Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/718 K.2024/676

Davacı vekili, müvekkilinin......Bankası....... Şubesi ait, keşidecisi....... (.......) olan;........ seri numaralı, ........ keşide tarihli ve ...... TL bedelli ve...... seri numaralı, ....... keşide tarihli ve ...... TL bedelli çeklerin meşru hamili olduğunu, çeklerde lehtar olarak görünen ...... A.Ş.'nin müvekkilinin şirketi olduğunu, davaya konu çekte müvekkilin de cirosunun bulunduğunu, çeklerin müvekkilinin yedinde iken kaybolduğunu ileri sürerek çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir.

Dava, Türk Ticaret Kanununun 757.ve izleyen maddeleri hükümlerine istinaden açılan kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

TTK'nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652) TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Dava dilekçesinin ekinde ön yüzleri sunulan çek fotokopileri incelendiğinde, çeklerin keşidecisinin....... (.....) ve lehtarının ...... A.Ş. olduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafça çeklerde hem cirosunun bulunduğu, hemde çeklerin hamili olduğunun beyan edilmiş, ancak çeklerin arka yüz suretleri dosyaya sunulmamış ve çeklere hangi yolla hamil olunduğuna ilişkin herhangi bir açıklamaya da yer verilmemiştir.

Davacı taraf, çekin lehtarı olan...... A.Ş.'nin müvekkilinin şirketi olduğu iddia edilmiş ise de, gerek davacı, gerekse çeklerde lehtar olarak yer alan şirketlere ilişkin Ticaret Sicil Gazetesinde yer alan ve birer örnekleri dosya arasına konulan ilan suretleri incelendiğinde, şirketler arasında herhangi bir hukuki bağ bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulamada;

...... tarihinde, .....bank....... Şubesine ait, keşidecisi....... olan, ....... keşide tarihli, ..... seri numaralı ve ....... TL bedelli çek hakkında mahkememizin...... esas sayılı dosyası üzerinden zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin dava açıldığı, bu dosyaya ....... A.Ş. Tarafından çekin yetkili hamilinin kendisi olduğundan bahisle müdahale talebinde bulunulduğu,

....... tarihinde, .......Bankası ....../......Şubesine ait, keşidecisi ...... Parıltı olan, keşide tarihi ........, keşide yeri ......,........ seri numaralı ve .......TL bedelli çek hakkında mahkememizin ...... esas sayılı dosyası üzerinden zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin dava açıldığı,

....... tarihinde, .......bank .....Şubesine ait, keşidecisi......., lehtarı....... Ltd. Şti olan, keşide tarihi ........, keşide yeri......., ...... seri numaralı ve ...... TL çek hakkında mahkememizin ...... esas sayılı dosyası üzerinden zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin dava açıldığı,

...... tarihinde,......bank .......Şubesine ait, keşidecisi......... Şirketi olan,....... seri numaralı, ........ keşide tarihli ve .......TL bedelli çek hakkında mahkememizin ....... esas sayılı dosyası üzerinden zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin dava açıldığı,

....... tarihinde, .......bankası ......Şubesine ait, keşidecisi ....... Şirketi, lehtarı...... Şti. olan, ....... seri numaralı, ...... keşide tarihli ve 500.000,00 TL bedelli ve .......bankası ...... Şubesine ait, keşidecisi....... Şirketi, lehtarı......olan, ....... seri numaralı, ......... keşide tarihli ve 500.000,00 TL bedelli çekler hakkında mahkememizin ........ esas sayılı dosyası üzerinden zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin dava açıldığı, anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı tarafça zayi nedeniyle iptali talep edilen çeke ilişkin bilgilere yer verilmiş ise de, davacının çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin herhangi bir delil sunulmamıştır.

Davacı vekili tarafından müvekkilinin zayi nedeniyle iptali talep edilen çeklerin meşru hamili olduğu ileri sürülmüş ise de; dava dilekçesinde aynı zamanda çeklerde müvekkilinin cirosu bulunduğunun beyan edildiği, bu halde davacının zayi nedeniyle iptali talep edilen çeklerin hamili mi olduğu, yoksa ciranta olarak mı yer aldığı hususunda tereddüt hasıl olduğu, öte yandan davacının çeklerin hamili olduğu iddiasına yönelik dosya içerisinde teşvik edici herhangi bir delil sunulmadığı anlaşılmakla, davacı vekiline, zayi nedeniyle iptali talep edilen çeklerin hamili mi olduğu,

yoksa çeklerde ciranta olarak mı yer aldığı hususunda açıklama yapılması ve çeklerin yetkili hamili olduğunun iddia edilmesi durumunda buna ilişkin teşvik edici beyanda bulunması ve delillerini sunması için1 haftalık kesin süre verilmiş ve aksi takdirde dosyadaki mevcut delil durumuna göre değerlendirme yapılacağı ihtar edilmiş, ara karar davacı vekiline ....... tarihinde tebliğ edilmiştir.

Davacı vekili...... tarihli beyan dilekçesi ile, müvekkilinin davaya konu çekte hem cirosu bulunup hem de yetkili hamil olduğunu, çeklerin müvekkilinin yedindeyken cirolu bir şekilde çekin kaybolduğunu, çeklerin ön yüz görüntülerinin dilekçe ekinde sunulduğunu beyan etmiştir.

Somut olayda, davacı tarafça, yukarıda esası belirtilen dosyalarda zayi nedeniyle iptali talep edilen çeklerin keşide tarihlerinden hemen önce ayrı ayrı dava açılması ve elde ki davada da verilen kesin süreye rağmen davacının zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin mahkememizde kanaat oluşturacak tesvik edici herhangi bir beyanda bulunulmaması ve belge sunulmaması nedeniyle, davacının zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin mahkememizde kanat oluşmadığından açılan davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim