Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/234 K.2025/1222

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde, Ankara Etimesgut Devlet Mahallesi’nde meydana gelen yaralamalı ve ölümlü trafik kazasında, .....'nin sevk ve idaresinde bulunan ve maliki olduğunu sonradan öğrendiğimiz .....plakalı aracı ile müvekkilimizin yolcu olduğu ve .....olay günü sevk ve idaresinde bulunan .....plakalı araca arkadan çarptığını, meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin burnundan yaralandığını, meydana gelen sürekli ve geçici iş göremezlik ödeneği ve diğer tedavi giderlerin hesaplanarak tarafımıza ödenmesini; sonuç ve istem bölümünde de 1.000,00TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı .....sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle ; Aleyhlerine haksız olarak açılan davanın davacının maluliyetinin olmaması sebebiyle reddini, davacı tarafın delillerinin tarafımıza tebliğini, sgk tarafından davacıya bağlanan gelirlerin tespitini, kusur oranının tespiti açısından en yakın adli tıp kurumundan rapor alınmasını, davacının davasının ispatı halinde; müvekkil şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmilini, talep ve dava etmiştir.

BİLDİRİLEN VE TEMİN EDİLEN DELİLLER

Mahkememizce Ankara ATK dan aldırılan .....tarihli kusur raporunda; .....günü davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobil ile üç şeritli bölünmüş yol olan Ayaş yolunu takiben Sincan istikametinden seyirle geldiği olay yeri Devlet Mahallesi alt geçit girişinde sağ şeritte yavaşlayıp durarak geri manevra yaptığı esnada aracının arka kısımlarına arkasından gelen sürücü .....idaresindeki .....plakalı minibüsün ön kısımlarıyla çarpması neticesinde minibüste yolcu olarak bulunan .....’nın yaralandığı dava konusu trafik kazası meydana geldiği kazada davalı Sürücü .....’nin %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu, sürücü .....’un kusursuz olduğu kanaatine varıldığı anlaşıldı.

Mahkememizce aldırılan Maluliyete raporunda özetle ; ....T.C. numaralı ....tarihinde maruz kaldığı trafik kazası sonucu yaralanmasına ilişkin nedeniyle engel/özür/maluliyet oranının değerlendirilmesinde, XY Kişinin engel oranının %2 ve sürekli olduğu, .....tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 1,5 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği kanaatine varıldığı anlaşıldı.

Tedavi giderlerine ilişkin aldırılan bilirkişi raporunda özetle ; Trafik kazası sonucu tetkik ve tedavileri SGK kapsamında yürütülen hastanın dosya içeriğinde bulunan bilgi ve belgelere, adli tıp raporuna göre; ulaşım: 1.105TL 3900, hastane tarafından sunulan tüm sağlık giderleri: SGK tarafından karşılanmıştır, yan tedavi giderleri: 0 TL olduğu, bakıcı giderleri: 0 TL olmak üzere toplam: 1.105,00-TL tedavi masrafı olduğu kanaatine varıldığı anlaşıldı.

Aktüerya bilirkişisinden aldırılan kök rapor ile ek raporda özetle; Yukarıda yapılan inceleme, tespit, değerlendirme ve hesaplamalar sebebiyle davacı kazazedenin zararının, Geçici İşgöremezlik Dönemi 8.433,87 TL, Geçmiş Dönem 12.168,85 TL, Gelecek Aktif Dönem 230.772,75 TL, Gelecek Pasif Dönem 76.482,16 TL olmak üzere toplam 327.857,63 olduğu, Geçici İşgöremezlik Dönemi 8.433,87 TL, Geçmiş Dönem 12.168,85 TL, Gelecek Aktif Dönem 229.446,47 TL, Gelecek Pasif Dönem 73.829,60 TL, olmak üzere toplam 323.878,99 olduğunu kanaatine varıldığı anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, .....tarihli yaralamalı trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve tedavi gideri tazminat kalemlerinden oluşan maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin açılan dava olduğu anlaşılmıştır.

Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.

ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.

.....tarihinde meydana gelen işbu kaza, işleteni ve sürücüsü davalı .....olan .....plaka sayılı araç ile davacının içinde yolcu olarak bulunduğu .....plakalı araçların çarpışması ile çift taraflı meydana gelen kaza neticesinde maluliyet oluştuğu iddiası ile davalı .....plakalı aracın işleteni ve aynı zamanda sürücüsü olan .....ile .....plaka sayılı aracın kaza tarihindeki ZMSS sigortacısına karşı açılmış bulunan maddi ve manevi tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin tazminat talebi açık olmadığından HMK M.31 ve 194 ilkeleri uyarınca talebini açıklaması hususunda Mahkememizce verilen kesin süre içinde .....tarihli beyan dilekçesi ile 50 TL geçici iş göremezlik, 900 TL sürekli iş göremezlik, 50 TL tedavi gideri ve 50.000 TL manevi tazminat telebinin bulunduğunun belirtildiği görülmüştür. Kaza tarihi itibariyle poliçe incelendiğinde ise davalı sigorta şirketi nezdinde düzenlenen .....- .....tarihleri arasını kapsayan poliçede şahıs başına sakatlanma ve ölüm limitinin 430.000,00 TL olduğu; şahıs başına sağlık giderinin ise 430.000,00 TL olduğu görülmüştür.

Davalı sigorta şirketince öncelikle davanın yetkisiz Mahkemede açıldığı ileri sürülmüş akabinde maluliyet oluşmadığı sürücünün kusuru bulunmadığı ve davacı yolcunun müterafik kusurunun bulunduğunun belirtildiği görülmüş; diğer davalı .....vekilince sunulan cevap dilekçesi ile davanın reddi gerektiği ve Kasko şirketine ihbar talebinin mevcut olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Buna göre dava Kasko şirketine ihbar edilmiş, yetkisizlik iddiası ise HMK m.16 uyarınca davacının haksız fiile dayanan davası nedeniyle kendi yerleşim yeri Mahkemesinde de dava açabileceği anlaşıldığından açılan yetkisizlik itirazının reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce maluliyet durumunun tespiti amacıyla kaza tarihi olan .....tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan .....tarihli raporda davacının burun kemik kırıklığı nedeniyle engel oranının 5 2 ve sürekli olduğu, iyileşme sürecinde bakıcıya ihtiyacı bulunmadığı, iyileşme süresinin ise 1.5 aya kadar uzayabileceğinin belirtildiği görülmüştür.

Her ne kadar davalı taraflarca burun kemik kırıklığı nedeniyle oluşan maluliyet ile kaza arasında illiyet bağının bulunmadığı belirtilse de kaza sonrası aynı gün düzenlenen Sincan Devlet Hastanesi adli muayene raporuna göre burnunda nazal fraktürün mevcut olduğu, KBB kontrolü gerektiğinin belirtildiği geçici raporun verildiği, Diyarbakır Selahattin Eyyubi Devlet Hastanesince verilen .....tarihli hasta anamnez bilgilerine göre ise tanı olarak burun kemik kırıklığının olduğunun belirtildiği görülmüş olup maluliyetin .....tarihli kaza sonucu oluştuğu anlaşılmıştır. Ayrıca SGK dan gelen müzekkere cevabı ile davacı lehine herhangi bir geçici iş göremezlik ödemesi yapılmadığının belirtildiği görülmüştür.

Mahkememizce kazaya ilişkin olarak olay tarihli kaza tespit tutanağı incelendiğinde mevcut kazada sürücü .....'un kusurunun bulunmadığı diğer sürücü olan .....ise % 100 kusurlu olduğunun belirtildiği görülmüş olup kusurun tespiti için Mahkememizce Ankara ATK dan alınan .....tarihli kusur raporunun da aynı doğrultuda geldiği sürücü .....'un kusurunun bulunmadığı; diğer sürücü olan .....ise % 100 kusurlu olduğunun belirtildiği görülmüştür. Ayrıca Ankara Batı CBS .....soruşturma sayılı dosyasında .....tarihinde şikayet yokluğu nedeniyle kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verildiği görülmüştür.

Kusur ve maluliyet tespitinden sonra dosya TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemi üzerinden rapor tanzimi için aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiş, aktüerya bilirkişisince hazırlanan .....tarihli raporda davacının kaza tarihinde 18 yaş 2 ay yaşadığı, bakiye ömrünün 61 yıl 2 ay olarak hesaplandığı, davacının asgari ücretin üzerinde bir gelirinin olduğunun ispat edilememesi nedeniyle asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığı ve 8.433,87 TL geçici iş göremezlik ile 319.423,76 TL de sürekli iş göremezlik tazminatının hesap edildiği anlaşılmıştır.

Sözkonusu aktüerya bilirkişi raporuna davalı asil vekilince yapılan itirazda davacının kaza tarihinde 18 yıl 2 ay olan ömrüne göre TRH 2010 tablosunda bakiye ömrünün 60,83 oranı üzerinden hesap edilmesi gerektiğine dair itirazda bulunulduğu görülmüş, Mahkememizce Hacettepe Üniversitesi TRH 2010 aküerya hesap tablosuna bakıldığında davacının yaşı itibariyle 60,83 oranının uygulanması suretiyle hesaplama yapılması gerektiği kanaati hasıl olmuş, buna göre dosya bu hususta yeniden rapor alınmak üzere aktüerye bilirkişisine sevk edilmiş,

bilirkişice hesaplanıp dosyaya sunulan .....tarihli ek raporda buna göre hesaplama yapıldığı görülmüş ve sonuç olarak 8.433,87 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 315.445,12 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesap edildiği görülmüştür. Hesap edilen tutarların ayrı ayrı poliçe teminat limiti dahilinde kaldığı tespit edilmiştir.

Hazırlanan bu son tarihli raporun Yargıtay içtihatları uyarınca belirlenen kriterlere uygun olarak hazırlandığı görülmekle hükme esas alınmış, davacının yolcu olarak bulunduğu araçta emniyet kemeri takıp takmadığının kaza tespit tutanağından anlaşılamadığı gibi bu hususta ispat yükünün davalı tarafta olduğu ve de ispat edilemediği gözetilerek müterafik kusur indirimi uygulanmamış ve toplam tazminat tutarı olan 323.878,99 TL bedelin, davalı sigorta şirketi yönünden( poliçe teminat limitleri ile sınırlı kalmak kaydıyla) .....tarihi olan temerrüt tarihinden itibaren;

diğer davalı yönünden ise kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek (aracın kullanım amacının hususi olduğu gözetilerek) yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine şeklinde karar verilmiştir.

Davacı vekilince ilaveten 50.000 TL manevi tazminat da talep edildiği görülmüştür. Buna göre manevi tazminatın da ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında, manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, tarafların kusur durumları gözönünde tutularak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK'nın 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Manevi tazminat ilkeleri kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda, davacının yolcu olarak bulunduğu araçta geçirmiş olduğu .....tarihli kaza neticesinde maluliyet durumu, tarafların kusur oranları, kaza tarihindeki paranın alım gücü, tarafların sosyo ekonomik durumları ile hakkaniyet ilkesi dikkate alındığında davacı lehine 5.000 TL manevi tazminata hükmedilmiştir.

Maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden ayrı ayrı harç ve yargılama giderleri hesap edilmiş, harç hesaplamaları ayrı ayrı yapılmış, harçlardan sorumlu olan davalılar hükümde ayrı ayrı gösterilmiştir.

Maddi ve manevi tazminat davaları yönünden ayrıca hükmetmek gerektiği için, açılan maddi ve manevi tazminat davaları bakımından, ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Katip Hakim