ortaya çıktığı belirtilmiş ise de davalı satıcı ayıp iddiasını kabul etmemiştir. Bu halde de davacının ayıp iddiasını ispatlaması gerekmektedir. Davacı vekiline ayıp ihbarı noktasında ispatı için delillerini sunması için süre verilmiş, davacı tarafça bu hususta tanık dinletilmediği, yemin deliline de başvurmadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

Katip Hakim