Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1209 K.2025/674

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihi .....sularında Sigortalı .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracı ile müvekkile ait .....plakalı araca arkadan çarpması suretiyle iki taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, .....tarihinde davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu, sigorta şirketi tarafından değer kaybı için .....tarihinde sadece 12.000 TL ödendiğini, değer kaybı, bir motorlu aracın kazadan önceki hasarsız piyasa sürüm değeri ile kaza sonrası onarıldıktan sonraki durumu arasındaki fark olduğunu, müvekkilinin aracı tamamen onarılmış olsa bile,

uğradığı kazanın verdiği zararın izlerini taşımakta, araç alım-satım piyasasına göre hasar görmemiş muadili araçlara göre değerinden büyük bir düşüş yaşandığını, şimdilik 10,00TL Hasar Onarım Bedeli, 10,00TL Değer kaybı ve 10,00TL Kazanç Kaybı (araç mahrumiyet tazminatı) olmak üzere toplam şimdilik 30,00-TL şeklinde maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Davalı .....Anonim Şirketinden tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı sigorta şirketi üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Başvuru sahibinin talebi haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkili şirkete yapılan başvuru üzerine .....Nolu dosya açılmış olup şirket tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi neticesinde araçtaki değer kaybı için .....tarihinde 12.000,00 TL davacı vekiline ödeme yapıldığını, işbu ödemenin poliçe limitinde değerlendirilmesi ve davanın reddi gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğundaki tüm borcu mevzuat ve hakkaniyet gereği yerine getirdiğini, davacının herhangi bir zararı ve bakiye alacak talep hakkı olmadığını, hasar tazminat talebi yönünden başvuru sahibinin talebinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, zira;

müvekkili şirkete yapılan başvuru üzerine .....Nolu dosya açılmış olup şirket tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi neticesinde araçtaki hasar için .....tarihinde 31,525.00 TL davacıya ödeme yapıldığını, işbu ödemenin poliçe limitinde değerlendirilmesi ve davanın reddi gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğundaki tüm borcu mevzuat ve hakkaniyet gereği yerine getirdiğini, davacının herhangi bir zararı ve bakiye alacak talep hakkı olmadığını, davanın reddine karar verilmesini, davanın açılmasına neden olmadığından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmili hususunda karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

2-Kaza tespit tutanağı; .....tarihinde düzenlenen tutanakta .....plakalı araç sürücüsü .....beyanında yol toprak olduğu için arabanın kayıp çarptığını, .....plakalı araç sürücü .....beyanında yolun kenarında park halinde durduğunu, arkadaki arabanın fren tutup arkadan kendisine çarptığını, yolun çakıllı yol olduğunu, o yüzden duramayıp çarptığını beyan ettiği anlaşılmıştır.

3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin 200.000,00-TL olduğu anlaşılmaktadır.

4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plakalı aracın .....ait olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

5-Hasar Dosyası; Davacı tarafın başvurusu üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, dosya ile ilgili .....tarihinde .....adına 31,525.00 TL hasar ödemesi yapıldığı, .....tarihinde .....adına 12.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.

6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu: .....plakalı .....model .....Start modelindeki aracın .....tarihindeki kazalı fotoğrafları ile ekspertiz raporunda belirtilen, değişimi ve onarımı yapılan parçaların uyumlu olduğu, dava konusu .....plakalı otomobilin onarımının ekonomik olduğu, aracın kaza tarihi itibariyle (.....) kazadan önceki rayiç değerinin 402.500,00 TL olabileceği, aracın kaza tarihi itibariyle (.....) kazadan sonraki rayiç değerinin 378.750,00 TL olabileceği, .....plakalı araçta .....tarihindeki kazanın neden oluşturduğu,

Kaza tarihi itibari ile değer kaybı (.....) tutarının: 23.750,00 TL (Yirmi Üç Bin Yedi Yüz Elli Türk Lirası) olabileceği, kaza tarihi itibari ile hasar onarım bedeli (.....) fiyatının: 37.830,00 TL (Otuz Yedi Bin Sekiz Yüz Otuz Türk Lirası) olabileceği, kaza tarihi itibariyle (.....) araç mahrumiyet (ikame araç) tazminat tutarının 8.820,00TL (Sekiz Bin Sekiz Yüz Yirmi Türk Lirası) olabileceği, davalı .....Anonim Şirketinin dava konusu .....plakalı araç için 12.000,00 TL değer kaybı ödemesi ve 31.525,00 TL hasar tazminatı olmak üzere toplamda 43.525,00 TL ödeme yaptığı,

.....kaza tarihi itibari ile toplam maddi kayıp miktarının 70.400,00 TL (Yetmiş Bin Dört irk Lirası) olabileceği, .....tarihli trafik kazasında .....plakalı araç sürücüsü .....”in %60 oranında kusurlu olduğu ve .....plakalı araç sürücüsü .....”nın %100 oranında kusurlu olduğu durumda;

davalı .....Anonim Şirketinin toplam maddi kayıp tutarının 46 100'ünden sorumlu olması ve 43.525,00 TL ödediği miktarın toplam maddi kaybın %100'ü olan 70.400,00 TL'den mahsup edilmesi halinde kaza tarihi itibari ile (70.400,00- 43.525,00 -26.875,00) 26.875,00 TL (Yirmi Altı Bin Sekiz Yüz Yetmiş Beş Türk Lirası) daha ekleme yapması gerektiği kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

7-Davacı vekilinin .....tarihli ıslah dilekçesi: Hasar bedeli için 10,00 TL olan dava değerini 6.295,00 TL arttırarak toplam 6.305,00 TL, Değer kaybı bedeli için 10,00 TL olan dava değerini 11.740 TL arttırarak toplam 11.750,00 TL olmak üzere toplam 18.055,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren mevduata yüklenen en yüksek faiziyle müvekkiline ödenmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.

DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır. Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile davacının aracın onarımda iken geçen sürede ikame araç bedelini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu olduğu tespit edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay .....HD'nin .....E- .....K sayılı .....tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği,

aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması,

onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde;

.....tarihinde davalı araç sürücüsü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobil ile seyir halinde iken önünde seyir halinde olan davacıya ait .....aracın arka kısmından duramayarak çarpması neticesinde trafik kazası meydana gelmiş olduğu, tarafların kazanın oluş şekline ilişkin bir itirazda bulunmadığı, olay oluşuna göre de; davalı .....2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84/d Maddesinde yer alan asli kusurlardan (Arkadan çarpma) kurallarını ihlal ettiği; yüzde yüz (%100) kusurlu olduğu davacının ise kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı kanaatine varılmıştır.

Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup mahkememizce dosya bilirkişiye tevdi edilmiş mahkememizce alınan değer kaybının 23.750TL , hasar onarım bedelinin ise 37.830TL olarak belirtildiği anlaşılmakla, gerçek zararın bulunması için nisbi yönteme uygun olmarak hazırlanan .....tarihli rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Davalı .....Sigorta AŞ.'nin .....plakalı aracın kaza tarihi itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, aracın kaza tarihindeki teminat limitlerinin 200.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında zararı üstlendiği, sigortalısının ise kazada tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı, davalı taraflarca değer kaybı bedeline ilişkin toplam 12.000TL, hasar onarımına ilişkin olarak ise 31.525TL ödeme yaptığı, yapılan ödemenin KTK md.111 gereğince yetersiz olduğunun anlaşıldığı, yapılan ödemeler mahsup edildiğinde ise değer kaybına ilişkin 11.750TL, hasar onarım bedeline ilişkin ise 6.305,00TL tazminat bakiyesinin kaldığı,

bakiye teminat limiti ile davacının bedel artırım dilekçesi ile talep etmiş olduğu miktar dikkate alındığında değer kaybına ve hasar onarım bedeline ilişkin zarar kalemlerinin teminat limitinde kaldığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin bu miktar dahilinde sorumluluğuna gidilmiştir. İkame araç bedeli dolaylı zararlardan olup davalı sigorta şirketi bu zarardan sorumlu olmayacaktır.

Faiz başlangıç tarihi açısından ise; Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığına dair başvurusu evrakını dosyaya ibraz etmediği anlaşılmakla, kısmi ödeme tarihi olan .....tarihi itibari ile faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; davalıya ait aracın hususi kullanıma özgülenmiş olduğu göz önüne alındığında yasal faize hükmedilmiştir.

Katip Hakim