Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/580 K.2025/1065

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkiline ait .....plakalı araç ile tarafınız sigortalısı Mersin Büyükşehir Belediyesi'ne ait .....plakalı araç arasında .....tarihinde D-400 üzeri Kocahasanlı mevkiinde D-400 /(ODTÜ kavşağına yaklaşık 300 metre) maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası gerçekleşmiştir.

Kaza Tespit Tutanağı doğrultusunda tanzim edilen kusur raporuna (tramer) göre .....plakalı araç tam kusurlu olduğunu, .....plakalı araç .....nolu poliçe ile zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı yapıldığını, müvekkili aracının onarılması için aracını 20 gün boyunca serviste bırakmış olup bu süre zarfınca aracından mahrum kaldığını, aracından mahrum kaldığı 20 günlük sürenin maddi olarak zarar tazminini, ekspertiz raporu ücreti de müvekkili tarafından karşılanmış olup bunun da davalı taraftan tahsil etmesinini,

.....plaka ve .....poliçe nolu vasıtanın yapmış olduğu trafik kazası neticesinde meydana gelen maddi zarar nedeni ile şimdilik 1000-TL maddi tazminatın (araç değer kaybı) olay tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (sigorta şirketi yönünden maddi tazminattan sigorta poliçesinde gösterilen miktarla sorumlu olmak üzere ) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, müvekkilinin aracını servis ettiği süre zarfında 20 günlük aracından mahrum kaldığı zarar karşılığının ve ekspertiz raporu ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini,

yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .....Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle.

Kazaya karışan .....plakalı araç müvekkili .....Sigorta A.Ş. tarafından ...../.....tarihlerini kapsayan .....numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalandığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, hasar onarım bedeli ve değer kaybı ödenmiş olup teminat limiti dolduğunu, davacı tarafın aracı kaza tarihinde .....Sigorta A.Ş tarafından kasko sigortalı olup, hasar onarım bedeli .....Sigorta A.Ş. tarafından karşılanmış ve tarafımıza bu hususta rücu edildiğini ve bu çerçevede 81.211,11 TL .....Sigorta A.Ş.'ye ödendiğini,

ilgili ödemenin toplu olarak yapıldığını, icmal listesinde (uyuşmazlık konusu ödemenin ayrıntıları otuz beşinci sıradadır) ödemelerin hangi kazalar için yapıldığının dökümü bulunduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu poliçe teminat limitleriyle sınırlı olduğu ve mevcut kaza tarihinde poliçe teminat limitlerinin 100.000,00 TL olduğu dikkate alındığında, tarafımızca teminat limitlerimizin tamamı uyarınca ödeme yapılmış olduğunu ve talebin reddi gerektiğini, teminat limitleri dolmuş olduğundan ayrılma kararı verilerek tarafımız bakımından davanın reddini,

yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhimize sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olmamız nedeniyle karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Mersin Büyükşehir Belediyesi vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili .....tarafından Belediyemiz ve .....Sigorta A.Ş.

Aleyhine Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi .....E. sayılı dosyası ile açılan davada davacıya ait .....plakalı araç ile Mersin Büyükşehir Belediyesi'ne ait .....plakalı araç arasında .....tarihinde Mersin ili Erdemli İlçesi D-400 üzeri Kocahasanlı mevkiinde .....(ODTÜ kavşağına yaklaşık 300 metre) maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası gerçekleştiği, kaza Tespit Tutanağı doğrultusunda tanzim edilen kusur raporuna göre .....plakalı aracın sürücüsü .....tam kusurlu olduğunu, .....plakalı araç .....nolu poliçe ile zorunlu mali sorumluluk sigortası davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı yapıldığı,

araçta meydana gelen değer kaybının ve aracın 20 gün boyunca kullanılamamasından kaynaklı zararının bulunduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın olay tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ( sigorta şirketi yönünden maddi tazminattan sigorta poliçesinde gösterilen miktarla sorumlu olmak üzere ) müştereken ve müteselsilen tahsilini, Belediyeleri yönünden, Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görev alanına girmeyen bu davanın görevsizlik nedeni ile reddini, dosyanın görevli ve yetkili olan Mersin Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesini,

dava konusu olayla ilgili olarak yürütülen erdemli cumhuriyet başsavcılığı'nın .....soruşturma nolu dosyasının celbini, kusur oranının tespiti yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasını, Mersin Büyükşehir Belediyesinin kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, davacının ZMMS kapsamında kaza nedeni ile tazminat alıp almadığını, bu konuda talepte bulunup bulunmadığını, .....plakalı aracın ayrıca kasko sigortasının bulunup bulunmadığnı ödeme alıp almadığını, değer kaybı talebinin herhangi bir belgeye dayanmadığını, davacının talep ettiği bir başka zarar kalemi ise mahrumiyet bedeli olduğunu,

bu talebini destekleyen bir gerekçe veya belge de dosyaya sunulmadığını, Mersin Büyükşehir Kültür Sanat Bilişim ......'ne ve .....davanın ihbar edilmesine, usul ve yasaya aykırı açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Sigorta ve Bilgi Gözetim Merkezin'den davacı aracın geçmiş hasar kaydının olup olmadığına ilişkin belge celp edilmiştir. .....Sigorta A.ş den trafik sigorta poliçesi bilgileri celp edilmiştir. Mersin Asliye Ceza Mahkemesinden .....esas sayılı dosya celp edilmiştir. Mahkememizce Trafik Bilirkişisi ve Makine Mühendisi Bilirkişisinden bilirkişi raporu alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı davalı ZMMS sigorta şirketi ile işletene yöneltilmiş değer kaybı ile araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkin tazminat davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesinde 1.000,00 TL tazminat talep etmiş iken, .....tarihli celsede talebini 950,00 TL değer kaybı, 50,00 TL mahrumiyet bedeli olarak açıklamıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş olduğunun kabulü halinde değer kaybına ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, davacıya ait aracın tamirde kaldığı süre boyunca aracı kullanamamasından kaynaklı araç mahrumiyet bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Haksız fiilin unsurları, fiil, zarar, uygun illiyet bağı, kusur ve hukuka aykırılıktır. Buna göre davalıların zarardan sorumlu olması için haksız fiil sonucu oluştuğu iddia olunan zarar ile kaza arasında illiyet bağının olması ve davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsünün kusurunun olması gerekir.

Kaza tespit tutanağının incelenmesinde, Mersin İli, Erdemli İlçesi Kocahasanlı Mahallesi Mersin Antalya .....Devlet Karayolu Erdemli İlçesinden Silifke İlçesi yönüne .....üzeri .....Üniversitesi Yerleşkesi Işıklı Kavşak yönüne kavşağa 300 metre kala, sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobil ile Erdemli ilçesi istikametinden bölünmüş iki şeritli yolda, .....Karayolu'nda sol şerit üzerinde ilerlerken, Silifke İlçesi istikametine ilerlediği esnada Kocahasanlı Mahallesi .....Üniversitesi Yerleşkesİ Işıklı Kavşak yönüne kavşağa 300 metre kala önünde aynı yönde seyir halinde olan ve ışıklı kavşakta kırmızı ışıkta duran,

araçlar nedeni ile kavşak yaklaşımında trafik yoğunluğu olan yol bölümünde yavaşladığı, durduğu/durakladığı veya dur kalk şeklinde ilerlediği esnada, sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobil arka tampon kısmına, aynı istikamette gerisinden gelen .....plakalı otomobil sürücüsü ....., aracının ön kısmı ile duramayarak çarpması ve daha sonra çarpmanın etkisi ile durmakta olan .....plakalı otomobilin arka kısmına, onun da arkasından seyreden, takip mesafesini ayarlayamayan etkin frenleme ve manevra tedbirine başvurmayan .....plakalı davacı taraf otomobil sürücüsü,

.....ön tampon kısmı ile çarpması ve son olarak .....plakalı otomobilin sağ arka tampon kısmına gerisinden gelen .....plakalı davalı taraf araç sürücüsü .....sağa manevra ile çarpışmayı engellemeye çalıştığı ancak duramayarak ve sağa zamanında geçemeyerek önündeki araca çarpması ve bu son çarpanın etkisiyle .....plakalı otomobilin tekrar 2. kez, .....plakalı otomobile çarptığı, bu kazanın oluşumunda .....plakalı araç sürücüsü .....2918 sayılı KTK'nun 46/2-c maddesini (trafiği tehlikeye düşürecek şekilde şerit değiştirmek), .....plakalı araç sürücüsü .....aynın kanunun 56/1-c maddesini (takip mesafesini ayarlamamak-yakın takip) ihlal ettiği,

.....plakalı sürücü .....ve .....plakalı araç sürücüsü .....bu kazayla ilgili kusur ve ihlali bulunmadığı kanaatine varıldığı belirtildiği görülmüştür.

Mahkememizce kusur hususunda bilirkişi raporu alınmış, .....plakalı otomobil sürücüsü .....2918 Sayılı KTK'nun 56/1-c (takip mesafesini ayarlamamak-yakın takip) ve 84/d maddesinde yer alan asli kusurlardan arkadan çarpma kuralını ihlal etmesi nedeni ile .....plakalı plakalı otomobil sürücüsü .....karşı % 100 kusurlu bulunmuş, bilirkişi raporu, dosya kapsamına, KTK'daki düzenlemelere, Yargıtay içtihatlarına uygun bulunmuş ve mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Mahkememizce değer kaybı ve mahrumiyet bedeli hususunda bilirkişi raporu alınmış, .....tarihli Makine Mühendisi Bilirkişisi raporunda; dava konusu aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası davaya konu aracın ön, yan ve arka kısmalarında hasar oluştuğunu, araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaatim hasıl olduğunu, araçta oluşan hasarın onarımı için .....tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen parçalar;

çeki demiri kapağı, logo, ön tampon köpüğü, kaplama, ön tampon altlığı, sağ arka sis farı, ön tampon demir, ön panel, sol ön far, sağ arka çamurluk, ön panjur üst kapağı, hava çıkış bağlantısı, karter muhafaza, radyatör, jant, bağlantı ve bağlantı parçalarının değiştirildiği;

ön panjur, arka travers, motor kaputu, sağ şase kolu ve ön tampon parçaları ise hasar onarım işlemi yapıldığının anlaşıldığını ve toplam 27 adet parça için ekspertiz çalışması yapıldığını, eksper raporda belirtilen yedek parça referans kodları incelendiğinde onarımda kullanılan parçaların tamamı orijinal parça olduğunu ve onarım giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edildiğini, dava konusu aracın hasarı onarıldıktan sonra ve .....hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının;

aracın markası, modeli, araç tipi, .....kilometrede olduğunu, mevcut hasardaki parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımları ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay .....Hukuk dairesi .....E. .....K.

Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta birinci kaza sonucu 44.468,30 TL değer kaybı oluştuğu, bu hasar nedeni ile aracın makul onarım süresinin 9 gün olduğu, mahrumiyet bedelinin 7.650,00 TL olduğu, ikinci kaza sonucu 53.576,25 TL değer kaybı oluştuğu, bu hasar nedeni ile aracın makul onarım süresinin 11 gün olduğu, mahrumiyet bedelinin 9.350,00 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.

Değer kaybı tazminatı gerçek zararlar arasında olup, davalı ZMMS sigortacısı şirketi akdî sorumlu olarak, araç maliki ise işleten sıfatı ile bu tazminattan sorumludur. Aracın tamirde kaldığı süre boyunca oluşan mahrumiyet bedeli ise dolaylı zararlardan olup, davalı sigorta şirketi dolaylı zararlardan sorumlu değildir. Söz konusu zarardan işbu davada yalnız işleten sorumludur.

Davacı vekili .....Tarihli ıslah dilekçesinde; fazlaya ilişkin dava hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla 90.026.81 TL fark talebine .....tarihinden itibaren en yüksek mevzuat faizi işletilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi dava tarihinden önce değer kaybı bedeli için davacıya 18.788,89 TL ödemiş olup, birinci kaza sonucu oluşan 44.468,30 TL değer kaybı bedelinden, daha önce ödenen tutar mahsup edildikten sonra kalan fark değer kaybı bedeli 25.679,41 TL'dir. Diğer davalı Mersin Büyükşehir Belediyesi ise zararın tamamından sorumludur.

Davacı vekili, talep ettiği zararlara kaza tarihinden itibaren yasal faiz talep etmiş ise de davalı sigorta şirketi haksız fiil sorumlusu olmayıp, akdî sorumlu olarak bu tazminattan sorumlu olduğundan kaza tarihinde temerrüte düşmemektedir. Davacının, KTK'nun 97. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurunun tebliğ tarihine dair dosyada herhangi bir delil olmayıp, temerrüt tarihini ispat yükü davacı üzerindedir. Davacı tarafça bu yönde bir delil sunulmamıştır. Ne var ki; davalı sigorta şirketi, dava tarihinden önce .....tarihinde davacıya değer kaybı ödemesi yapmış olup, davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi .....olarak kabul edilmiştir.

İzah edilen nedenlerle Mahkememizce aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davacının değer kaybına ilişkin tazminat davasının KABULÜ ile davalı .....Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 25.679,41 TL ile sınırlı olmak kaydı ile toplam 76.576,81 TL'nin davalı Mersin Büyükşehir Belediyesi'nden .....tarihinden itibaren ve davalı .....Sigorta A.Ş.'den .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte olacak şekilde, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

2-Davacının .....Sigorta A.Ş. aleyhindeki mahrumiyet bedeline ilişkin davasının REDDİNE,

3-Davalının Mersin Büyükşehir Belediyesi aleyhindeki mahrumiyet bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile 14.000,00 TL mahrumiyet bedelinin .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

4-Alınması gerekli 6.218,04 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 427,60 TL ile ıslah harcı 1.537,43 TL'nin mahsubu ile eksik 4.253,01TL harcın davalı .....Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 1.754,16 TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

5-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davalı .....Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

6-Davacı tarafça yapılan başvurma harcı 427,60 TL, peşin harç 427,60 TL ve ıslah harcı 1.537,43 TL olmak üzere toplam 2.392,63 TL harcın, davalı .....Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 674,98 TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,

7-Davacı tarafça yapılan bilirkişi ücretleri 7.500,00 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 3.349,00 TL olmak üzere toplam 10.849,00 TL yargılama giderinin davalı .....Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 3.060,59 TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,

8-Davalılar tarafından yapılan yargılama harç ve gideri olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,

9-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı .....Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 25.679,41 TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,

10-Davalı .....Sigorta A.Ş. kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 14.450,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya ödenmesine,

11-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,

Katip Hakim