Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/439 K.2025/792

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, .....tarihinde saat .....civarında sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı araç ile Diyarbakır İli Yenişehir İlçesi Aliemiri .....Sokakta karşıdan karşıya geçmeye çalışan müvekkiline çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında yaralanan müvekkilinin hastaneye kaldırıldığını ve tedavisi nedeniyle günlerce hastanede kaldığını, tedavisinin halen devam ettiğini, kişisel ihtiyaçlarını tek başına karşılayamadığını, sürekli birilerinin refakatine muhtaç olduğunu, kazaya sebebiyet veren .....plaka sayılı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu,

tazminat ödenmesi istemi ile davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan ve arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak fazlası saklı şimdilik 600 TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile evde bakım (sağlık giderinin ) davalı sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, .....tarihli celsede dava dilekçesinde talep edilen 600 TL'lik tazminatın 300 TL'lik kısmının sürekli iş göremezlik tazminatına, 250 TL'lik kısmının geçici iş göremezlik tazminatına ve 50 TL'lik kısmının bakıcı giderine ilişkin olduğunu beyan etmiş,

.....tarihli bedel arttırım dilekçesi talep sonucunun sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden 511.844,03 TL'na, geçici iş göremezlik tazminatı yönünden 186.479,40 TL'na ve bakıcı gideri yönünden 20.121,75 TL'na yükselterek toplamda 718.445,18 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, zamanaşımının dolduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkili şirketin davaya konu kazadan kaynaklı olası sorumluluğunun .....tarihinde yapılan değişiklik ile yeninden düzenlenen ZMMS genel şartları uyarınca belirlenmesi gerektiğini, kusur durumunun tespiti yönünden hem Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinden hemde Karayolları Genel Müdürlüğü fen heyetinden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu,

maluliyet durumunun tespiti yönünden Adli Tıp Kurumu .....İhtisas Kurumundan rapor alınması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin poliçe dahilinde davacının tedavi giderlerinden ve tedavi giderleri dönemine ait olduğu Yargıtay tarafından kabul edilen geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve sair tedavi giderlerinden sorumlu olmadığını, bu zararların Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanması gerektiğini, tazminat hesabının Hazine Müsteşarlığı tarafından kabul edilen bir aktüer uzmanı tarafından yapılması gerektiğinin, hesaplamanın yeni genel şartların 2 nolu eki ile tespit edilen hususlara yönelik yapılması gerektiğini,

buna göre hesaplamada TRH-2010 tablosunun dikkate alınması, %1.8 teknik faiz iskonto oranı uygulanarak ve devre başı ödemeli belirli süreli rant sistemine göre hesaplama yapılması gerektiğini, temerrüdün gerçekleşmediğini, müvekkili sigorta şirketinin faize ilişkin sorumluluğunun dava tarihinden ve ancak yasal faiz ile sınırlı olduğunu, tazminat hesabı yapılacak ise hesaplanacak tazminattan en az %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, davacıya ait tedavi evrakları ve UYAP sistemi üzerinden Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının .....nolu soruşturma dosyası ile Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davacı hakkında sosyal ve ekonomik durum araştırması yaptırılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya peşin sermaye değerli rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı Sosyal Güvenlik Kurumundan sorulmuş, davaya konu kazada kusur durumunun tespiti yönünden Ankara Adli Tıp Kurumundan,

davaya konu kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik oluşup oluşmadığı ve bakıcı ihtiyacının bulunup bulunmadığının tespiti yönünden Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından ve tazminat hesabı yönünden aktüer bilirkişiden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklı, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yöneltilmiş, geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı ile bakıcı gideri istemine ilişkindir.

.....tarihinde dava dışı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç ile seyir halinde iken davacı yayaya çarpması sonucu davaya konu yaralanmalı trafik kazasının meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde .....-.....tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 1.200.000,00 TL olarak belirlendiği, davaya konu kaza nedeniyle davacının yaralanmasına bağlı Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya peşin sermaye değerli rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı,

dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, yine dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davanın zamanaşımı süresin içerisinde açılıp açılmadığı, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise oranı ve süresi, bakıcı ihtiyacı bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise süresi, tazminatın miktarı ve faizin türü ile faiz başlangıç tarihine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, .....tarihinde saat ....sıralarında sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç ile Diyarbakır İli Yenişehir İlçesi Ali Emiri Caddesi üzerinde Tek Kapı istikametinden gelerek Ali Emiri .....Sokağa sola dönüşle giriş yapacağı sırada, karşıdan karşıya geçmek isteyen davacı yaya .....çarpması sonucu dava konusu kazanın meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Davaya konu kazada kusur durumunun tespitine yönelik Ankara Adli Tıp Kurumundan alınan bilirkişi raporunda; sürücü ....., sevk ve idaresindeki araç ile seyir halinde iken geldiği olay yeri kavşak mahallinde sola dönüş manevrası yaptığı sırada mahal ve kavşak şartlarında yaya hareketliliğini de göz önünde bulunduracak şekilde ve yayalara geçiş hakkı verebileceği biçimde müteyakkız seyretmeyip yola gereken dikkatini vermeyerek davacı yayaya çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında % 100 oranında kusurlu olduğu, davacı yayanın ise, kusursuz olduğu mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi raporunun soruşturma dosyasında yer alan beyanlarla da uyumlu olması nedeniyle mahkememizce denetime elverişli olduğu değerlendirilmiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsü dava dışı .....%100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik oluşup oluşmadığı ve davacının bakıcı ihtiyacı bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla Dicle Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığından bilirkişi raporu alınmıştır. 20.02.2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirilme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda; davacının kaza nedeniyle yaralanmasına bağlı tüm vücut engellilik oranının % 8 ve sürekli olduğu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 12 aya kadar uzayabileceği ve bu süreçte %100 özürlü sayılması gerektiği, kaza tarihinden itibaren tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı ihtiyacı süresinin ise 1,5 ay olduğu mütalaa edilmiştir.

Tazminat hesabı yönünden aktüer bilirkişiden bilirkişi raporu alınmıştır. TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant tekniği esas alınarak, % 8 sürekli iş göremezlik, 12 ay geçici iş göremezlik, 1,5 ay bakıcı ihtiyacı süresi, % 100 kusur oranı ve asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda; bakıcı gideri 20.121,75 TL, geçici iş göremezlik tazminatı 186.479,40 TL ve sürekli iş göremezlik tazminatı (bilinen dönem + bilinmeyen dönem) 511.844,03 TL olmak üzere toplam 718.445,18 TL olarak hesaplanmıştır.

Davacının geçici ve sürekli iş göremezliği oluşup oluşmadığının ve bakıcı ihtiyaci bulunup bulunmadığının tespitine yönelik Dicle Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığından, davacının geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı giderinin hesaplanması için aktüer bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporlarında belirtilen oran ve süreler ile miktarların yöntemince tespit edilmiş ve hesaplanmış olması karşısında mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilerek benimsenmiştir.

Davalı sigorta şirketi, sigortalısının veya eyleminden sorumlu olduğu kişilerin kusuru oranında ve poliçede yazılı teminat miktarı kadar tazminat ödemekle yükümlüdür. Sigortalı araç sürücüsü kazanın meydana gelmesinde %100 kusurludur. Bu halde davalı sigorta şirketi, bilirkişi raporu ile hesaplanan ve poliçe limiti dahilinde kalan miktarların tamamının ödenmesinden sorumlu olup, davacının sürekli iş göremezlik tazminatı isteminin 511.844,03 TL TL üzerinden, geçici iş göremezlik tazminatı isteminin 186.479,40 TL üzerinden ve bakıcı gideri isteminin 20.121,75 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin olarak;

Sigortalı aracın kullanım amacının hususi olduğu anlaşılmakla, davacının yasal faiz talep edebileceği kabul edilmiştir.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine .....tarihinde başvuru yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu halde davalı sigorta şirketi .....tarihinde temerrüde düştüğünden, kabul edilen tazminat miktarlarına davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın KABULÜNE, 511.844,03 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 186.479,40 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 20.121,75 TL bakıcı gideri olmak üzere toplamda 718.445,18 TL'nın davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 49.076,99 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 2.451,81 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 46.197,58 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 2.451,81 TL tamamlama harcının toplamı olan 3.307,01 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından 591,50 TL tebligat ve posta masrafı, 3.900,00 TL ATK Faturası ile 3.300,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 7.791,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 111.766,77 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim