Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/777 K.2024/832

Davacı vekili, ... tarihinde müvekkiline ait ...plaka sayılı aracın ...sevk ve idaresinde iken davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen, davalı ...maliki olduğu ve diğer davalı ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç arasında trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası müvekkile ait aracın onarım amaçlı yetkili servise götürüldüğü ve servis tarafından ...TL bedelli fatura düzenlendiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta ve araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu,

müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin davalılar tarafından karşılanması gerektiğini ileri sürerek fazlası saklı şimdilik 100,00 TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş, ...tarihinde bedel arttırım dilekçesi ile talep sonucunun ...TL'na yükseltmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, müvekkili şirket tarafından davacıya ait aracın kasko sigorta poliçesini düzenleyen ...Sigorta A.Ş'ye ...tarihinde ...TL ödeme yapıldığını, yapılan ödeme ile birlikte davacının başka bir hak ve alacağının kalmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla kusur durumunun tespiti yönünden Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini, değer kaybının ZMMS genel şartları ekinde yer alan formüle göre hesaplanması gerektiğini, davacının ticari faiz talep edemeyeceğini ve ancak dava tarihinden faiz talep edeceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Usulüne uygun tebligata rağmen diğer davalılar davaya cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamıştır.

Taraflarca dosyaya sunulmuş dosyalar incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası ile yapılan ödemelere dair belgeler, davacı ile davalıya ait aracın trafik tescil bilgileri ile davacıya ait aracın tramer kayıtları ve Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ...nolu soruşturma dosyası celb edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kazada kusur durumunun tespiti yönünden trafik polisi bilirkişiden, değer kaybına ilişkin ise makine mühendisinden bilirkişi raporu alınarak sonuca gidilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklı kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın sürücüsü ve işleteni ile ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketine yöneltilmiş değer kaybının tahsili istemine ilişkindir.

...tarihinde davacıya ait ...plaka sayılı araç ile davalılardan ...maliki olduğu ve diğer davalı ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ...plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin ...TL olarak düzenlendiği, davacıya ait aracın hasar onarımı için kasko sigorta poliçesini düzenleyen ...Sigorta A.Ş.'ye davalı sigorta şirketi tarafından ...tarihinde ...TL ödeme yapıldığının taraflar arasında ihtilafsız olduğu,

buna göre bakiye poliçe limitinin ...TL olduğu, davacı tarafından değer kaybının ödenmesine yönelik davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuluculuk süresinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeniyle değer kaybı oluşup oluşmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ...nolu soruşturma dosyası incelendiğinde, davaya konu kaza nedeniyle yürütülen soruşturma sonucu şikayet yokluğundan kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dosya içerisinde yer alan kaza tespit tutanağına göre, ...tarihinde saat ...civarlarında davacıya ait ...dava dışı ...sevk ve idaresinde Diyarbakır İli Kayapınar İlçesi ...Mah. . Sokak'ta, davalı ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç ile .... Sokakta seyir halinde iken, her iki aracın .... Sokak ile .... Sokak'ın kesiştiği mahalle geldiği esnada ...plaka sayılı aracın ön kısımları ile ...plaka sayılı aracın yan kısımlarına çarpması sonucu davaya konu kazanın meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Kaza tespit tutanağında, sürücü ...kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş kavşaklarda sağından gelen araca ilk geçiş hakkını vermediğinden, sürücü ...ise kavşağa yaklaşırken hız kurallarına riayet etmediğinden kazanın meydana gelmesinde kusurlu oluğu belirtilmiştir.

Davaya konu kazada kusur durumunun tespitine yönelik trafik bilirkişisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, sürücü ...geçiş hakkı öncelğine riayet etmediğinden kazanın meydana gelmesinde %75 oranında kusurlu olduğu, sürücü ...ise kavşağa yaklaşırken hız kurallarına riayet etmediğinden kazanın meydana gelmesinde %25 kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir. Bilirkişi raporunda yapılan tespitin kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamı ile uyumlu olması karşısında mahkememizce de benimsenmiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı ...%75, davacıya ait araç sürücüsü ...ise %25 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında ...TL değer kaybı oluştuğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiştir.

Eldeki davada, davalılar davacıya ait araçta meydana gelen ...TL değer kaybından %75 kusur oranına isabet eden ...TL'nın ödenmesinden davacıya karşı müştereken ve müteselsilen sorumludur. Bu nedenle, bedel arttırım dilekçesi ile talep edilen ...TL üzerinden açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin olarak;

Davalı işletene ait aracın cinsinin otomobil ve kullanım amacının hususi olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu halde davacının talep edebileceği faiz yasal faizdir.

Dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine ...tarihinde mail yoluyla başvuru yapıldığı anlaşılmaktadır. 2918 KTK.'nın 97. maddesinde 8 iş günü olarak belirtilen süre sonunda davalının temerrüde düşeceği gözetildiğinde, davalı sigorta şirketinin ...tarihi itibariyle temerrüde düştüğünün kabulü gerekir.

Davalı işleten yönünden ise zarara karşılama yükümlülüğü kazanın gerçekleşmesi ile doğmaktadır. Bu nedenle davalı işleten yönünden faiz başlangıç tarihi kaza tarihidir.

Davanın belirsiz alacak davası olduğu gözetilerek, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden, diğer davalılar işleten ve sürücü yönünden ise kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim