Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1312 K.2025/1190

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı vekili .....tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait olan .....plakalı aracın .....tarihinde seyir halindeyken, .....Sigorta A.Ş. sigortalısı .....ait .....plakalı aracın müvekkiline ait olan araca çarpması sonucu davaya konu kazanın meydana geldiğini, müvekkilinin adına önce .....tarihinde değer kaybının giderilmesi için başvuru yapıldığını ancak taleplerine beklentileri karşılığında yeterli tazminat verilmediğini, sigorta şirketine evraklar teslim edilmiş olmasına ve ekspertiz raporunda 45.192,05 TL hasar miktarı olmasına rağmen sigorta şirketi tarafından taraflarına sadece 6.250,00 TL ödeme yapıldığını,

Bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak olan, dava tarihi itibari ile alacak miktarının tam ve kesin olarak belirlenememesi ve bu durumun yapılacak yargılama ile ortaya çıkacak olması nedeniyle müvekkilinin aracında oluşan değer kaybına ilişkin olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 250,00 TL tutarındaki maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı Türkiye Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı vekili tarafından müvekkili şirkete başvurusu sonucu .....tarihinde .....numaralı hasar dosyası oluşturulduğunu, işbu hasar dosyası kapsamında davacı tarafa .....tarihinde 6.250,00 TL değer kaybı tazminatı, .....tarihinde ise 22.596,02-TL maddi hasar tazminatı ödemesi yapıldığını, yapılan ödemelere ek olarak .....tarihinde 1.849,67 TL ekpertiz ücreti ödemesi yapıldığını, uyuşmazlık konusu araçta meydana gelen değer kaybı zararının,

iki farklı hesaplama yöntemi ile hesaplandığını ancak .....E. ve .....K. sayılı AYM kararı doğrultusunda müvekkili şirketin başvuran tarafa reel değer kaybı hesaplamasına göre .....tarihinde 6.250,00 TL tazminat ödemesi yaptığını müvekkili sigorta şirketi aleyhine açılan tamamen haksız ve mesnetsiz davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

BİLDİRİLEN VE TEMİN EDİLEN DELİLLER

Mahkememizce makine mühendisi bilirkişi tarafından dosyaya sunulan .....kök raporda davacıya ait aracın SBGM kaydında belirtilen hasarlarına ilişkin sigorta kayıtlarının dosyaya ibrazı halinde değer kaybına ilişkin rapor tanzim edilebileceğine ilişkin ön rapor hazırlandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisi tarafından dosyaya sunulan .....tarihli ek raporunda ise ; dava konusu aracın davaya konu .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle dava konusu aracın sol yan kısımlarında hasar oluştuğu tespit edildiğini, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezince .....tarihinde yapılan sorgulamada; dava konusu .....plakalı aracın hasar tarihi dikkate alındığında;

dava konusu aracın, davaya konu kazadan önce başka kazalarında meydana geldiğini, dava konusu aracın hasar görmemiş halinin 570.000,00-TL bedel ile temin edilebileceği , aracın kaza meydana geldikten sonra 495.000,00-TL bedel ile temin edilebileceği, 2. El piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2.el piyasa değeri arasındaki farkın değer kaybı miktarının kaza tarihi itibariyle 75.000,00-TL olduğu, ancak davalı tarafça 6.250,00 TL ödeme yapıldığı için bu kısım tenzil edildiğinde toplam 68.750,00 TL değer kaybı hesaplandığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile açılan tazminat davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu .....tarihli trafik kazasının meydana gelmesinde dava dışı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu hasar miltarının tespiti, bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, .....tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir.

Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve .....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.) İkame araç bedeli talebi yönünden ise aracın makul onarım süresi belirlenerek bu süre içerisinde kendi aracına ikame araç kiralama bedelinin hesaplanması gerekmektedir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde;

.....tarihinde trafikte seyir halinde iken dava dışı .....ait .....plakalı araç ile davacıya ait bulunan .....plakalı araca çarpması sonucu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce kazanın oluşumuna ilişkin hasar dosyası, kaza tespit tutanağı, SBGM kayıtlarının celbi neticesinde kazanın davacayı ait araca davalının sigortalısı bulunduğu .....plakalı çekici vasıflı ticari aracın sol arkadan çarpması ile meydana geldiği, bu çarpma neticesinde davacı lehine .....tarihinde 6.250,00 TL değer kaybı ve .....tarihinde 22.596,02 TL hasar bedeli tazminatı ile 1.849,67 TL eksper tazminatı ödendiği görülmekle Mahkememizce kusura yönelik olarak bilirkişi incelemesi yapılması gerekli görülmemiş; davalıya ait aracın kaza tespit tutanağında belirtildiği şekliyle davacıya ait araca arkadan sol arkadan çarpması neticesinde tam kusurlu sayılması gerektiği kanaati hasıl olmuştur.

Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere değer kaybının bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup makine mühendisi bilirkişi tarafından dosyaya sunulan .....tarihli bilirkişi raporuna göre; dava konusu .....plakalı aracın hasar tarihi dikkate alındığında;

dava konusu aracın, davaya konu kazadan önce başka kazalarında meydana geldiğini, dava konusu aracın hasar görmemiş halinin 570.000,00-TL bedel ile temin edilebileceği , aracın kaza meydana geldikten sonra 495.000,00-TL bedel ile temin edilebileceği, 2. El piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2.el piyasa değeri arasındaki farkın değer kaybı miktarının kaza tarihi itibariyle 75.000,00-TL olduğu, ancak davalı tarafça 6.250,00 TL ödeme yapıldığı için bu kısım tenzil edildiğinde toplam 68.750,00 TL değer kaybı hesaplandığı görülmüştür.

Araçta kaza sebebiyle oluşacak değer kaybı, aracın kaza sonrası onarımından sonraki değeri ile hasarsız değeri arasındaki farkı ifade eder (Yargıtay 17 HD 2016/966 E-2016/5728 K sayılı ilam).

Anayasa Mahkemesi'nin .....tarihli .....E-.....K sayılı ilamıyla, 2918 sayılı KTK 90 maddesinin 1. cümlesindeki '...ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda...' ibaresi ve 2. cümlesindeki ''...ve genel şartlarda...'' ibaresi iptal edilip, yürürlüğü durdurulmuş olduğu, 7327 sayılı Kanun 18 maddesi ile 09/06/2021 tarihinde, 2918 sayılı KTK 90/1 maddesi 1. cümlesinden sonra eklenen ''a)Değer kaybı tazminatı, aracın;

piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak'' ibaresi de göz önüne alındığında değer kaybının bu kriterlere göre hesaplanacağı, başka bir ifade ile aracın kaza öncesi rayiç değeri ile onarım sonrası rayiç değeri arasındaki fark, kaza sonucu oluşan değer kaybıdır.

Bu zarar kalemi, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır (Yargıtay 4 HD 2021/21252 E- 2022/5913 K sayılı ilam).

Değer kaybı tazminatı gerçek zararlar arasında olup, davalı ZMMS sigortacısı akdi sorumlu olması nedeni ile sorumluluğu kapsamında bu tazminat talebinden sorumludur. Davacı tarafça sunulan .....tarihli ıslah dilekçesinde ise bilirkişi raporu doğrultusunda davanın ıslah edildiği, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Ek olarak davacı vekilince dava açılmasından önce sigorta şirketine .....tarihinde başvurunun tebliğ edildiği, başvuru sonrası yasal 15 günlük süre geçtikten sonra işbu davanın açıldığı, davalının aracının kullanım amacının ticari olması nedeniyle de avans faizine hükmedilmiş davalı sigorta şirketi yönünden ise temerrüt tarihi 8 iş günü sonrası sayılarak faizin başlangıç tarihi belirlenmiştir.

Katip Hakim