Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1174 K.2024/948

Davacı vekili, müvekkilinin lehtarı olduğu, keşidecisi .....olan ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan tacir çekinin müvekkil tarafından kaybolduğunun tespit edildiğini ve çekin yapılan tüm aramalara rağmen bulunamadığını, müvekkilinin hem .....TL tutarındaki alacağını tahsil edebilmesi hem de çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda doğabilecek sorumluluğu önlemek amacıyla dava açılması zorunluluğunun ortaya çıktığını ileri sürerek, .....Bankası .....Şubesi'ne ait keşidecisi .....olan .....TL bedelli çek hakkında ödeme yasağı ile birlikte zayi nedeniyle iptal kararı verilmesini istemiştir.

Dava, Türk Ticaret Kanununun 757.ve izleyen maddeleri hükümlerine istinaden açılan kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

TTK'nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652) TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Dava dilekçesinin ekinde sadece ön yüzü sunulan çek incelendiğinde, çekin hamiline yazılı çek olduğu, keşidecisinin .....ve keşide tarihinin .....tarihi olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin açılan davada, davacının çekin yetkili hamili olduğu ve rıza dışı elden çıktığı ve kaybolduğu ileri sürülmüş ise de, çeki kimden aldığı ve hangi ticari ilişki kapsamında hamil olduğuna ilişkin herhangi bir beyanda bulunulmadığı gibi çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin tesvik edici herhangi bir belgede sunulmadığı, öte yandan çekin rıza dışı elinden çıktığı veya kaybolduğuna yönelikte somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmaktadır.

Mahkememizce .....tarihli ara kararla, davacı vekiline müvekkilinin zayi nedeniyle iptali talep edilen çeki kimden aldığı ve hangi hukuki ilişki kapsamında hamili olduğunu açıklaması ve buna dair teşvik edici belgeleri sunması, ayrıca çekin rıza dışı elden çıkma iddiasına ilişkin somutlaştırma yükümlülüğünün yerine getirilmesine dair açıklayıcı beyanda bulunması için 1 haftalık kesin süre verilmiştir.

Davacı vekili tarafından sunulan .....tarihli dilekçede, müvekkili ile .....arasında ev satışı hususunda bir anlaşma yapıldığını ve müvekkilinin ilgili evi keşideciye verdiğini ve karşılığında iki adet çek aldığını, bu çeklerden birinin keşideci tarafından müvekkiline ödendiğini, ancak iş bu davaya konu çeke ilişkin ödeme yapılmadığını, çekin müvekkiline .....tarihinde verildiğini, keşideci .....GSM sorgusu yapılması halinde iletişim bilgilerine ulaşılabileceği gibi kendisinin iletişim numarasının .....olduğunu, kendisi ile iletişime geçilmesi halinde doğrulayabileceği gibi müvekkilinin işbu çeki kendisi ile birlikte dolaştırdığını ve yanında taşıdığı çekin tüm aramalara rağmen bulunamadığını beyan etmiştir.

Somut olayda, zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin hamiline yazılı olarak düzenlendiği ve keşide tarihinin .....olduğu, dava tarihi itibarıyle ibraz tarihinin geldiği ancak ibraz süresinin dolmadığı, davacı tarafça, çekin keşideciden ev satışı karşılığı alındığı beyan edilmiş ise de, bu beyanı destekleyecek herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, çekin kaybedildiği ileri sürülmüş ise de, hangi tarihte kaybedildiğine ilişkin herhangi bir açıklamaya da yer verilmediği ve özellikle davanın çekin ibraz süresi içerisinde açıldığı gözetildiğinde, davacının zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin mahkememizde kanat oluşmadığından açılan davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim