Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/366 K.2024/1326

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... günü sürücü, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... istikametine seyir halinde iken ... market önüne geldiğinde aracının ön kısmı ile yolun sağında park halinde bulunan ve müvekkiline ait ... plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu iki araçlı maddi ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen trafik kazası sebebiyle müvekkile ait araçta hasar meydana geldiği,

sigorta şirketine yapılan başvuruda ''kazaya konu parçaların daha önce değişmesi sebebiyle'' reddedildiğini, davanın kabulü ile kaza ile birlikte müvekkilinin uğramış olduğu değer kaybının fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla HMK madde 107 kapsamında belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1.000,00 TL'sinin kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesini,

müvekkili aracındaki onarım süresi çok uzun sürmüş olup (teslim tesellüm evrakları celp edildikten sonra arttırım yapma hakkımız saklı kalmak kaydıyla) davacı müvekkilin araçtan mahrum kaldığı her gün için HMK 107.

Kapsamında fazlaya dair talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1.000,00 TL ikame araç bedelinin kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkili olmayan mahkemede açılmış olup işbu davada yetkili mahkeme, müvekkili şirketin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, müvekkili şirket tarafından dava konusu aracın onarımı için ekteki ekspertiz raporu doğrultusunda; ... tarihinde davacıya 80.000,00 TL maddi hasar bedeli ödendiğini, dava konusu kaza kapsamında zararın karşılanmış olması sebebiyle davanın reddini aksi halde, müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin toplam tazminattan ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte mahsup edilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE

1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ... dosya numarası ile ... tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

2-Kaza tespit tutanağı; ... tarihinde düzenlenen tutanakta araç sürücüsü beyanı doğrultusunda sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracıyla ... seyir halinde iken ... market önüne geldiğinde ... plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu İki araçlı maddi ve yaralanmalı trafik kazasının meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda sürücü ... ya 2918 Sayılı KTK'nun da yer alan madde 52/1B kuralını ihlal ettiğinin belirtildiği, tutanağın iki polis memuru tarafından imza altına alındığı anlaşılmıştır.

3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ... plakalı aracın ... tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin kaza başına 200.000,00TL olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın ...'ya ait olduğu ve aracın hususi kullanım amacına özgülenmiş olduğu; ... plakalı aracın ... adına kayıtlı olduğu, tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

5-Hasar dosyası: Yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış olduğu, müvekkili şirket tarafından dava konusu aracın onarımı için ekteki ekspertiz raporu doğrultusunda; ... tarihinde davacıya 80.000,00 TL maddi hasar bedelinin ödenmiş olduğu anlaşılmıştır.

6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan ... tarihli bilirkişi raporu. Dava dosyasında bulunan Ruhsat fotokopisinde özetle ” Plaka: ..., İlk Tescil Tarihi:..., Tescil Tarihi:... Markası: .., Ticari adı:..., Model yılı:..., Araç sınıfi:..., Cinsi: ..., Rengi: ... Motor no: ..., Şase no: ..., Koltuk sayısı (Sür.

Dahil) :..., Silindir hacmi:..., Motor gücü: ... kw, Yakıt cinsi: ..., Soyadı/ Ticari Unvanı: ..., Adı: ...' olduğu, dava dosyası üzerinden yaptığım inceleme ve değerlendirmelere göre; ... plakalı Aracın, yukardaki açıklamalarım kapsamında kaza tarihi itibarı ile, eksper raporunda hasar onarımına ilişkin yapılan tespitlerin davaya konu kaza ile uyumlu olduğu,

dava konusu aracın rayiç değerinin kaza sonucu değişmeyeceği ve değer kaybına uğramayacağına, aracın makul onarım süresinin 7 gün olacağı, araca emsal ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin 600,00 TL olacağı ve 7 günlük ikame araç bedelinin 4.200,00 TL olacağına kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır. Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davacı ile davalı araç sürücüsünün kusurunun tespiti, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar ve değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile ikame araç bedelini talep edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir.

Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği,

aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması,

onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin belirtilmesi suretiyle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde.

Kazaya karışan ... plakalı aracın, kazanın gerçekleşmiş olduğu ... tarihinde davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ile belirlendiği üzere ... plakalı aracın seyir halinde önünde giden davacıya ait ... plakalı araca park halinde iken çarpması sonucu meydana gelen kazada, dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketi ettiği, davalı nezdinde sigortalı aracın sürücüsünün tam kusurlu olduğu, davacının ise kusursuz olduğunun anlaşıldığı,

gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu araçta meydana gelen kazada davacıya ait aracın onarım gören parçalarının daha önce işlem gören parçalar olduğundan bahisle değer kaybının meydana gelmeyeceği, raporun hükme esas alındığı dolayısı ile de değer kaybı tazminatı talep edilemeyeceği,

kaza sonrası aracın 7 gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin 600,00TL olduğu dolayısı ile de 4.200,00TL ikame araç bedelinin uygun olacağının belirlendiği anlaşılmakla davanın talep doğrultusunda kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Haksız fiil hükümlerine göre davalı ...'nın ikame araç bedelinden sorumlu olduğu ve haksız fiil tarihi itibari ile alacağın muaccel olduğu Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş olduğu anlaşılmakla bu tarihten itibaren faize hükmedilmiş talep doğrultusunda yasal faize hükmedilerek davacının davasının kısmen kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim