Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/321 K.2025/280

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkiline ait .....plakalı .....marka tip .....model araca, davalı sigortalısı tarafından sevk ve idare edilen .....plakalı aracın çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkiline ait araç hasar görmüş, aracın hareket kabiliyeti kaza sonucu tamamen ortadan kalktığını, bu nedenle Ticari aracı iki aylık süre zarfında bir yandan hasar gören parçaların değiştirilmesi,

diğer yandan tamir edilecek ve boyanacak işlemler dolayısıyla serviste kaldığını bu süre boyunca kullanıladığını, sigorta şirketine yapmış oldukları başvuru neticesinde, araçta oluşan değer kaybının çok altında (15.000 TL) taraflarına kısmi bir ödeme yapıldığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile.

HMK 107 Gereğince; fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer araç kaybı karşılığı olarak 1.000 TL nin tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik,

Maddi Kazanç Kaybı karşılığı Olarak 1.000 TL nin ise davalılar .....Ve .....müşterek ve müteselsilen haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesi, müvekkili adına vekaleten talep olunur.

Davalı .....Sigorta Şirketi vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı,.....tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu, .....plaka sayılı aracın hasara uğradığını beyan ve iddia ederek,.....plaka sayılı aracın kusuruna istinaden, müvekkil sigorta şirketinden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1000,00 TL değer kaybı tazminatı isteminde bulunduğunu, müvekkili sigorta şirketi aleyhine ikame edilen işbu davanın aşağıda belirtilen nedenlerle reddi gerektiğini, .....plakalı araç müvekkil şirket nezdinde .....poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile .....- .....tarihleri arasında sigortalı olduğunu,

poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 120.000,00-TL olduğunu, poliçe limitini bildirmenin davayı ve iddiaları kabul anlamında olmadığını, .....tarihinde davacıya 105.000,00 TL maddi hasar bedeli,.....tarihinde davacıya 15.000,00 TL değer kaybı tazminatı olmak üzere toplamda 120.000 TL ödendiğini zararın karşılanmış olması ve poliçe teminat limitinin dolmuş olması sebebiyle davanın reddi gerektiğini, açıklanan ve re’sen nazara alınacak nedenlerle;

davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) maddi tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen davalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kaza sonrası davacıya ait araçta oluşan değer kaybı için davalı sigorta şirketince yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, kaza sonrası davacının aracında oluşan hasar nedeniyle ayrıca değer kaybı meydana gelip gelmediği, buradan varılacak sonuca göre davacının bakiye değer kaybı tazminatı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı, ilgili hasar nedeniyle ticari taksi olarak kullanılan davacıya ait aracın onarım süresi içerisinde maddi kazanç kaybına uğrayıp uğramadığı, uğramış ise miktarı ile faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkindir.

Trafik kaza tespit tutanağı, trafik bilirkişisi ve makine mühendisi bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan .....tarihli bilirkişi raporu ve dosyada mevcut tüm deliller irdelendiğinde; " Şoför .....sevk ve idaresindeki .....plakalı ticari otomobili ile .....Bulvarına müteakiben ,.....Hastanesi istikametinden, .....Bulvarı

istikametine seyir etmekte iken .....Bulvarı ile .....Bulvarı ışıklı (.....

A.V.M. Işıklı kavşak) kavşağına geldiğinde, kendi istikametinde KIRMIZI fasılada olan trafik

ışığına rağmen kavşağı kontrol etmeden kavşağa giriş yaparak .....Caddesi

istikametine geçiş yaptığı sırada otomobilinin sağ arka çamurluk ve sağ yan kısımlarına,

Şanlıurfa Bulvarı istikametinden, Batıkent kavşak istikametine SARI fasılalı ışıkta geçmekte

etmekte olan şoför .....’ ın sevk ve idaresindeki .....plakalı ticari otomobilin

ön tampon kısmı ile kavşakta çarpması neticesinde; çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasının

meydana geldiği, kaza sonunda kazaya karışan şoförlerin kullanmış oldukları otomobiller için

yeterli sürücü belgesine sahip oldukları, kazaya karışan her iki ticari otomobilde maddi hasarın

meydana geldiği, dosya kapsamının incelemesi neticesinde tespit edildiğini, 1- Şoför .....(.....plakalı) aracın, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57. ve 84.maddesinde ve Karayolları Trafik

Yönetmeliğinin 109.maddesinde yer alan ( 84/G: Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, 57/1-

A: Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli

olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar ,kuralına

riayet etmediği) açıklaması yukarıda yapılan kuralları ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından

meydana gelen kazada % 75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, şoför .....(.....plakalı) aracın, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin

101.maddesinde yer alan (52/1-A: Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe

üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya ve hemzemin geçitlerine,

tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken,

hızlarını azaltmak, zorundadırlar kuralına riayet etmediği) açıklaması yukarıda genişçe

yapılan kuralları ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada %25 (yüzde

yirmibeş) oranında kusurlu olduğu" şeklinde rapor sunmuştur. Alınan bilirkişi raporunda tespitlerin denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak mahkememizce benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve .....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Davacının maddi kazanç kaybı talebini ilişkin olarak yapılar araştırmada; Diyarbakır Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odasına mahkememizce müzekkere yazılarak, davacıya ait .....plaka sayılı .....model .....Bluehdi 100 marka araç ile aynı işi yapan benzer araçların aylık ortalama gelirinin ne kadar olduğu hususunda mahkememize bilgi verilmesinin istenilmiş ilgili müzekkere cevabında benzer mahiyette aracın tüm giderler düşüldükten sonra net kazancının günlük 2.000,00 TL olduğu bildirilmiş ilgili tespitin kaza tarihi itibariyle uyumlu olduğu kanaatine varılarak mahkememizce benimsenmesine karar verilmiştir.

Bu kapsamda Mahkememizce davacının aracında oluşan değer kaybının, bakiye olarak davacının talep edebileceği değer kaybı bedeli olup olmadığının ve aracın makul onarım süresi kazanç kaybının belirlenmesi noktasında otomotiv konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiden rapor tanzim edilmesi istenilmiş, .....tarihli bilirkişi raporunda özetle " Dava konusu

aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası davaya konu aracın arka

kısmalarında hasar oluştuğu tespit edilememiştir. Araçta oluşan hasarın onarımı için .....

tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen radyatör fanı, motor radyatörü, motor

kaputu, ön tampon, klima kondansatörü, motor takozu, sağ ve sol far, ön üst panel, ön ızgara, sağ

ön çamurluk davlumbazı, panel hava yastığı, ön tampon ızgarası, şanzıman takozu, kaput kilidi,

ABS grubu, konsol, sağ ön çamurluk, motor kaput menteşesi, cam yıkama deposu, emniyet

kemerleri, ön tampon demiri, ara soğutucu, hava yastığı kontrol ünitesi birleştirme ve montaj

parçalarının değiştirildiği; sağ ve sol ön teker aksı, sol ön çamurluk ve sağ ön çamurluk

kaplaması parçalarında ise hasar onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 36 adet parça

için eksperlik çalışması yapıldığı ve eksper raporda belirtilen yedek parça ve işçilik

giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Dava

konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve .....hasar tarihi

dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası,

modeli, araç tipi, .....kilometrede olduğu, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar

ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde

bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair

evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay .....Hukuk dairesi .....E. .....K. Sayılı

ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta

42.000,00TL değer kaybının oluştuğu ve onarımda kaldığı 19 gün boyunca kazanç kaybı

meydana geldiği, Diyarbakır Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odasının .....tarihli

.....sayılı yazısı ile emsal bir ticari taksinin, günlük net kazancının 2.000,00TL olarak

belirlendiği ve kazanç kaybı bedelinin (2.000,00 x 19 gün)= 38.000,00 TL olarak belirlenmiştir.

davaya konu aracın hasar onarım bedelinin kusur oranıyla aynı oranda ödenmesi gerekeceği ve

Trafik Kusur Tespit bilirkişisi tarafından hazırlanan raporda, .....plakalı araç

sürücüsünün %75 kusurlu olduğundan Davalıların ödemesi gereken Değer Kaybı Bedelinin

(0,75X42.000,00TL)=31.500,00 TL; Araç Mahrumiyet Bedelinin ise (0,75X38.000,00TL)=

28.500,00 TL olduğu ve mevcut hasardan dolayı oluşan değer kaybının (kusur oranına göre)

31.500,00 TL olduğu, sigorta kuruluşu tarafından .....tarihinde 15.000,00 TL tenzil

edildiğinde (31.500,00 TL – 15.000,00 TL) =16.500,00 TL bakiye değer kaybı miktarının

ödenmesi gerekeceği kanaatine varıldığı" belirtilmiştir. Alınan bilirkişi raporunun dosyada mahkememizce benimsenen kusur oranına uyumlu olarak denetime elverişli olarak hazırlandığı gözetilerek ilgili tespitler mahkememizce benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.

Davacı vekilinin .....tarihli bedel artırım dilekçesinde; bilirkişi raporunda meydana gelen kaza nedeniyle müvekkilinin aracındaki değer kaybının 31.500,00 TL olduğunun tespit edildiğini, davalı Sigorta Şirketinin taraflarına 15.000,00 TL ödeme yapmış olduğunu, bu sebeple bakiye kalan 16.500,00 TL değer kaybının dava dilekçesinin aksine sigorta şirketi yönünden poliçe limitlere aşılmaması kaydıyla davalılardan tahsili ile davacıya verilmesini, 28.500,00 TL kazanç kaybı tazminatının davalı asillerden tahsilini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili tarafından dosya kapsamında sunulan deliller kapsamında davacıya ait aracın dava konusu kaza nedeniyle hasarlanmasına ilişkin 105.000 TL hasar onarım ödemesi 15.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı anlaşılmakla sigorta şirketi yönünden araç başına maddi tazminat limiti olan 120.000,00 TL'nin tükendiği anlaşılmış sigorta şirketi yönünden ikame edilen ve değer artırım dilekçesi ile talep edilen değer kaybı bedeli yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Davalı .....aracın maliki olduğu anlaşılmakla işleten sıfatının bulunduğu ve davalı .....sigortalı aracın sürücüsü olduğu anlaşılmakla KTK ve TBK ilgili hükümleri gereğince davalı asiller haksız fiil hükümlerine göre sorumludur.

Davalı araç sürücüsünün kusuru nisbetinde sorumluğun olacağı ve hükme esas alınan kusur raporuna göre de araç sürücüsünün %75 kusurlu olduğu anlaşılmakla davacının doğrudan ve dolaylı olarak geçekleşen tüm zarar kalemlerinden bu oranda davalı asiller sorumlu olacaktır. Bu nedenle davalı asiller yönünden yapılan ödeme tenzil edildiğinde bakiye 16.500,00 TL değer kaybı tazminatı ve 28.500,00 TL araç mahrumiyet zararına karar verilmiştir.

Faiz başlangıç tarihi açısından ise; haksız fiil hükümlerine göre alacağın kaza tarihi itibari ile muaccel olduğunun Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş olduğu anlaşılmakla davalı işleten ve sürücü yönünden bu tarihe isabet eden .....tarihinden itibaren faize karar verilmiştir.. Faiz türü bakımından ise; davalıya ait aracın ticari kullanıma özgülenmiş olduğu göz önüne alındığında yasal faize karar verilmiştir..

Katip Hakim