Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1151 K.2025/625

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkiline ait .....plakalı araç kendisine ait olan iş yerinin önündeki park alanına park etmiş halde iken , Sürücü .....idaresindeki .....plakalı aracın seyir halinde iken önündeki aracın sol taraftan geçmesi gerekirken sağ taraftan geçip tekrar sol şeride geçtiği esnada sol tarafta bulunan bodur taşlara çarpıp hakimiyetini kaybedip önündeki diğer araçlara çarpmasıyla park halinde bulunan müvekkiline ait aracada çarparak ciddi bir şekilde zarar vermiş olduğunu, sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını,

.....plaka sayılı aracın asli kusurlu hareketi sonucu müvekkilin aracında oluşan maddi hasardan ötürü, uğranılan zararların tazmini ve borçluların mal kaçırma ihtimali açısından ilgili araçlar ile davalılar adına kayıtlı diğer menkul ve gayrimenkuller üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini, fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL maddi (Sigorta şirketi,

kazanın gerçekleştiği tarihteki poliçe limitiyle sınırlı kalmak kaydıyla) tüm davalılar müştereken ve müteselsilen ve 1.000 TL maddi tazminatın Sigorta Şirketi hariç tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu trafik kazasına karışan .....plakalı araç müvekkili şirket nezdinde .....sayılı ve -.....vadeli Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Avantaj Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğu kazanın poliçe vadesi içinde meydana gelmesi şartıyla poliçe teminat miktarı ile sınırlı olup poliçe kapsamında kaza başına teminat limiti 400.000TL olduğunu, davaya konu kaza zincirleme trafik kazası olup poliçe kapsamında müvekkili şirket diğer araçların hasarından da sorumlu olduğunu,

buna ilişkin olarak aynı kazada hasar alan .....plakalı araç sahibi .....adına .....tarihinde 45.778,89-TL, .....tarihinde 3.333,33-TL, .....tarihinde 60.840,44 TL ödeme yapıldığını, aynı kazada hasar alan .....plakalı araca pert işlemi uygulanmış ve .....tarihinde araç sahibi hamdullah çelenk adına 200.000 TL ödeme yapıldığını, yine aynı davada hasar alan davacı .....ait .....plakalı araç kasko sigortacısı olan dava dışı .....Sigorta A.Ş.'ye 90.047,45 TL'lik rücu ödemesi yapıldığını, tüm bu ödemeler dikkate alındığında kaza tarihi itibariyle bakiye teminat limiti 47,33 TL olduğunu, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

2-Kaza tespit tutanağı.

Sürücü .....idaresindeki .....plakalı aracı ile .....bulvarı istikametinden gelip Fırat bulvarı istikametine doğru kayapınar caddesi istikametine seyir halinde iken kaza mahalli olan demir ticaret isimli iş yeri önlerine geldiğinde üç şeritli yolun gidiş istikametine göre en sol şeritten önünde ki aracın sağından geçip tekrardan şerit değiştirip sol şeride geçmek istediği esnada sol ön kısımları ile gidiş istikametine göre önünde orta şeritten doğru seyreden sürücü .....idaresindeki .....plakalı aracın arka kısımlarına çarptığı çapmanın etkisiyle öne ve sağa doğru savrulan ....plakalı araç sol arka yan kısımları ile önünde kendisiyle aynı

istikametten doğru seyreden sürücü .....idaresindeki .....plakalı aracın sağ arka far kısımlarına çarptığı daha sonra .....plakalı aracın ön kasımları ile gidiş istikametine göre yolun sağında park halinde bulanan .....plakalı aracın sol yan kısımlarına çarptığı .....plakalı araç çarpmanın etkisiyle sağ arka yan ve lastik kısımlarıyla kaldırım taşlarına çarptığı ve yaralanmalı trafik kazasının meydana geldiğinin belirtildiği, kaza yeri incelemesi ve kamera kayıtları neticesinde tutanağın iki polis memuru tarafından tanzim edildiği anlaşılmıştır.

3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin araç başına 200.000,00- TL, kaza başına ise 400.000TL olduğu anlaşılmıştır.

4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plakalı aracın .....adına kayıtlı olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

5-Hasar Dosyası; Davacı tarafın başvurusu üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, kazada hasar alan .....plakalı araç sahibi .....adına .....tarihinde 45.778,89-TL, ....tarihinde 3.333,33-TL, .....tarihinde 60.840,44 TL ödeme yapıldığını, aynı kazada hasar alan .....plakalı araca pert işlemi uygulanmış ve .....tarihinde araç sahibi .....adına 200.000 TL ödeme yapıldığını, yine aynı davada hasar alan davacı .....ait .....plakalı araç kasko sigortacısı olan dava dışı .....Sigorta A.Ş.'ye 90.047,45 TL'lik rücu ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.

6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi kök raporu ile .....ve .....tarihli ek raporlar: Değer kaybı hesabının tam olarak hesaplanamadığı, .....ve .....tarihli hasarlara ait herhangi bir hasar evrakının dosya kapsamında bulunmadığı ve bu dosya numaralı hasarda değişen veya onarım gören parçalar ile mevcut kazada hasarlanan parçalar aynı bölgede ve aynı parçalarda olması durumunda değer kaybı miktarının da değişeceğinden dolayı .....tarihli ve .....dosya numaralı - .....tarihli ve .....hasar dosyasının .....SİGORTA A.Ş den talep edilmesi talep ettiği, .....tarihli ek raporda ise ;

.....tarihli ve .....hasar dosyasının .....SİGORTA A.Ş den talep edilmesi talep ettiği, .....tarihli ek raporunda ise ; onarım süresinin belirlenmiş olduğunu ve aracın onarımda kaldığı süre boyunca davacının aracından yoksun kalması ile beraber meydana gelen araç mahrumiyet tazminatından tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle kaza tarihi itibariyle 7.427,19TL tutarında olduğu kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

7-Davacı vekilinin .....tarihli ıslah dilekçesi: .....ve .....yönünden fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla dava değeri olarak belirtikleri 500,00 TL'yi 104.014,56 TL (97.087,37 TL araç değer kaybı ve 7.427,19 TL Araç mahrumiyet bedeli toplamı olmak üzere) artırarak (ıslah) toplam 104.514,56 TL davalı şahıslardan müteselsilen alınıp davacı müvekkiline ödenmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.

DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve davacının aracın onarımda iken ikame araç bedelini talep edip edemeyeceğinin tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay .....HD'nin .....E- .....K sayılı .....tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği,

aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması,

onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, araç mahrumiyet bedelinin, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin .....gün ve ...../....., K:.....sayılı kararında belirtildiği üzere;

aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra veyahut araç perte ayrılması gerekli ise yeni araç satın alıncaya kadar geçecek makul süre belirlendikten sonra davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle hesaplanması hususlarında rapor düzenlenilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde davalı .....ait, sürücülüğünü davalı .....yaptığı .....plakalı araç ile seyir halinde iken önünde seyir halinde olan dava dışı ....plakalı araca çapması akabinde bu aracın savrularak dava dışı .....plakalı araç ile davacıya ait park halindeki .....plakalı araca çarpması neticesinde trafik kazası meydana gelmiş olduğu, tarafların kazanın oluş şekline ilişkin bir itirazda bulunmadığı, olay oluşuna göre de; davalı sürücü .....2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 52/1-a kuralı ile 56/1-c kuralını ihlal ederek, 84/d Maddesinde yer alan asli kusurlardan (Arkadan çarpma) kurallarını ihlal ettiği; yüzde yüz (%100) kusurlu olduğu davacının ise kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı anlaşılmıştır.

Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup mahkememizce bu yönteme uygun olarak alınan rapora göre davaya konu araçta kazanın hasar ile uyumlu olduğu, aracın onarım bedeli hesap edildiğinde kazadan önceki rayiç bedelinin 937.882,92TL, kazadan sonra rayiç bedelinin 840.795,55TL olacağı buna göre de değer kaybının 97.087,37TL olacağı, makul araç onarım süresinin 14 gün olduğu ve dolayısı ile de araç mahrumiyet bedelinin 7.427,19TL olacağının belirlendiği anlaşılmış;

mahkememizce alınan .....tarihli rapor mahkemece kurulan ara kararı karşılar nitelikte, raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli olduğu kanaati ile mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Davalı .....kaza gerçekleştiğinde aracın maliki olmakla işleten sıfatı bulunmakla KTK hükümleri gereğince, davalı .....ise araç sürücüsü olmakla TBK haksız fiil hükümleri gereğince meydana gelen doğrudan ve dolaylı zararlardan kusuru oranında sorumlu olduğu ve davalı sigorta şirketinin ise kaza tarihindeki Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası limitleri ile sınırlı olarak doğrudan oluşan zararlardan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Aracın kaza tarihindeki teminat limitlerinin araç başına 200.000TL, kaza başına 400.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketi ile araç işletenenin, davalıya ait aracın kazaya mahal veren sürücüsünün kusuru oranında zararı üstlendiği, sürücünün ise kazada tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı;

davalı sigorta şirketinin davacının kasko sigorta şirketine 90.047,45TL rücu ödemesi yaptığı, dava dışı .....plakalı araç sahibi .....adına .....tarihinde 45.778,89-TL, .....tarihinde 3.333,33-TL, .....tarihinde 60.840,44 TL , yine aynı kazada hasar alan .....plakalı dava dışı araca pert işlemi uygulanmış ve .....tarihinde araç sahibi .....adına 200.000 TL ödeme yapıldığı anlaşılmakla, davalı sigorta şirketinin aza başına teminat limitinin tüketilmiş olduğu,

davacının işleten .....ile sürücü .....ise değer kaybı tazminat talebi ile ikame araç bedelini talep edebileceği, davacının bedel artırım dilekçesi dikkate alındığında da davanın bu davalılar yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir. Faiz başlangıç tarihi açısından ise.

Yargıtay kararlarında belirlendiği üzere haksız fiil hükümleri gereğince davalı işleten ve sürücünün kaza tarihinde temerrüde düşeceğinin belirtildiği anlaşılmakla kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren talep doğrultusunda yasal faize hükmedilmiştir.

Katip Hakim