Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1542 K.2026/90

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket tarafından .....-.....tarihleri arasında .....TİC A.Ş’ den üreticisi olduğu .....TİC A.Ş. tarafından verilen .....MODELİN 3 farklı rengi dikmesi için .....mt kumaş davalıya sevk edildiğini, .....tarihinde müvekkilinin .....IBAN nolu işbankası hesabından 1.500.000,TL davalıya ödeme yapıldığını, davalı taraf tüm uyarılara rağmen ürünlerin dikim sürecini 1,5 ay geciktirdiği için .....TİC A.Ş. tarafından ekte sunulu müvekkili ile aralarındaki tedarik sözleşmesinin 18/a-b-c-d md. uyarınca geç teslimden kaynaklanan sözleşmeye aykırılık sebebiyle müvekkili şirkete çeşitli faturalarla termin cezaları yansıtıldığını,

faturalarda sebebin geç yükleme olarak açıkça gösterildiğini, belirtilen nedenlerle ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile, şimdilik;1.000,00 TL müvekkiline kesilen termin cezalarının ve iadesi yapılamayan 1 metre kumaş karşılığı 2,45 usd kumaş bedelinin ihtarname tebliğ tarihi olan .....tarihinden itibaren ticari faizi ile iadesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini müvekkili adına arz ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafın .....-.....tarihleri arasında .....Anonim Şirketi tarafından .....modelin 3 farklı renginin dikilmesi için .....metre kumaşın müvekkili şirkete sevk edildiğini belirtildiğini, .....tarihinde yapılan işin için müvekkile 1.500.000,00 TL ödendiğini ifade ettiğini, davacı taraf müvekkilin talep edilen ürünleri bir buçuk ay geç teslim ettiğini iddia ederek, bu gecikmeye bağlı termin cezası ödediğini belirtildiğini, ayrıca üretimden kalan 2751 metre kumaş olduğunu iddia ederek,

kumaş bedelinin 238.668,23 TL olduğunu ve buna ilişkin ödeme talep ettiğini belirtildiğini, davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu hususları kabul etmediklerini, ve yasal süresinde davacının iddialarına itiraz ettiğini, mesnetsiz olarak açılan davanın reddine karar verilmesini, detaylıca arz ve izah edilen sebeplerle; haksız yere açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan alınmasını arz ve vekaleten talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesi kapsamında geç ifadan kaynaklı ve artan malzeme bedelinden maddi tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesi kapsamında ifa tarihinin belirlenmesi ile davalının geç ifada bulunup bulunmadığı, davalının geç ifada bulunduğunun tespiti durumunda ilgili gecikme nedeniyle davacının dava dışı şirket nezdinde cezai ödemeler yapıp yapmadığı ilgili cezai ödemelerin varlığı durumunda davalının söz konusu ödemelerden geç ifa kapsamında sorumlu olup olmadığı,

davalının ilgili sözleşme kapsamında iade etmediği kumaş miktarının tespiti ile ilgili kumaşların hapis hakkı kapsamında davalı tarafından iade edilmemesinin hukuka uygun olup olmadığı buradan varılacak sonuç ile davacının davalıdan geç ifa kapsamında uğradığı zararları ve iade edilmeyen kumaş bedelini talep edip edemeyeceği, edebilecek ise zarar ve kumaş bedelinin miktarlarının tespiti ile faiz türü ve başlangıcı etrafında toplandığı anlaşıldı.

Davacı vekiline .....tarihli celsede "HMK 222 maddesi gereğince uyuşmazlık konusu dönem olan 2024 yılına ilişkin 6102 sayılı T.T.K.'nun 64-88 maddelerinde sayılan ve tacir tarafından tutulmak zorunda olan tüm ticari defterlerini, kayıtların ve belgelerin bulunduğu yeri bilirkişi incelemesine esas olmak üzere bildirmeleri için H.M.K.'nun 216, 219, 220 ve 222. ve T.T.K.'nun 83. maddeleri gereğince 2 haftalık kesin süre verilmesine,

2 haftalık kesin süre içerisinde ticari defterleri bilirkişi incelemesine hazır bulundurmadığı veya bulunduğu yeri bildirmediği ve ibraz etmeme hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermediği takdirde HMK 222. maddesi gereği defter ibrazından vazgeçmiş sayılacağının ve HMK 94/2 maddesi gereği defter deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı" ihtar edilerek bu hususlarda kesin süre verilmiş, davacı vekili tarafından verilen ihtaratlı kesin süreye rağmen delil avansının yatırılmadığı ve ticari defter ve kayıtların ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 190. maddesi gereğince ispat yükü, kanunda özel düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Burada vakıayı hangi tarafın ileri sürdüğü değil, o vakıadan hangi tarafın lehine hak çıkardığı önemlidir. İspat yükü üzerinde olan tarafın iddiasının doğru olduğuna hakimi inandırmak için başvurduğu ispat araçlarına delil denir. İleri sürdüğü vakıların doğruluğunu iddia eden taraf delil göstererek bunu ispata çalışacaktır.

Eldeki davanın niteliği ve miktarı dikkate alındığında davacının iddiasını ispat etmesi gerekmektedir.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede; dosyanın her aşamasında hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü kapsamında dosyanın bilirkişiye tevdine karar verildiği ancak davacı tarafa verilen ihtaratlı kesin süreye rağmen delil avansının yatırılmadığı ve ticari defter ve kayıtların ibraz edilmediği görülmekle, davacının verilen ihtarata binaen bilirkişi incelemesinden vazgeçmiş sayıldığı, ticari defter incelemesinden vazgeçmiş sayıldığı ve dosyanın başkaca şekilde de ispatlanamadığı görülmekle, ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim