Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/907 K.2023/739

Davacı vekili, ... İlinde faaliyet gösteren davalı şirketin yetkili müdürü ...Bey ile yaklaşık 1 yıl önce şifaen konuşurak tarafına ... İlinde yetkili bayilik verilmesi hususunda anlaştıklarını, yaklaşık 1 yıl önce ... İlçesi ... Mah. ... Yolu cad. N0:... adresinde ... Otom. İnş. Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. isimli şirketi kurduğunu ve yaklaşık ... TL-....

TL tutarında masraf yaptığını, aralarında yazılı bir sözleşme bulunmadığını, bahse konu şirketin yetkili müdürü ile yapmış olduğu sözlü anlaşma gereği yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak davalı ilgili firmanın aralarındaki sözlü anlaşma koşullarına uymayarak kendisine mal vermeyi kabul etmediğini ve 1 yıl boyunca harcadığı emek ve maddi harcamalarının tamamının boşa gittiğini ileri sürerek harca esas değeri ...

TL göstererek fazlası saklı yetkili bayılık için yaptığı masrafın tespiti ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Dosyanın ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin .... tarih ve ... E.-.... K. Sayılı ilamı ile verilen görevsizlik kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi ve davacının süresinde gönderme talebi üzerine mahkememize gönderildiği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK.'nun 138. maddesi gereğince usul ekonomisi ilkesi de göz önünde bulundurularak dosya üzerinden inceleme yapılarak sonuca gidilmiştir.

Dava, bayılık sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle görevli mahkemenin belirlenmesi gerekir.

Davanın, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği .... tarihinden sonra, .... tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK’nın 1.maddesi uyarınca mahkemelerin görevi, kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkemelerce ve istinaf incelemesi aşamasında istinaf mahkemeleri tarafından da res'en incelenir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4.maddesine göre, bir davanın ticarî dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması (mutlak ticari dava olması) gerekir.

... 5. Asliye Hukuk Mahkemesince, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin ... E.- .... K. Sayılı ilamı karara dayanak yapılarak mahkememize görevsizlik kakarı verilmiş ise de, ilgili kararda uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olarak nitelendirildiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ... tarih ve 2017/19-1658 E.-2017/1464 K. sayılı ilamında, bayilik sözleşmesinden kaynaklanan davaların ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine dair yasal bir düzenleme bulunmadığı, bu nedenle davanın ticari dava olarak kabulü için uyuşmazlık konusunun her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olması ve her iki tarafın da tacir olması gerektiği vurgulanmıştır.

Elde ki davada, davacı gerçek kişi olup, tacir olduğuna dair dosyaya yansıyan herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktadır. Uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk MLahkemeleri görevlidir. Açıklanan nedenlerle ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesine karşı görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim