Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/558 K.2024/103

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, ... tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi düzenlenen dava dışı sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı aracın Diyarbakır İli ...yolu mevkiinde seyri sırasında, aynı mevkide seyir halinde bulunan müvekkile ait ... plaka sayılı araca çarpması üzerine maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kazada ...plaka sayılı aracın tam kusurlu olduğunu, bu aracın davalı sigorta tarafından ...poliçe no ile sigortalandırıldığını, meydana gelen kaza nedeniyle müvekkilinin aracında değer kaybı oluştuğunu,

zararın tazmini amacıyla davalı sigorta şirketine yapmış oldukları başvuru üzerine ...tarihinde ...TL kendilerine ödeme yapıldığını, ancak yapılan ödemenin yetersiz olduğunu, eksik ödeme yapıldığı için ...tarihinde tekrar değer kaybının ödenmesi için yapılan başvuruya istinaden ödeme yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alınamadığını ileri sürerek fazlası saklı şimdilik ...TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren bankalara uygulanan en yüksek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiş, ...tarihli dilekçe ile talep sonucunu ...TL'na yükseltmiştir.

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamış, davalı vekili ...havale tarihli dilekçede, ...plakalı araca ait ...numaralı poliçenin tespit edildiğini, ... tarihinde karıştıkları kaza nedeniyle ihbar sonrası ... numaralı hasar dosyalarının açıldığını, ...numaralı dosyanın hasar dosyası dosyası olduğunu ve işbu dosyada tedarikçi firmalara ...TL ve davacı hesabına ...tarihinde ...TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığını, ...numaralı dosyanın değer kaybı dosyası olduğunu ve işbu dosyada ...TL değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını, ... sayılı dosyaların kazaya karışan dava dışı ...plakalı araca ilişkin olup bu araç için ...TL hasar ve ...TL değer kaybı tazminatı ödendiğini beyan etmiştir.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyaları, davacıya ait araç ile davalı sigortalı araca ait trafik tescil bilgileri, davacıya ait aracın tramer kayıtları, ilgili kolluk biriminden kaza tespit tutanağı ve UYAP sistemi üzerinden Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ...nolu soruşturma dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarının tespiti yönünden makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dosyanın incelenmesinde, ...tarihinde davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, ...plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin ...TL, kaza başına ise ...TL olarak belirlendiği, kaza sonrası davacıya ait araçta hasar bedelinin davalı sigorta şirketi tarafından karşılandığı, davacı tarafından değer kaybının ödenmesi için davacı tarafından yapılan başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından ...tarihinde ...TL ödendiği,

dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı, kaza nedeniyle Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ...nolu dosyası üzerinden yürütülen soruşturma sonucu şikayet yokluğu nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı zararının tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeniyle davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin yapılan ödemeden daha fazla miktarda değer kaybı oluşup oluşmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına, faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir. Değer kaybı da poliçe kapsamına dahil olan gerçek zararlardandır.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin ...tarihli ve ..., ...sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (...)

Anılan ilkeler doğrultusunda değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisinden alınan bilirkişi raporunda, davacıya ait aracın tamirinin ekonomik olduğu ve davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta ...TL değer kaybı meydana geldiği mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiştir.

Kaza tespit tutanağı ve soruşturma dosyasında yer alan kazaya karışan araç sürücülerinin beyanlarından, ...tarihinde saat ...civarlarında dava dışı ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç ile Diyarbakır İli istikametinden ...İli istikametine seyri sırasında ...Karayolu ...mevkiine geldiğinde plakasını hatırlamadığı aracın ani fren yapması üzerine kendisinin de çarpmamak için ani fren yaptığı, bunun üzerine yine aynı istikamette seyir halinde bulunan arka tarafında ki davacı sürücü ...sevk ve idaresinde bulunan ...plaka sayılı aracın ...plaka sayılı araca arka kısmından çarptığı,

sonrasında yine aynı istikamette bulunan ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı aracın önünde bulunan davacıya ait ...plaka sayılı araca arka kısmından çarptığı ve bu çarpma sonrasında yine aynı istikamette seyir halinde bulunan ...plaka sayılı aracın önünde bulunan davalı sigortalı ...plaka sayılı araca arkadan çarpması sonucu davaya konu 4 araçlı maddi hasarlı zincirleme trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Bu haliyle davaya konu zincirleme trafik kazasına karışan 4 araçta aynı yönde seyir halinde bulunmaktadır. Kazaya karışan ...plaka sayılı araç en önde iken davacıya ait ...plaka sayılı araç ...plaka sayılı araca arkadan çarpmış, davacıya ait aracın arkasında bulunan davalı sigortalı ...plaka sayılı araçta davacıya ait araca arkadan çarpmış, davalı sigortalı aracın arkasında bulunan ...plaka sayılı araçta davalı sigortalı araca arkadan çarpmıştır.

Her ne kadar kaza tespit tutanağında kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı ...plaka sayılı araç sürücüsü ...ile ...plaka sayılı araç sürücüsü ...2918 sayılı KTK.'nun 56/1-c maddesinde düzenlenen araç takip mesafesi kuralını ihlal ettiğinden kusurlu olduğu, ...plaka sayılı araç sürücüsü ...ile davacı ...herhangi bir kusurunun bulunmadığı belirtilmiş ise de, mahkememizce davacının da önünde bulunan ... plaka sayılı araca arkadan çarpması nedeniyle takip mesafesine uymayarak kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Davacıya ait araç hakkında kaza sonrası düzenlenen ekspertiz raporu ile dosya kapsamında alınan bilirkişi raporundan, davacıya ait aracın hasar onarımına ilişkin olarak işlem yapılan kısımların davalı sigortalı aracın arkadan çarpması sonucu meydana gelen hasara ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı önünde bulunan araca arkadan çarpması nedeniyle kusurlu kabul edilmiş ise de, davacıya ait araçta önden çarpma nedeniyle bir hasar oluşmadığından, davacının kendi kusuru ile oluşan hasar arasında illiyet bağı bulunmamaktadır.

Davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsü davacıya ait araçta oluşan hasar yönünden %100 kusurludur ve sigortalının kusuru nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen ...TL değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Davadan önce ödenen ...TL mahsup edildiğinde davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu bakiye miktar ...TL'dir. Bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Davanın belirsiz alacak davası olduğu gözetilerek, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim