İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/796 K.2024/526

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/796

KARAR NO : 2024/526

DAVA

Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)

DAVA TARİHİ : 20/11/2023

KARAR TARİHİ : 26/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı ----- Eylül 2023 tarihine kadar merkez adresi ---, ---- Cad. ----No:--- Kat:----- olan ----- Şirketinin Yönetim Kurulu Başkanı olarak görev yaptığını, aynı zamanda dava dışı----- ünvanlı şirketin de Yönetim Kurulu Başkanı olduğunu, bu tarihte müvekkili şirketin genel kurul toplantısı yaptığını ve şirkete yeni bir yönetim kurulu atandığını, yeni yönetim kurulunun karar alarak,

şirket adresinin----- adresinden-----adresine taşınmasına karar verdiğini, bununla birlikte müvekkili şirkete ait tüm bilgi ve belgelerin, müvekkili şirketin eski adresi olan ----- adresi ile -----adresinde kaldığını, bu belgelerin müvekkili şirkete tesliminin hukuki bir zorunluluk olduğunu, belgelerin tesliminden sorumlu olanların ise Türk Ticaret Kanunu gereğince Yönetim Kurulu Başkanı olduğunu, Genel müdürün de icrai görevi sebebiyle aynı şekilde Yönetim Kurulu Başkanı ile birlikte sorumluluğu olduğunu, -----yine Eylül 2023 tarihine kadar şirkette yönetim kurulu üyesi ve genel müdürü olarak görev yaptığını,

04.11.2023 tarihinde,---- Noterliğinin ----- yevmiye no.lu ihtarnamesi davalıya gönderilerek, şirkete ait bazı belge, bilgi ve kayıtların tesliminin talep edildiğini, davalı tarafından bu ihtarnameye ------Noterliği’nin ---- numaralı ihtarı ile cevap verildiğini, 19 madde halinde belirtilen bilgiler, veriler, belgeler ve kayıtların uhdesinde olmadığının iddia edildiğini, müvekkili şirket tarafından ----yevmiye no.lu ihtarnamesi ile aynı belgelerin talep edildiğini, ---- No.lu davalının ----- Noterliği’nin ----- numaralı cevabı ile bu talebi reddettiğini, ---- No.lu davalının ise,

birinci cevabında bu belgelerin kendisinde olmadığını iddia ederken, -----.Noterliği’nin ---- numaralı cevabı ile şirket bilgi ve kayıtlarının taraflarına iletilmesi için gayret edileceği şeklinde beyanda bulunduğunu, söz konusu belgeler halen dahi teslim edilmediği için, TTK Madde 392/4 gereğince Sayın Mahkemeye müracaat zorunluluğu hâsıl olduğunu, tüm bu nedenlerle davalı ----, Türk Ticaret Kanunu’nun 392 nci maddesi uyarınca, müvekkili şirketin eski Yönetim Kurulu Başkanı, diğer davalının da müvekkili şirketin eski genel müdürü ve yönetim kurulu üyesi olarak sorumlu olduklarından, ------ ile,

--- Mahallesi, --- Caddesi, No:----- adreslerine icra marifetiyle gidilerek, bu adreslerde inceleme yapılmasına, davalıların birlikte kontrolü altında bulunan, şirket sermayesini temsil eden basılmış pay senetleri veya ilmuhaber asılları ( --- ve ----- ait olanlar hariç), şirket iştiraklerinin sermayesini temsil eden şirket’e ait pay senetleri/ilmuhaber asılları, şirket çalışanları özlük dosyaları, şirket yıllık izin defteri, şirket e-sistemleri (e-defter, e-fatura, e-irsaliye vs. olması halinde giriş şifreleri), şirketin tarafı olduğu tüm kira sözleşmeleri ile ek protokol asılları, şirket’in tarafı olduğu tüm sözleşme asılları,

şirketin çıkarmış olduğu tüm vekaletnamelerin asılları, olması halinde şirket çek defteri, olması halinde Şirket’in temin etmiş olduğu mevcut olan tüm izin ve ruhsatların, Gelir İdaresi Başkanlığı sistemi giriş bilgileri (kullanıcı adı ve şifresi), Sosyal Güvenlik Kurumu giriş bilgileri (kullanıcı adı ve şifreleri), şirket varlıklarına ait (araçlar, tekne, motor vs) bildirge, bilgi ve belgeler, şirketin herhangi bir resmi kurum ile yürüttüğü görüşmeler kapsamında kullanılan bilgi ve belgeler,--- kayıtlı tüm kalemler, ---- adresleyen tüm alan adları, ---- ait tüm dijital veriler (e-mail, SMS, ortak alan vb.),

-----. bünyesinde müvekkili şirketin ortak satın almaya katıldığı ve nisbeti oranında kullanılan envanterler, şirketin resmî kurumlar ile yapmış olduğu tüm yazışmaların bunlarla sınırlı olmamak üzere ---- Şirketi’ne ait tüm kayıtların, belgelerin, defterlerin asıllarının mahkeme ya da icra kasasına alınmasına, bilahare tüm bu belgelerin müvekkili şirkete teslimine karar verilmesini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalılara bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davanın konusunun, davacı şirketin müvekkili -----eski yönetim kurulu başkanı sıfatıyla yönelttiği bilgi ve belge istemlerini konu edindiğini, davacı şirketin bu noktada hiçbir hukuki menfaati bulunmadığını, çünkü bu bilgi ve belgelerin, bizatihi davacının uhdesinde ve erişiminde olan bilgi ve belgeler olduğunu, davacı ----rahmetli ----- müvekkili ----- tarafından kurulan, iki kurucunun ---- alanındaki varlıklarını ve projelerini yönetmek üzere faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, çiftin kızları dava dışı --- davalı şirkete sonradan ortak olduğunu,

bu üç ortağın her biri % 100’lük sermayeyi temsil eden paylar üzerinde % 33.33 düzeyinde ortak iken; rahmetli --- rahatsızlanmış; bu rahatsızlığın son dönemlerinde ise, -----, bu davanın konusunu oluşturmayan ve üçüncü kişiler tarafından gerçekleştirilen bir dizi haksız fiil tahtında, hukuka aykırı bir biçimde ağır bir haciz tehdidi altında kaldığını, bu nedenle ---- bu şirketteki paylarını (% 33.33) emaneten ----- devrettiğini, sonrasında ----vefat ettiğini ve ----- % 8.33 pay kaldığını, haciz tehdidi kalktıktan sonra----söz konusu hisseleri ------iade etmekten imtina ettiğini,

bununla ilgili olarak taraflar arasındaki ihtilafın devam ettiğini, davacı---- müvekkiline ---- Noterliği’nden 26.10.2023 tarihinde ----- yevmiye no.suyla bir ihtarname çekerek bu bilgi ve belgeleri istediğini, bunun üzerine müvekkili tarafından cevaben---- Noterliği’nden 03.11.2023 tarihinde ------ yevmiye no.lu olarak gönderilen ihtarnameyle bu bilgilerin yönetim kurulu başkanı sıfatıyla müvekkili nezdinde tutulmadığını, müvekkili yönetim kurulu başkanı iken bu belge ve bilgileri muhafaza eden kişileri yönettiğini ve bu kişilerin yönetiminin bu kez ----- yeni yönetim kurulu üyeleri olduğunu, tüm bunlardan öte,

bilgi ve belgelerin halihazırda davacı şirketin kontrolünde olduğuna yer verildiğini, huzurdaki davayı açmadan önce davacı -----kendi çalışanı ------ aracılığıyla tüm bilgi ve belgeleri kontrolü altına aldığını, müvekkili tarafından davacıya gönderilen cevabı ihtarnamede de belirttikleri gibi şirketin ticari defterlerinin önceki dönem yönetim kurulu üyeliği yapmış olan ---- tarafından uzun süre önce teslim alındığını ve bir daha şirkete getirilmediğini, davacı şirketin, esasen bu davayla “kendi uhdesinde ve erişiminde olan bilgi ve belgeleri” sırf müvekkiline rahatsızlık yaratmak amacıyla istediğini, davacı tarafın TTK.m.

392 bağlamında yönetim kurulu başkanına biçtiği rol de hukuken hatalı bir değerlendirmeye dayandığını, TTK.m. 392. yönetim kurulu başkanının şirket içinde yönetim kurulu üyeleri tarafından gelen bilgi istemlerinin eşgüdümünü sağlamak, adeta bu süreci sahipsiz bırakmamak mevkinde olduğunu, şirkette bilgi akışı, yönetim kurulu üyelerinin görevlerini layıkıyla yürütmeleri için gerekli olmakla birlikte, TTK.m.

369’un açık hükmü karşısında bizatihi şirketin kendi menfaati dürüstlükle korunması gerektiğini, tüm bunlara rağmen.

Mahkemenin yargılama sürecine hizmet etmek amacıyla, istenilen belgelerin kapsamının da yüklü olmasını gözeterek; anılan bilgi ve belgelerin müvekkilinin erişebileceği suretlerinin ve davacı tarafından erişilebilecek olmasına rağmen kasten gelip alınmayan asıllarının teslimi için Mahkemeden süre istediklerini, bu teslim, bu bilgi ve belgelerin uhdelerinde bulunduğu veya davacının uhdesinde ve erişiminde bulunmadığı anlamına gelmediğini, müvekkilince ilgililere verilen talimatlar dairesinde, davacının çalışanı ---- davacı şirketin eski yönetim kurulu başkanı müvekkili ------talimatı altında çalışırken,

şirketin yönetiminin değişmesi üzerine tüm bilgi ve belgeleri ----- yeni merkezine taşırken geride bıraktığı tespit edilen kayıtlar veya suretler olduğunu, ----geride bıraktığı asıl ve suretlerin mahkemece verilecek süre içinde mahkeme kalemine teslim edileceğini, bu kayıtlara listeleri dilekçe ekinde sunduklarını, neticede;

haksız olan, her durumda davacıların uhdesinde ve erişiminde olan bilgi ve belgelerin taraflarından istenmesinde davacının hukuki menfaatinin bulunmadığından bahisle davanın ve her durumda, yanıtları ekte sunulan bilgi alma istemlerinin reddine, davacının uhdesinde ve erişiminde olduğu yönündeki savunmaları saklı kalmak kaydıyla, davacının çalışanı-----davacının bilgi ve belgelerini davacı şirketin yeni merkezine götürürken yanına almadığı ve geride bıraktığı asılların ve suretlerin, dijital olarak veya fiziki olarak mahkeme kalemine teslimi için taraflarına süre verilmesini,

yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davanın konusunun, davacı şirketin müvekkili ----- eski yönetim kurulu üyesi sıfatıyla yönelttiği bilgi ve belge istemlerine ilişkin olduğunu, davacı şirketin bu noktada hiçbir hukuki menfaati bulunmadığını, çünkü bu bilgi ve belgelerin, bizatihi davacının uhdesinde ve erişiminde olan bilgi ve belgeler olduğunu, davacı ---- ilkin müvekkiline ----- Noterliği’nden 04.11.2023 tarihinde ----- yevmiye no.suyla bir ihtarname çekerek bu bilgi ve belgeleri istediğini,

bunun üzerine müvekkili tarafından cevaben ---- Noterliği’nden 12.10.2023 tarihinde ----- yevmiye no.lu olarak gönderilen ihtarnameyle bu bilgilerin davacı şirketin kontrolünde olduğuna dair açıklamalara yer verildiğini, bunun üzerine davacı şirket tarafından bu kez ---- Noterliği’nden 26.10.2023 tarihinde ---- yevmiye no.suyla bir ihtarname çekerek bu bilgi ve belgeleri istediğini, bu ihtarnameye ise müvekkilince ---- Noterliği’nin 06.11.2023 tarihli ve ----- yevmiye no.lu ihtarnamesiyle cevap verildiğini,

bu ihtarname teatisi bağlamında davacının müvekkilince ilk ihtarnamede “bilgi ve belgelerin uhdemizde bulunmadığı” ikinci ihtarnamelerinde “bilgi ve belgelerin aktarılmasına gayret edileceği” yönünde yapılan yorumun, hatalı olduğunu, her ne kadar müvekkilinin yönetim kurulu üyeliğinin yanısıra aynı zamanda genel müdürlük görevini üstlenmişse de, huzurdaki davayı açmadan önce davacı ----, kendi çalışanı ---- aracılığıyla tüm bilgi ve belgeleri kontrolü altına aldığını, böylelikle davacı şirketin, esasen bu davayla “kendi uhdesinde ve erişiminde olan bilgi ve belgeleri” müvekkilinden istemekte olduğununu, bunun yanı sıra,

müvekkili---- tarafından davacıya ----- Noterliği’nden 12.10.2023 tarihinde ----- yevmiye no.lu olarak gönderilen ihtarnamede de belirttikleri gibi şirketin ticari defterleri, önceki dönem yönetim kurulu üyeliği yapmış olan ------tarafından uzun süre önce teslim alındığını ve bir daha şirkete getirilmediğini, buna rağmen, Mahkemenin huzurunda bu davanın açılması üzerine,

müvekkili tarafından, yasaların kendisine yüklediği görevin ötesinde bir inceleme yaptırıldığını ve---- tarafından geride bırakılan asıl ve suretlerin tespit ettirildiğini, tüm bunlara rağmen Mahkemenin yargılama sürecine hizmet etmek amacıyla, istenilen belgelerin kapsamının da yüklü olmasını gözeterek anılan bilgi ve belgelerin müvekkilinin erişebileceği suretlerinin ve davacı tarafından erişilebilecek olmasına rağmen kasten gelip alınmayan asıllarının teslimi için mahkemeden süre istediklerini, bu süre zarfında, mahkemenin kalemine,

anılan belgeler yerine göre fiziki olarak yerine göre dijital olarak bir tutanak karşılığında teslim edileceğini, bu teslim, bu bilgi ve belgelerin uhdelerinde bulunduğu veya davacının uhdesinde ve erişiminde bulunmadığı anlamına gelmediğini, müvekkilince ilgililere verilen talimatlar dairesinde, davacının çalışanı ----davacı şirketin eski yönetim kurulu başkanı ----- talimatı altında çalışırken, şirketin yönetiminin değişmesi üzerine tüm bilgi ve belgeleri ----- yeni merkezine taşırken geride bıraktığı tespit edilen kayıtlar veya suretler olduğunu tüm bu nedenlerle huzurdaki çekişmesiz yargılama mahiyetindeki bilgi alma istemi,

davacı zaten bu bilgilere erişim imkanına sahip olduğundan ve bir kısmını da kendi uhdesinde bulundurduğundan, hukuki menfaat yokluğundan davanın reddi ile yargılama giderlerini ve vekalet ücretini davacıya yükletmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce; ---- Ticaret Sicil Müdürlüğünden davacı ----- Şirketi'nin kuruluşundan itibaren tüm sicil kayıt örnekleri celp edilerek incelenmiş ve mali müşavir bilirkişi refakatinde davalı vekilleri tarafından bildirilen evraklar üzerinde inceleme yapılarak rapor alınmış ve taraflara tebliğ edilmiştir.

Davacı tarafça, davacı şirketin ticari defterlerinin davalılarda bulunmasına rağmen kendisine teslim edilmediğinden bahisle ticari defterlerin teslimi istemiyle eldeki dava açılmıştır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 64/1. Maddesine göre, her tacir, ticari defter tutmak ve bunları gerektiğinde ibraz edecek şekilde uhdesinde bulundurmak zorundadır. Bu kapsamda ticari defterlerin üçüncü kişi nezdinde bulunması halinde şirketin ticari defterlerin kendisine teslimini istemesinde hukuki yararı bulunmaktadır.

Davacı taraf dava dilekçesinde; davacı şirketin yeni yönetim kurulunun şirket adresinin taşınması kararından sonra davacı şirkete ait tüm bilgi ve belgelerin şirketin eski adresinde kaldığını ifade etmiştir.

Ancak davalılar, davacı şirkete ait olan belge ve defterlerin şirketin kendi uhdesinde olduğunu belirterek, şirket çalışanı dava dışı ----- geride bıraktığı bir kısım belgeleri ise teslime hazır olduklarını belirtmişlerdir.

Mahkememizce verilen yerinde inceleme yetkisine istinaden yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde şirkete ait bir kısım evrakların davalılarca davacı tarafa teslim edildiği, bu hususta taraf vekillerince karşılıklı imzalanmış 02/05/2024 tarihli tutanağın düzenlendiği görülmüştür.Mahkememizce yapılan yargılama ve inceleme sonucunda tüm deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı tarafın talebine konu ticari defter ve belgelerin tamamının davalılarda bulunduğuna dair dosyada herhangi bir kayıt bulunmama olup, davalıların davacıya ait, dava konusu ticari belgeleri uhdelerinde bulundurdukları iddiası ispatlanabilmiş değildir.

Yargılama aşamasında bir kısım evrakların davacılara teslim edilmiş olması hususu göz önünde bulundurularak, söz konusu evraklar yönünden dava konusuz kaldığından bu kısımla ilgili esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerekmiş olup, teslim edilenler dışında kalan talep konusu sair ticari evrak, defter ve belgeler yönünden ise, ---- BAM ----.

HD'nin ------ Esas, ----- Karar sayılı ilamı nazara alınarak, ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM (Yukarıda açıklanan nedenlerle):

1-)Talep konusu bir kısım evraklar yönünden dava konusuz kaldığından bu kısımla ilgili esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, sair evraklar yönünden davanın REDDİNE,

2-)Bilirkişi raporuna ekli 02/05/2024 tarihli tutanağın kararın eki sayılmasına,

3-)Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL harcın dava açılırken peşin olarak alınan harçtan mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadeine,

4-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-)Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden, karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

6-)Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,