Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/795 K.2024/562

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili .......,...... ilçesine bağlı .......

Köyüne kain ....... ada ve parsel no'lu taşınmazında ........ yılında ....... metrekare kuru buğday ekimi yaptığını, müvekkili bu buğday tarlasını ....... yılı için ...... poliçe numarasıyla TARSİM köy bazlı kuraklık verim sigortası ile ekte sunduğumuz sigorta poliçesi ile sigortalattığını, ancak davalı tarafından poliçe düzenlenirken, müvekkilinin arazisinin Belli Köyüne ait arazi olduğu hususu tapu kayıtları ve ÇKS kayıtları ile sabit olduğunu, bu nedenle müvekkili tarafından kuruma zararının giderilmesi için sigorta bedelinin ödenmesi talebiyle başvuru yapıldığını, ancak TARSİM'e yaptığımız başvuru ve itirazlara,

Seki köyünün kuraklık kapsamında olmaması gerekçesiyle kurum tarafından olumsuz yanıt verildiğini, Halbuki müvekkilinin talebi Seki köyünün kuraklık kapsamına alınması değil zaten müvekkilin arazisinin kuraklık bölgesi kapsamına alınan Belli köyünde olduğu ve bu nedenle poliçe bedelinin ödenmesi talebi olmasına rağmen kurum, tarafımızca yapılan başvuru ve itirazları reddettiğini ve köyün adının sehven davalı tarafça yanlış yazılmasından dolayı müvekkilin bu şekilde mağdur edilmesi hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu,

fazlaya ilişkin tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'sinin davalının temerrüde düştüğü kuraklığı öğrenme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle Davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yarar olmadığını, davaya konu poliçeler için teminat kapsamında ödeme yapıldığını, müvekkili şirketçe yapılan tüm işlemler poliçe hükümlerine ve mevcut duruma uygun olduğunu, devlet destekli köy bazlı verim sigortası uygulaması poliçe, genel şartlar, tarife talimatlar ve sair mevzuat çerçevesinde, hukuka uygun ve mevcut duruma olarak yapıldığını, referans parsellerin belirlenmesi ve verim tespit çalışmaları genel şartlar çerçevesinde mevzuata uygun olarak yapıldığını,

genel şartlar ile tarife ve talimatlar ile birlikte poliçe bir bütün olup taraflar için bağlayıcı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere, davacı tarafça talep edilen faizin türüne itiraz ettiklerini, haksız davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE

1-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan arasında .......-........ tarihlerini kapsayan poliçe düzenlendiği anlaşılmaktadır. 2-Hasar dosyası: ....... numaralı poliçe için hesaplanan 25.138,51-TL hasar tazminat ve 5.040,05-TL prim borç mahsubu olmak üzere toplamda 30.178,56-TL hasar tazminatı davacıya ödenmiş olduğu anlaşılmıştır.

3-Mahkememizce bilirkişi heyetinden aldırılan ........tarihli rapor: İlgili mevzuat hükümlerine göre, Sigorta Poliçesi düzenlenir iken, Tapu kayıtlarına göre düzenlenmiş olan ÇKS kayıtlarının esas alınması gerektiğini, ......nolu parselde ekili Buğday ürünü ile ilgili olan ........ numaralı Poliçe düzenlenir iken ilgili acente tarafından Tapu kaydı ve ÇKS kaydı göz önüne alınmayarak Tapu kayıtlarında ve ÇKS kayıtlarında ilgili taşınmazın bulunduğu köy "Belli" köyü yazmasına rağmen, ....... numaralı Poliçeye sigortalı ürünün bulunduğu köy ismini "......." köyü olarak kayıt etmiş olduğunun anlaşıldığı,

...... numaralı Poliçede sigortalı ürünün bulunduğu köy isminin "......" köyü değil, "....." köyü olması gerektiği kanaatine varıldığı,...... köyü verilerine göre Tazminat Hesaplamasında Tazminat tutarı (TL/Da)=(Eşik Verim-Gerçekleşen Köy Verimi) x Ürün Fiyat x Birim Alan= ( 256 - 197) x 3,28 x 119,958 =23.214,27 TL , Sap unsuru tazminat tutarı x %30 = 6.964,28 TL Toplam hakedilen Tazminat miktarı 23.214,27TL + 6.964,28 TL=30.178,55 TL olduğu, 18023544 numaralı poliçe için ....... tarihinde 25.138,51 TL ödendiğinin görüldüğü,

....... köyü verilerine göre Tazminat Hesaplamasında Tazminat tutarı (TL/Da)=(Eşik Verim-Gerçekleşen Köy Verimi) x Ürün Fiyat x Birim Alan = ( 256 - 55) x 3,28 x 119,958 = 79.085,91 TL, Sap unsuru tazminatı tutarı x %30 = 23.725,77 TL Toplam hakedilen Tazminat miktarı 79.085,91 TL + 23.725,77 TL=102.811,68 TL olduğu, (sigortalının varsa prim borçları düşülmesi gerektiği), ....... numaralı poliçe için ....... tarihinde 25.138,51 TL ödendiğinin görüldüğü,

değerlendirmeler sonunda, Toplam hakedilen Tazminat miktarından(...... köyü verilerine göre), ödenmiş olan tazminat miktarı ve varsa prim borcu eksiltilerek kalan miktarın davacıya ödenmesi gerektiği görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

4-Islah Dilekçesi; davacı vekilinin....... tarihli ıslah dilekçesinde uyuşmazlık tutarı 1.000,00 TL olarak açtıkları dava değerini, bilirkişi raporu doğrultusunda 71.959,95 TL olarak ıslah ettikleri anlaşılmıştır.

Yukarıdaki deliller ile tüm dosya kapsamı ele alındığında;

Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktalarının; Taraflar arasındaki köy bazlı kuraklık verim sigorta poliçeleri kapsamında gerçekleşen rizikoya bağlı davalı tarafından yapılan sigorta sözleşmesinin yer tespitinin yanlış yere yapıldığının iddiası üzerine eksik ödemenin yapıldığı, bundan bahisle tazminat istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, poliçe kapsamındaki rizikonun gerçekleşmesine bağlı olarak hasar oranının tespiti ile buradan varılacak sonuca göre davacının tazminat talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faiz başlangıç tarihine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, davaya konu edilen ......nolu poliçe ile hasar dosyası, poliçede yazılı taşınmaza ilişkin tapu kayıt örneği, ...... İlçesi tarım ürünlerine yönelik ....... yılına ilişkin maliyet döküm cetvelleri, ÇKS kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, ziraat mühendisleri ve tarım sigortaları alanında uzman bilirkişi heyeti oluşturularak talimat yoluyla bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Davacıya ait ....... yılı ÇKS kayıtlarının incelenmesinden, ....... İli ........ İlçesi Belli Mahallesi ......, ......., ........., ......., ......., ......,..... parsel nolu taşınmazların kullanım şeklinin ekmeklik buğday olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.

Tapu kayıt örneklerinin incelenmesinden ....... İli...... İlçesi...... köyü....... Ada...... parsel nolu taşınmazın alanının 218.475,59 m2 olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığa konu edilen poliçelerin incelenmesinden, .......nolu poliçede, sigortalı taşınmazın ...... İli ........ İlçesi...... Köyü ....... ada .... parsel olarak gösterildiği, sigortalı taşınmazın alanının 119,958 dekar, köy ortalama veriminin 320 kg/da, köy eşik verim değerinin 256 kg/da, ürün birim fiyatının ise 3,28 TL/kg olarak gösterildiği anlaşılmıştır.

2022 yılı Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Genel Şartlarının "Sigortanın Konusu" başlıklı A.1 maddesinde, "Bu sigorta ile Tarım Sigortaları Havuzu, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu'nun 12'nci maddesine istinaden, Cumhurbaşkanı kararı ile kapsama alınan risklerin, Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) kayıtlı kuru tarım alanlarında üretimi yapılan buğday, arpa, çavdar, yulaf, ritikale, nohut, kırmızı mercimek ve yeşil mercimek ürünleri ile bu ürünlerin sertifikalı tohumluk ürünlerinde köy genelinde doğrudan neden olacağı verim kaybı,

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Tarım Sigortaları Havuzu verileri esas alınarak tespit edilen eşik verim değerine kadar teminat altına alır. Sigortalının poliçede belirtilen parseline özgü verim kayıp talepleri dikkate alınmaz." düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeden de açıkça anlaşılacağı üzere poliçenin düzenlenmesinde sigorta yaptıracak kişinin ÇKS kayıtlarının esas alınacağı belirtilmiştir.

Davacıya ait 2022 yılı ÇKS belgelerinde ...... ada ...... parsel nolu taşınmazların...... İli ....... İlçesi .......köyü olarak gösterildiği, tapu kayıtlarında da davacının bu taşınmazların maliki olduğu, poliçelerde belirtilen sigortalı taşınmazların kullanım alanlarının da ÇKS kayıtlarındakilerle uyumlu olduğunun anlaşılması karşısında poliçelerde sigortalı taşınmazın ....... İli ...... İlçesi.......Köyü değil de Belli olarak gösterilmesinin, davalı tarafından poliçelerin düzenlenme aşamasında meydana gelen maddi hatadan kaynaklandığının kabulü gerekir. Bu durumda davacının poliçe kapsamında tazminat talep edip edemeyeceğinin ...... İli........ İlçesi ...... Köyüne ilişkin veriler esas alınarak değerlendirilmesi gerekir.

Davacının Belli Köyü verileri esas alınarak tazminat alacağının bulunup bulunmadığının hesaplanması için ziraat mühendisi bilirkişiden rapor alınmıştır.

Bilirkişi tarafından poliçede belirtilen alan ve yine poliçede belirtilen birim fiyat üzerinden değerlendirme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda....... köyü verileri esas alındığında zarar miktarının 102.811,68 TL olarak tespit edilmiş ve davalı sigorta şirketince davadan önceki prim borcu olan 5.040,50 TL düşülerek yapılan ödeme miktarı 30.178,56 TL mahsup edildiğinde aradaki farkın 71.959,95 TL olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan hesaplamanın, poliçeye, Köy Bazlı Kuraklı Verim Sigortası Genel Şartları ile Tarife ve Talimatlara uygun olması karşısında mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir. Davalı TARSİM, poliçe ve genel şartlar gereğince tespit edilen verim ile köy eşik verim değeri arasında meydana gelen verim kaybı nedeniyle oluşan zararı karşılamakla yükümlüdür. Buna göre, ........ İli ....... İlçesi .......

Köyü ...... ada.......parsel için tespit edilen 21.697,56 TL hasar tazminatından davalı Tarsim tarafından ödenen 30.178,56 TL ile davacının prim borcu olan 5.040,05 TL mahsup edildiğinde bakiye kalan miktar 71.959,95 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin olarak; dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden, ...... tarihinde hasar tespit raporunun düzenlendiği, davaya konu edilen sigorta poliçesinin tabi olduğu genel şartların "Tazminatın Ödenmesi" başlıklı B.7 maddesinin birinci bendinde, hasar dosyasının tamamlanmasından sonra, kesinleşmiş olan tazminat miktarının en geç 30 gün içerisinde sigortalıya ödeneceği belirtilmiş, aynı husus poliçede de belirtilmiştir.

Hasar tespit raporunun ....... tarihinde düzenlenmiş olması kaşsında temerrüdün ........ tarihinde gerçekleştiği kabul edilmiştir.

Taraflar arasındaki ilişkinin davalı yönünden ticari iş olmasına ve 6102 sayılı TTK.'nun 19.maddesine göre bir taraf için ticari sayılan işin diğer taraf içinde ticari iş sayıldığının ve davanın belirsiz alacak davası olduğunun anlaşılması karşısında kabul edilen alacağın tamamına temerrüt tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim