Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/809 K.2024/430

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davalının yapımını üstlendiği Şanlıurfa İli Birecik İlçesi .....Mahallesi .....İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi işi kapsamında çalışacak işçilere yemek hizmeti sunulması için müvekkili ile davalı şirket arasında .....başlangıç ve .....bitiş tarihli yemek hizmeti alım sözleşmesi imzalandığını, müvekkil tarafından şantiye alanında mutfak kurularak yemek hizmeti verilmeye başlandığını, müvekkilin sözleşmenin devam edeceğine inancı ile toplu mal alımı yaptığını ve sözleşmenin fesih edilmiş olması nedeniyle gıda malzemelerini kullanamadığı gibi iade imkanı da bulamadığını,

bu konuda Birecik Sulh Hukuk Mahkemesinin'nce .....D.İş sayılı dosyasında tespite yönelik keşif yapıldığını, sözleşmenin davalı tarafından tek taraflı feshedilmesi ve müvekkil şirketin bilgisi dışında üçüncü bir şirketle anlaşması neticesinde müvekkilin uğradığı zararların tazmini için yapılan girişimlerden ve buna ilişkin Diyarbakır .....Noterliği .....tarih ve .....yevmiye nolu ihtarnamesinden ve arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını,

müvekkil şirket tarafından sözleşmeye konu edimleri ifa edilirken sözleşmenin 4.maddesindeki düzenlemeye istinaden yemek fiyatlarının TEFE-TÜFE oranında güncellenmesi gerekirken davalı tarafından bu talebin reddedildiğini ve yemek hizmeti için başka bir firma ile anlaşma yapıldığını ve Ağustos ayı içinde verilen yemeklerin bedeline ilişkin faturanın kesilip hesapların kapatılacağının müvekkile bildirildiğini,

müvekkil şirket tarafından sözleşmenin feshinin kabul edilmediğini ve sözleşmeyi ayakta tutarak davalının edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle doğan müspet zararın tazmininin gerektiğini ileri sürerek ve harca esas değeri .....TL göstererek fazlası saklı bilirkişi marifeti ile sunulan faturalar ve sözleşme süresi dikkate alınarak yapılacak tespit, değerlendirme ve hesaplama sonucunda ortaya çıkacak müvekkilinin uğradığı müspet zararın (kar kaybı) ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir

Davalı vekili, hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerinin dolduğunu, davacı ile imzalanan sözleşme gereğince davacının yeteri kadar personel bulundurarak yemek hizmeti sağlayacağı taahhüt edilmesine rağmen davacı tarafından yemekhanede yapılan işin amacına ve kalitesine uygun olacak şekilde eleman bulundurulmadığını, yemek servisinde sıkıntılar yaşandığını, zaman kaybının önlenmesi ve yemek ihtiyacının zamanında karşılanması için şantiyede çalışan işçilerin de yemek hizmetine /servisine etkin bir şekilde katılmak zorunda kaldıklarını,

çalışan personellerin bir birlerine karşı en azından asgari düzeyde de olsa saygı göstermeleri beklenen bir durum olup yemek hizmeti sunan personellerin şantiye alanında çalışan işçilere yönelik kaba davranış ve isteksiz iş yapmak gibi davranışlarda bulunmasının çalışma huzuru/ortamını bozabilecek niteliğe ulaştığını, çalışan işçilerin hijyenik bir ortamda ve hijyenik kap kaçak,

malzeme ve ortamda yemek yeme en tabii hakları olup sözleşme mukabilince gerekli hijyen koşulları ve kap kacak temizliği en önemli husus olmasına rağmen bil hassa kap kacak temizliğinde gerekli özen ve ihtimamın gösterilmemiş olması işçilerin tabiri caiz ise yemek yemeden/yemekhaneye gitmekten tiksinir hale getirdiğini, hijyen/kapkacak temizliğindeki sıkıntının davacı çalışanları ile şantiye çalışanları arasında sözlü tartışmanın dışına çıkıp hakaret ve fiziksel şiddete varacak boyuta ulaşması karşısında müvekkil şirketin bu olaylara karşı kayıtsız kalmasının beklenebilir bir durum olmadığını,

müvekkil şirket tarafından defalarca kez davacı tarafın uyarıldığını, bu uyarılara karşın davacı tarafça sorunun çözümüne doğrudan etki edecek önlemler alınmadığını ve sorunun giderek büyümeye devam ettiğini, müvekkili şirket personellerince, yemekhane alanında tezgah, duvar, kapı temizliği, personellerin işçi kıyafeti, eldiven, vs. giyimine özen gösterilmediğinin gözlemlendiğine, ayrıca havalandırma, duman, koku, is ve buharlaşmaya engel olacak, ısıyı muhafaza edecek, toz, kir ve haşere girişini engelleyecek önlemlerin alınmadığına ve bu yönde sözlü uyarıda bulunulduğuna dair .....tarihli tutanak düzenlendiğini,

yine müvekkil şirket personellerince, yüklenici tarafından yemek hizmetleri sunulurken yeteri kadar personel (aşçı, servis elemanı vs.) bulundurulmadığının tespit edildiğine, hijyen kurallarına uyulmadığına, sözleşmede kaliteli gıda maddesi kullanılacağı belirtildiği halde yemek hizmetinde kullanılan gıda maddelerinin kaliteli ve birinci sınıf olmadığına ve geçmiş günlere ait kokuşmuş, küflenmiş bozuk yemeklerin tekrardan servis edildiğine, yemek menüsüne uyulmadığına ve menüdeki değişikliğin bildirim yapılmaksızın servis edildiğine,

sözlü uyarılar yapılmasına rağmen yüklenicinin belirtilen hususları tekrarladığının tespit edildiğine ilişkin .....tarihli tutanak tutulduğunu, davacı tarafından müvekkil şirkete gönderilen ihtara cevaben müvekkil şirket tarafından gönderilen Diyarbakır .....Noterliğinin .....tarih .....yevmiye nolu ihtarnamesinde özetle, sözleşmede .....tarihine kadar fiyat farkı verilmeyeceği belirtildiği halde müvekkili tarafından inisiyatif uygulanarak .....tarihinden itibaren toplamda .....TL fiyat farkı verildiği,

ayrıca sözleşmede müvekkili bünyesinde bulunan (taşeron işçileri hariç) personellerin yemek ücretlerinin davacıya ait olmasına rağmen işçilerin toplam sayısının yarısı karşılanması nedeniyle müvekkilinin zarar ettiği, davacı tarafa mütedait kez uyarı verilmesine rağmen hem yemek hemde hijyenik koşulların iyileştirilmediği, aylık ve haftalık menülerin çıkarılmadığı, firmanın kendi isteğine göre yemek çıkardığı ve bu hususun tutanak altına alındığı,

sözleşme hükümlerine aykırı davranmada ısrar edildiği için sözleşmenin feshedileceğini davacının olası zararının önlenmesi için 2 hafta önceden davacıya bildirildiği ve ellerindeki malzemenin .....tarihine kadar bitirilmesinin davacıya bildirildiğini, taraflar arasındaki alacak verecek ilişkisi incelendiğinde, müvekkilinin davacıya fazladan ödeme yaptığının açık olduğunu, nitekim davacı vekilinin de Ağustos ayı içerinde kendilerine sözleşme fesih bildiriminin yapıldığını dava dilekçesinde kabul ettiğini, müvekkil tarafça davacının olası zararlarını önlemek için gerekli imkan ve süreninde verildiğinin açık olduğunu,

Birecik Sulh Hukuk Mahkemesinin .....D. İş sayılı dosyasında yapılan delil tespitinin müvekkilinin gıyabında yapılması nedeniyle düzenlenen bilirkişi raporu içeriğini kabul etmediklerini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, Birecik Sulh Hukuk Mahkemesinin .....D. İş sayılı dosyası, Diyarbakır .....Noterliğinin .....tarih ve .....yevmiye nolu ihtarnamesi ve Diyarbakır .....Noterliğinin .....tarih ve .....yevmiye nolu ihtarnamesi celp edilerek dosya arasına kazandırılmıştır.

Taraflar arasında, .....tarihli davalının inşaat yapım işini üstlendiği şantiye alanında çalışacak işçilere .....tarihleri arasında yemek hizmeti sunulması için yemek hizmeti alım sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 4. maddesinde, sabah kahvaltısı, öğle yemeği ve akşam yemeğine ilişkin fiyatların belirlendiği ve fiyatların sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 6 ay süre ile geçerli olduğu, sonrasında TEFE-TÜFE oranında artış yapılacağının düzenlendiği,

Davacı tarafından davalıya hitaben gönderilen Diyarbakır .....Noterliğinin .....tarih ve .....yevmiye nolu ihtarnamesinde özetle, 6 aylık süre sonunda yemek fiyatlarının TEFE-TÜFE oranında güncellenmeyeceği, yemek hizmeti için başka bir firma ile anlaşıldığı, Ağustos ayı içinde verilen yemeklerin bedeline ilişkin faturanın kesilip hesapların kapatılacağı ve sözleşmenin fesih edildiğinin davalı tarafından bildirildiği, müvekkilinin sözleşmenin devam edeceğine inancı ile toplu malzeme aldığı ve sözleşmenin fesih edilmesi nedeniyle malzemeleri kullanamadığı gibi iade de edemediği,

sözleşmenin feshi nedeniyle müvekkilinin uğradığı (yatırım masrafları, kar kaybı, malzeme alımı) zararların hesaplanarak 5 gün içerisinde müvekkilinin hesabına yatırılması, aksi takdirde dava yoluna başvurulacağının ihtar edildiği,

Davalı tarafından davacıya gönderilen Diyarbakır .....Noterliğinin .....tarih ve .....yevmiye nolu cevabı ihtarnamesi ile özetle, gönderilen ihtarnamede fiyat farkı verilmeyeceği iddia edilmiş ise de, müvekkili tarafından sözleşmenin ifası süresinde zorunlu olmadığı halde .....tarihinden itibaren .....TL fiyat farkı verildiği,

sözleşmede kendi şirketleri bünyesinde bulunan (taşeron işçileri hariç) personellerin yemek ücretlerinin yükleniciye ait olduğu belirtilmesine rağmen işçilerin toplam sayısının yarısının karşılandığı ve bundan dolayı şirketin zarar ettiği, ayrıca daha önce uyarılar yapılmasına rağmen hem yemek hizmetinin sunulması hem de hijyen konusunda gerekli özenin gösterilmediği, ilgili şikayetlerin tutanaklarla imza altına alındığı ve uyarıların şirket mühendisleri ve çalışanlarınca yapıldığı,

sözleşmeye aykırı davranılması nedeniyle sözleşmenin fesih edileceğinin 2 hafta öncesinden bildirildiği ve yüklenicinin malzemelerini bitirip zarar etmemesi için .....tarihinde sona erdirileceğinin yükleniciye bildirildiği, sözleşmede yemek menüsünün aylık olarak çıkarılacağı ve iş sahibinin onayı alındıktan sonra menünün hazırlanacağı belirtilmesine rağmen hiçbir şekilde ne aylık ne de haftalık menü çıkartılmadığı,

yüklenicinin kendi isteğine göre yemek çıkarttığı, tolerans tanınarak ve insiyatif alınarak yardımcı olunmasına rağmen halen alacaklı olunduğu iddialarının devam etmesi halinde ödenen fiyat farklarının ve diğer zararlardan dolayı alacak davası açılacağının bildirildiği,

Birecik Sulh Hukuk Mahkemesinin .....D. İş sayılı dosyası incelendiğinde, .....tarihinde delil tespit talebinde bulunulduğu ve .....tarihinde şantiye alınanda bulunan yemekhane bölümünde keşif yapıldığı, dosyaya makine mühendisi tarafından .....tarihli bilirkişi raporunun sunulduğu, anlaşılmaktadır.

Dava, taraflar arasındaki yemek hizmeti alımına ilişkin imzalanan sözleşmenin davalı tarafından tek taraflı haksız fesih edildiğinden bahisle sözleşmenin ifa edilmeyen kısmına yönelik müspet zarar kapsamında olan kar kaybı istemine ilişkindir.

Davalı vekili tarafından cevap dilekçesinde zamanaşımı defi ileri sürülmüş ise de, davanın yemek hizmeti alımına ilişkin sözleşmeden kaynaklanmasına ve 6098 sayılı TBK.'nun 146.maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğunun ve davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmasına göre, davalı tarafın zamanaşımı defi yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Davacı taraf elde ki davada, davalı ile imzalanan yemek hizmeti alımına ilişkin sözleşme kapsamında, sözleşmenin 4.maddesinde sözleşmenin imzalanmasından itibaren 6 ay süre geçtikten sonra sözleşmede yazılı yemek ücretlerinin TEFE-TÜFE oranında güncelleneceği belirtilmesine rağmen davalı tarafından güncelleme yapılmayacağının bertilerek sözleşmenin tef taraflı fesih edilerek başka bir firma ile sözleşme imzalandığını ileri sürerek sözleşmenin ifa edilmeyen kısmına yönelik müvekkilinin müspet zarar kapsamında olan kar kaybının tahsilini istemiş, davalı taraf ise, sözleşmenin fesih edildiğine ileri sürmekle birlikte,

davacı tarafından fesih nedeni olarak ileri sürülen fiyat farkı verilmeyeceğine yönelik iddiayı kabul etmemiş, aksine ilk altı aylık dönem tamamlanmadan .....tarihinden itibaren de fiyat farkı verildiğini beyan etmiş, fesih nedeni olarak ise, davacı yüklenicinin edimlerini sözleşmeye uygun ifa etmediğini, yemek menüsüne uyulmadığını, yemek servisi için işyerinde yeteri kadar personel bulundurulmadığını, bozulmuş yemek servis edildiğini ve iş yerinde gerekli hijyen kurallarına uyulmaması nedeniyle sözleşmenin fesih edildiğini savunmuştur.

Bu halde, davacı yüklenicinin sözleşme süresi sona ermeden iş sahasından ayrıldığı sabit olmakla birlikte sözleşmenin davalı tarafından feshi her iki tarafça farklı nedenlere dayandırılmıştır.

6100 sayılı HMK'nun 190. maddesi gereğince, ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Elde ki davada, davacı tarafça, sözleşmede yazılı olduğu halde davalı tarafından fiyat farkı verilmeyeceği söylenerek sözleşmenin tek taraflı fesih edildiği iddia edildiği göre, mahkememizce ispat yükünün davacının üzerinde olduğu kabul edilerek, öncelikle davacının fesih nedeni olarak ileri sürdüğü iddia kapsamında değerlendirme yapılarak sonuca gidilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan sözleşme .....tarihli olup, sözleşmenin ifasının .....tarihinde başlayacağı ve .....tarihinde sona ereceği, sözleşmenin 4.maddesinde sabah kahvaltısı, öğle ve akşam yemeği ücretlerinin miktarının belirlendiği, belirlenen fiyatların sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 6 sonra TEFE-TÜFE oranında arttırılacağı, yüklenici tarafından sunulan yemek hizmetine ilişkin düzenlenen faturaların her ayın beşinde iş sahibinin muhasebe birimine teslim edileceği, ödemelerin ise faturalar teslim edildikten sonra, fatura kesim tarihi itibarıyle her ayın on beşinde yüklenici hesabına aktarılacağı düzenlenmiştir.

Sözleşmenin imzalandığı .....tarihine 6 aylık süre eklendiğinde davacı yüklenicinin .....tarihinden önceki döneme ilişkin fiyat farkı talep etme hakkı bulunmamaktadır. Davacı yüklenici tarafından da, bu döneme ilişkin ücretin ödenmediğine yönelikte bir iddia bulunmamakta olup, bu tarihten sonraki döneme ilişkin davalı tarafından fiyat farkı verilmeyeceği söylenerek sözleşmenin tek taraflı fesih edildiği iddia edilmiştir.

Ne var ki fiyat farkı verilmeyeceğine yönelik davacı iddiası, davalı tarafından kabul edilmemiş ve davacı tarafından da bu iddianın ispatına yönelik dosyaya herhangi bir delil sunulmamıştır. Kadı ki, davacı yüklenici tarafından .....tarihinden sonraki döneme ilişkin yemek hizmeti sunulduğuna ve fiyat farkı verilmediğine yönelikte bir iddia ileri sürülmemiştir.

Davacı taraf iddianın ispatı bakımından tanık deliline dayanmış ise de, davalı tarafın muvafakati olmaması nedeniyle tanık dinlenmemiştir. Bu haliyle davacı tarafça, davalı tarafından fiyat farkı verilmeyeceği söylenerek sözleşmenin tek taraflı olarak fesih edildiği iddiası ispatlanamamıştır. Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim