Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/722 K.2024/172

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..... Hizmetleri ile .....arasında Radyo Baz istasyonları Çözüm Ortaklığı Sözleşmesi İmzalandığını, daha sonra Devir Sözleşmesi ile .....Telekomünikasyon'a devredildiğini, davalı şirket, çalışanı .....iş aktini feshetmiştir.

Bunun üzerine dava dışı çalışan tarafından , müvekkilinin şirket ve davalı şirket aleyhine alacak davası açtığını, Diyarbakır .....İş Mah. .....Sayılı dosyası üzerinden açılmış olan dava sonucunda Yerel Mahkeme .....-.....sayılı karar ile davacının davasının kısmen Kabulüne karar verdiğini, .....Elazığ İcra Müdürlüğü’nün .....sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi neticesinde, müvekkilinin şirket bakiye borç miktarına karşılık toplam .....ödeme yaptığını, söz konusu zararın tespiti hususunda İşveren'in kayıt ve defterlerinin esas alınarak, kesin delil kabul edileceği konusunda tarafların anlaştığını, Yüklenici;

işbu Sözleşme ile üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeni ile Kamu ya da üçüncü gerçek veya tüzel şahısların uğrayacağı zararların tazmininden de sorumlu olacak ve söz konusu zararlar nedeni ile doğabilecek her türlü ceza ve tazminat talebinden İşveren'i ari tutacağını, Yüklenici;

doğrudan zararlarm tazmini konusunda sınırsız sorumlu olacak olup, dolaylı zararlardan sorumluluğu 17.5 hükümleri saklı kalmak kaydıyla dolaylı zararın Yüklenici'nin ağır ihmal ve/veya kasıtlı eylemi ve/veya gizlilik yükümlülüğünü ihlali ve/veya fikri mülkiyet haklarını ihlali ve/veya kanun ve/veya mevzuzat hükümlerinin ihlali sebepleriyle ortaya çıkması halleri haricinde toplam Sözleşmenin geçerli olduğu toplam süre boyunca toplam Sözleşme bedeli ile sınırlı olacağını,

Yüklenici'nin bu Sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerinden herhangi birini ihlal etmesi sebebiyle gerek adli ve gerekse üçüncü kişilerden gelebilecek her türlü ceza iddiası ve [veya tazminat talebinin sorumlusu münhasıran Yüklenici olacağını, Yüklenici, bu nevi uyuşmazlık sebebiyle doğrudan ya da dolaylı olarak ortaya çıkabilecek her nevi sorumluluktan İşveren'i ari tutmayı kabul, beyan ve taahhüt ettiğini, aksi halde, İşveren'in bu nedenle uğradığı zararın tazmin edilmesini talep hakkı saldı kalmak kaydıyla, bu sebeple ödemekle yükümlü olduğu tüm tutarları Yükleniciye rücu etme hakkı bulunduğunu,

şeklinde düzenlendiğini bu nedenlerle dava dışı davalı şirket çalışanına müvekkilinin şirketin ödemek zorunda kaldığını, .....davalıdan tahsili için rucü davası açtığını, .....nin ödendiği tarihten itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talep haklarımızın saklı tutulmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, dava dışı işçi tarafından elde ki dosyanın davacı ve davalısı aleyhine işçilik alacaklarının tahsili istemiyle Diyarbakır .....İş Mahkemesinde açılan dava sonucu taraflar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi olduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulüne dair verilen ve kesinleşen karara dayalı olarak eldeki dosyanın tarafları aleyhine başlatılan icra takibi sonucu davacı tarafından ödenen bedelin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davacının ödediği bedeli davalıya rücu edip edemeyeceğine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinde, dava dışı .....tarafından eldeki dosyanın davacısı ve davalısı aleyhine işçilik alacaklarının tahsili istemiyle açılan dava sonucu Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....E.- .....K. sayılı ilamı ile, .....A.Ş. ile .....Telekominikasyon Servis Hizmetleri A.Ş. arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğu kabul edilerek, davanın kısmen kabulüne miktar yönünden karar verildiği, kararın kesinleşmesi sonrası karara dayalı olarak dava dışı işçi tarafından Elazığ .....İcra Müdürlüğü’nün .....esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi sonucu davacı .....A.Ş. tarafından takip dosyasına .....tarihinde .....TL yatırıldığı anlaşılmaktadır.

Eldeki davanın tarafları arasında, dava dışı işçiye karşı üst işveren-alt işveren ilişkisi olduğu İş Mahkemesinde yapılan yargılamada kabul edilmiştir. Davacıda, kesin olarak verilen mahkeme kararına dayalı olarak icra takip dosyasına ödeme yapmıştır. Taraflar arasında üst işveren-alt işveren ilişkisi olduğuna yönelik kesin olarak verilen mahkeme kararı elde ki dava yönünden bağlayıcı olup, mahkememizce taraflar arasında üst işveren-alt işveren ilişkisi olup olmadığına yönelik tahkikat yapılmasına gerek görülmemiştir.

Açılan dava, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, davalıdan rücuen tahsiline ilişkin olduğu için uyuşmazlık, Yargıtay (Kapatlan) .....Hukuk Dairesi ve Yargıtay .....Hukuk Dairesince benimsenen genel ilkelere göre çözümlenmelidir. Buna göre;

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Taraflar arasındaki sözleşmede aksi düzenlenmemiş ise işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması nedeniyle davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler ise kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

Aynı şekilde ihbar tazminatından da son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. ().

Yukarıda yer verilen ilkeler uyarınca somut olay incelendiğinde. İş Mahkemesince verilen kararda,dava dışı işçinin ücret alacağından davacı .....A.Ş.'nin davalı .....Servis Hizmetleri A.Ş. ile birlikte müteselsil sorumluluğuna hükmedilmiştir ve davacı da bu karara dayalı olarak icra takip dosyasına ödeme yapmıştır.

Dosya içerisinde işçilik alacaklarının ödenmesinden davacının sorumlu olduğuna dair herhangi bir sözleşme hükmü bulunmadığı, dava dışı işçinin davalının çalışanı iken iş akdinin sonlandırıldığı ve davaya dayanak ödemenin işçilik alacakları için açılan dava sonucu hükmedilen alacak kalemleri olduğu, bu nedenle davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen bedelin tamamının davalının sorumluluğunda olduğu ve davacının ödediği bedeli davalıya rücu edebileceği anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Davaya dayanak yapılan ödeme, eldeki dosyanın taraflarının İş Mahkemesinde davalı ve icra takip dosyasında borçlu olarak gösterildiği mahkeme kararına dayalı olarak yapıldığından, taraflarında tacir olması nedeniyle davacının takip dosyasına ödeme yaptığı tarihten itibaren avans faizi talep edebileceği kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim