Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1044 K.2025/540

...San. Tic. Ltd. Şti. davaya konu ...plakalı aracın

maliki olduğunu davalılardan ...%100 kusurlu araç sürücüsü, ...ise kusurlu

aracın maliki olduğunu, davalılardan ...sevk ve idaresindeki ...plakalı araç ...

tarihinde müvekkil şirkete ait ...plakalı araca çarptığını ve meydana gelen trafik kazasında

müvekkili şirkete ait araçta hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, müvekkiline ait ...Model, henüz kaza tarihinde ...km’deki aracın periyodik

bakımları zamanında yapıldığını, araçta kaza anına kadar herhangi bir parça değişikliği yahut kaporta,

boya çiziği veya hiçbir hasarı bulunmadığını araç orijinal ve hatasız, kazasız bir araçken, mevcut kaza

sebebiyle aracın bir kısım parçaları yenileriyle değiştirildiğini, bir kısım parçaları ise tamir görerek onarıldığını, aracın gördüğü işbu kapsamlı tamir/onarım/boya/parça değişimi ve Tramer kayıtlarına işlenen

34.656,82TL hasar kaydı sebebiyle araçta hasar meydana geldiğnii, ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir

düşüş yaşandığını, sigorta şirketi tarafından ...tarihinde Müvekkil Şirkete 9.500,00 TL tutarında

değer kaybı ödemesi yapıldığını, ancak sigorta şirketince ödenen bedelin gerçek değer kaybının çok altında

Kaldığını, dilekçe içeriğinde sayılan hususlar kapsamında ...Tarihli Trafik kazası sonucu

müvekkili şirkete ait ...plakalı araçta meydana gelen bakiye değer kaybının şimdilik 1.000 TL'sinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkili şirkete ait dava konusu ...plakalı kiralık araç olarak ticari faaliyetini gerçekleştirememiş olması nedeni ile ticari kazanç kaybının şimdilik 1.000 TL'sinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ...ve ...tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ...

plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ...poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile

...-...tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat

limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 120.000,00-TL olduğunu, müvekkili şirket tarafından aracın onarımı için

38.527,36 TL ödeme yapıldığını, davacı vekiline ...tarihinde 9.500 TL değer kaybı tazminatı

ödendiğini, tazminata hükmedilmesi halinde ödenen tutarların poliçe limitinden tenzili gerektiğini, kaza tespit tutanağı ve ceza

dosyalarından alınan raporlar hukuk hakimi açısından bağlayıcı olmadığını, ayrıca ceza dosyasında alınan

bilirkişi raporunu esas alarak hüküm kurmak, Yargıtay tarafından eksik inceleme olarak değerlendirilmediğini, bu nedenle kusur oranlarının tespiti için bilirkişi raporu alınması gerektiğini, değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerektiğini, araç kilometresi yüksek ise

veya daha önce benzer hasarlara maruz kaldı ise değer kaybından söz edilemeyeceğini, davacının haksız ve

hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, meydana gelen trafik kazası nedeniyle ...plaka sayılı araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybının, davalı sigorta şirketi, davalı araç sürücüsü ve davalı araç işleteninden tahsili talebine, araç mahrumiyet bedelinin sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsili talebine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Mahkememizce alınan kusur durumuna ilişkin bilirkişi raporunda özetle; "kazalı ...’ın (Sürücü/Davacıya ait ...plakalı araç): Trafik kazasında Yukarıda sayılan hususlar kapsamında “KUSURSUZ” olduğu, davalı/kazalı ...’ün (Sürücü-Davalıların taraf olduğu ...plakalı araç): Trafik kazasında Yukarıda sayılan hususlar kapsamında %100 (yüzde/yüz) oranında “KUSURLU” olduğu" mütalaa edilmiştir. İlgili rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespiti ve araçtan mahrum kalınan süreye yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, "Dava konusu araçta, ...tarihinde meydana gelen hasarda aracın ön

kısımlarında hasar oluştuğu ve araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaati hasıl olduğunu, davaya konu aracın eksper raporu incelendiğinde; sol far, sol çamurluk

davlumbazı, ön tampon alt koruyucusu, ön tampon bağlantısı ve desteği parçalarının değiştirildiği;

radyatör davlumbazı, ön tampon, ECU kutusu ve sol ön çamurluk parçasında ise hasar onarım

işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 8 adet parça için eksperlik çalışması yapıldığı, toplam

38.527,36 TL (KDV Dahil) tutarında bir ücret karşılığında onarılmış olduğu ve onarım giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu, ...hasar tarihi

dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası,

modeli, araç tipi, ...kilometrede olduğu, mevcut hasardaki parça değişimi, boya işlemi

yapılan kısımları ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz

önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve

sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay ...Hukuk dairesi ...E. ...K. Sayılı

ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta

23.451,51 TL değer kaybının oluştuğu ve sigorta şirketi tarafından ...tarihinde 9.500,00

TL tenzil edildiğinde (23.451,51 TL – 9.500,00 TL) =13.951,51 TL bakiye değer kaybı miktarının

ödenmesi gerekeceği ve davaya konu aracın 5 makul iş günü içerisinde onarımının gerçekleşeceği

ve araç mahrumiyeti bedelinin (5x863,00)= 4.315,00 TL olacağı görüş ve kanaatine varıldığı" mütalaa edilmiş ve ilgili tespitler hükme esas alınmıştır.

Davalı sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın oluşumunda Mahkememizce tam kusurlu kabul edilmiş olması nedeniyle davalı sigorta şirketi, davalı araç sürücüsü ve davalı araç işletenin bakiyi değer kaybı tazminatının ödenmesinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilmiş ve davanın belirsiz alacak davası olması karşısında kabul edilen alacağa sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan ...tarihinden, davalı araç sürücüsü ve davalı araç işleteni yönünden ise haksız fiil tarihinden itibaren faiz türü yönünden taleple bağlı kalınarak yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.

Davacının aracında meydana gelen değer kaybı gerçek zarar (doğrudan zarar) kapsamında ise de, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da davalı araç işleteni ve araç sürücüsünden tazmininin gerektiği açıktır.

Bilirkişi raporunda araç mahrumiyet bedeli 4.315,00 TL olarak belirlenmiş, bu miktar mahkememizce de benimsenerek davalı araç sürücüsü ve davalı araç işleteni yönünden 4.315,00 TL miktar üzerinden ikame araç bedeli istemine yönelik talebin kabulüne karar verilmesi gerekmiş, davanın belirsiz alacak davası olduğu gözetilerek, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına haksız fiil tarihinden itibaren faiz türü yönünden taleple bağlı kalınıp yasal faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

G.D

Nedenleri gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;

Katip Hakim