Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/546 K.2024/206

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..... günü, saat ..... sıralarında davalı şirketin sigortalısı olduğu sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı araçla, Diyarbakır ili şehir merkezinde seyir halindeyken aynı istikamette seyir halinde olan sürücü ve müvekkili şirketin yetkilisi olan .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın arka kısımlarına çarptığını,

çarpmanın etkisiyle müvekkili şirkete ait .....plakalı araç sol yan kısımları ile sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın sağ yan kısımlarına çarpması ve yine çarpmanın etkisiyle sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın arka kısımlarına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu kazada davalı şirketin sigortalısı olduğu .....plakalı aracın sürücüsü .....%100 kusurlu olduğu sonucuna varıldığını müvekkilinin uğradığı zararın tazmini için davalı şirkete başvuru yaptığını ancak davalı sigorta şirketi tarafından .....tarihinde .....TL kısmi bir ödeme yapıldığını,

yapılan kısmi ödeme müvekkilinin gerçek zararı olmadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla (Belirsiz Alacak Davası) müvekkiline ait araçta oluşan değer kaybı için şimdilik .....TL'nin kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini müvekkili adına vekaleten talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının müvekkili şirkete .....tebliğ tarihli başvurusu üzerine .....değer kaybı tazminat tutarını .....tarihinde aldıktan sonra uyuşmazlık konusu olan bu ödemenin yetersizliği belirtilerek iş bu davayı açmadan önce ,zorunlu dava şartı olan 2918 sayılı KTK. Madde 97 uyarınca davalı müvekkili sigorta şirketine başvurusunun bulunmadığını, davacı tarafın dava şartı olan başvuru şartını yerine getirmediği için bu dava şartı sonradan giderilebilecek bir dava şartı da olmadığı için davacı yanın davasının esasa dahi girilmeden usulden dava şartı yokluğundan reddedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

1-Kaza tespit tutanağı;.....günü, saat ..... sıralarında, sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracıyla Diyarbakır ili şehir merkezinde seyir halindeyken aynı istikamette seyir halinde olan sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın arka kısımlarına çarpmış çarpmanın etkisiyle .....plakalı araç sol yan kısımları ile sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın sağ yan kısımlarına çarpması Ve sarsılmanın etkisiyle Sürücü ..... sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın arka kısımlarına çarpılması neticesinde, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır.

2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ve kazaya karışan .....plaka sayılı araç malikinin .....olduğu .....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve araç başına maddi zarar limitinin .....olduğu anlaşılmaktadır.

3-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin trafik kayıtları Türkiye Noterler Birliği ile Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

4-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik .....TL kısmi bir ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

5-.....Tarihli makine mühendisinden alınan bilirkişi kök raporu ile .....tarihli ek raporu: Bilirkişi .....tarafından tespiti istenen aracın; ....., .....olduğu,yapılan değerlendirmeler ışığında; huzurdaki ihtilafa konu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı,

sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülmeyip temin edilen belge (tutanak/ resimler/ eksper raporu ve sair evraklar) doğrultusunda; .....plakalı aracın onarım işlemlerinin .....Otomativ özel servisinde .....TL bedel ile tamamlandığı, değer kaybı hesaplaması, .....tarihli ve .....sayılı Resmi Gazetede yayımlanma tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları Eki Değer Kaybı Hesaplama Esaslarına göre yapılmış olup değer kaybı .....TL olarak hesaplandığı,

davalı şirket belirtilen Değer Kaybı .....TL tutarlarının .....oranında(SBGM verileri ve Eksper raporuna göre) sorumlu tutulabileceğinden .....TL değer kaybı ödemesi yapması gerekirken; davalı sigorta kuruluşu tarafından davacı tarafa değer kaybına ilişkin .....tarihinde .....TL ödeme yapılmış olduğu anlaşılmış olup, tespitim doğrultusunda ödemede değer kaybına ilişkin .....TL kalan tutar olarak tespit edildiği ve alınan ek raporda ise emsali araca göre kaza değer kaybına etkisi diğer teknik parametreler sabit tutularak sadece araca ait değişen ve tamir gören parça bilgisi (ekspertiz raporu referansıyla değiştirilerek) mukayese edildiği,

bilirkişi raporunun düzenlendiği tarih itibarıyla yapılan piyasa araştırmasına göre aracın hasarsız değer ortalaması yaklaşık .....TL, aynı aracın hasar kaynaklı tamirat görmüş değeri ortalaması yaklaşık .....TL'dir. Bu hesapla araçta meydana gelen değer kaybı .....tarihi itibarıyla .....TL tutarındadır.

Bu tutarın dava tarihi itibarıyla karşılığı TUİK Tarafından yayınlanan "Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksi ve Değişim Oranı " tablosu 29.1 maddesi (motorlu kara taşıtları) fiyat farkında kullanılan endekslere göre hesaplanmış olup ocak ayı 2023 ' deki katsayı .....' TL olduğu, piyasa araştırması tarihindeki katsayı .....'dir. Bu hesap ile bugün piyasa araştırmasına göre ortalama .....TL olan değer kaybı kaza tarihi itibarıyla .....TL olduğu belirtilmiştir.

6-Davacı vekilinin .....Tarihli değer artırım dilekçesi: Müvekkili şirkete ait aracın kasko poliçesini yapan .....Sigorta A.Ş. tarafından .....TL araç onarım bedeli ödemesi müvekkili şirkete yapıldığını, müvekkiline araç başı teminat limiti olan .....TL'den .....TL ile .....TL çıkarıldığında geriye .....TL zarar tutarı ortaya çıktığını, davalının .....TL'den sorumlu olduğunu belirterek davasını tutarını arttırmıştır.

Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı talebine dayalı maddi zararının tahsili davasıdır.

Uyuşmazlık konusunun .....tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı tazminatı tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, .....tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir.

Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (.....)

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde.

Kazanın gerçekleşmiş olduğu .....tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, dosyada bulunan kaza tespit tutanağı ile belirlendiği üzere davalı nezdinde sigortalı aracın davacıya ait araca arkadan çarptığı böylelikle KTK da belirtildiği üzere gerekli sürüş mesafesini bırakmadığı anlaşılmakla tam kusurlu sayıldığı davacının ise kazanın oluşumuna etki eden bir kusur atfının bulunmadığı, kaza nedeniyle davacı aracında .....TLdeğer kaybı olduğu,

davalı sigorta şirketinin .....TL araç onarım bedeli ödemesi ile .....TL değer kaybı ödemesi çıkarıldığında geriye .....TL zarar tutarı ortaya çıktığı yapılan ödeme mahsup edildiğinde kalan miktarın .....TL olduğu, kazanın sigorta poliçesi tarihleri arasında gerçekleştiği ve poliçe teminat kapsamında sorumlu olduğu değerlendirilebileceğinden davanın kabulü gerekmiştir.

Davalıya ait kazaya karışan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, davalı sigorta şirketine yapılan başvuruyu takip eden 8. İş gününün .....tarihine isabet ettiği dolayısı ile de bu tarih tarihi itibariyle temerrüde düştüğü bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği anlaşılmakla dava ve ıslah dilekçesi gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim