Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1241 K.2024/1103

Davacı vekili, müvekkilinin .....bank .....Şubesine ait, keşidecisi .....Tic. Ltd. Şti olan .....keşide tarihli,.....seri numaralı ve .....TL çeki kaybettiğini ve yapılan tüm aramalara rağmen çeki bulamadığını ileri sürerek ilgili çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir.

Dava, Türk Ticaret Kanununun 757.ve izleyen maddeleri hükümlerine istinaden açılan kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

TTK'nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652) TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Dava dilekçesinin ekinde fotokopi olarak ön yüzü sunulan çek bilgileri incelendiğinde, çekin emre yazılı çek olduğu, keşidecisi .....İnşaat Madencilik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., lehdarının ise .....olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin açılan davada, davacının çekin yetkili hamili olduğu ve rıza dışı elden çıktığı veya kaybolduğu ileri sürülmüş ise de, çeki kimden aldığı ve hangi ticari ilişki kapsamında hamil olduğuna ilişkin herhangi bir beyanda bulunulmadığı gibi çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin tesvik edici herhangi bir belgede sunulmadığı,

öte yandan çekin ne şekilde zayi olduğuna yönelikte somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmakla, mahkememizce .....tarihli ara kararla, davacı vekiline müvekkilinin zayi nedeniyle iptali talep edilen çeki kimden aldığı ve hangi hukuki ilişki kapsamında hamili olduğunu açıklaması ve buna dair teşvik edici belgeleri sunması, ayrıca hangi şekilde zayi olduğuna yönelik somutlaştırma yükümlülüğünün yerine getirilmesine dair açıklayıcı beyanda bulunması için 1 haftalık kesin süre verilmiş, ara karar .....tarihinde davacı vekiline tebliğ edildiği halde kesin süre içerisinde beyanda bulunulmamıştır.

Somut olayda, zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin davanın .....tarihinde açıldığı, çekin keşide tarihinin .....olduğu, davacı vekili tarafından müvekkilinin çekin yetkili hamili olduğu ileri sürülmüş ise de, verilen kesin süre içerisinde bu iddiayı destekleyecek açıklayıcı bir beyanda bulunulmadığı, öte yandan zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin emre yazılı çek olduğu ve lehtarının .....olduğu,

bu haliyle davacının hamil olabilmesi için çekin lehtarı tarafından ciro edilmesi gerektiği, hamil olduğunu iddia eden davacı tarafından çekin ön yüz bilgileri mahkememize sunulmuş ise de arka yüz bilgilerinin sunulmamasının hayatın olağan akışına aykırıdır. Bu haliyle davacının zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin mahkememizde kanaat oluşmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim