Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1402 K.2024/1186

Davacı vekili, müvekkili şirketin .....Bankası .....Şubesine ait .....keşide tarihli, .....seri numaralı ve .....TL bedelli ve .....Bankası .....Şubesine ait .....keşide tarihli, .....seri numaralı ve .....TL bedelli çeklerin zilyedi iken kaybolduğunu ile sürerek ilgili çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir.

Dava, Türk Ticaret Kanununun 757.ve izleyen maddeleri hükümlerine istinaden açılan kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

TTK'nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652) TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Dava dilekçesinin ekinde fotokopi olarak ön yüzü sunulan çek bilgileri incelendiğinde, .....tarihli ......-TL bedelli çekin .....şirketi tarafından ......Ltd.Şti'ne, .....tarihli 1.100.000,00.-TL bedelli bedelli çekin ise .....Tarafından hamiline yazılı olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin açılan davada, davacının çeklerin yetkili hamili olduğu ve rıza dışı elden çıktığı veya kaybolduğu ileri sürülmüş ise de, çeki kimden aldığı ve hangi ticari ilişki kapsamında hamil olduğuna ilişkin herhangi bir beyanda bulunulmadığı gibi çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin tevsik edici herhangi bir belgede sunulmadığı,

öte yandan çekin ne şekilde zayi olduğuna yönelikte somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmakla, mahkememizce .....tarihli ara kararla, davacı vekiline müvekkilinin zayi nedeniyle iptali talep edilen çekleri kimden aldığı ve hangi hukuki ilişki kapsamında hamili olduğunu açıklaması ve buna dair tevsik edici belgeleri sunması, ayrıca hangi şekilde zayi olduğuna yönelik somutlaştırma yükümlülüğünün yerine getirilmesine dair açıklayıcı beyanda bulunması için 1 haftalık kesin süre verilmiştir.

Davacı vekili .....tarihli beyan dilekçesi ile, dava konusu çekleri keşideci şirketlerden emanet olarak aldıklarını, bu çeklere karşılık .....firmasının .....fatura kestiğini, .....firması ile müvekkili arasında ham madde ticareti olduğunu, diğer çekin ise .....firmasına müvekkilinin ham madde satışında bulunması nedeniyle ham madde satışına ilişkin olduğunu beyan etmiştir.

Somut olayda, davanın .....tarihinde açıldığı ve zayi nedeniyle iptali talep edilen çeklerin keşide tarihlerinin .....ve .....olduğu, bu haliyle ibraz tarihlerinin gelmediği ancak yakın olduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafça, zayi nedeniyle iptali talep edilen çeklerin keşidecilerden emanet olarak alındığı ileri sürülmüş ise de, .....seri nolu çekin emre yazılı olarak düzenlendiği ve lehtarının .....Ltd.

Şti. olduğu, bu haliyle davacının bu çeke ancak lehtardan ciro yoluyla hamil olabileceği ve bu tespitin davacı beyanı ile çeliştiği, öte yandan emre yazılı senette lehtar dışında bir kişinin hamil olabilmesi için çekin arka kısmında lehtara ait cironun bulunması gerektiği, davacı tarafça çekin ön yüz sureti sunulmuş ise de arka yüz suretinin sunulmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, .....seri nolu çekin ise hamiline çek olduğu, çekin ibraz tarihinin yakın olması,

çeke hangi hukuki ilişki kapsamında hamil olduğunu açıklayan beyanını destekleyecek tevsik edici herhangi bir delil sunulmaması ve davacı tarafın .....seri nolu çeke ilişkin beyanının dosyaya sunulan çek bilgileri ile çelişmesi karşısında davacının zayi nedeniyle iptali talep edilen çeklerin yetkili hamili olduğuna ilişkin mahkememizde kanaat oluşmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip